[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Gastrointestinal](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/gi/) › Mide motilitesi ve boşalması

# Mide motilitesi ve boşalması

- Mekanizma
- Sınav önceliği: orta

Mide besini depolar, öğütür ve bağırsağın kaldırabileceği hızda küçük porsiyonlar hâlinde duodenuma aktarır.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: Mide boşalması, Antral pompa

**3B olarak görün:** [Mide (gaster)](https://durgical.com/tr/anatomi/mide/) · [Duodenum (onikiparmak bağırsağı)](https://durgical.com/tr/anatomi/duodenum/) · [Vagus siniri (X; n. vagus)](https://durgical.com/tr/anatomi/vagus-siniri/)

## Temel noktalar

- Reseptif relaksasyon ve akomodasyon (vagus, VIP ve nitrik oksit): mide, basınçta az bir artışla ≈1–1,5 L kabul eder.
- Antrum ≈3/dk hızında kasılır (yavaş dalga ritmi); kapalı pilora karşı retropulsiyon besini öğütür.
- ≈1–2 mm'lik partiküller duodenuma geçer; daha büyük olanlar daha fazla öğütülmek üzere mide korpusuna geri döner.
- Sıvılar hızlı (eksponansiyel olarak), katılar ise bir gecikme fazından sonra doğrusal olarak boşalır. Boşalmayı en çok yağ yavaşlatır.
- Duodenal frenler: CCK (yağ), sekretin (asit), GIP, enterogastrik refleks ve ozmoreseptörler.
- Öğünler arasında migrating motor kompleks (faz III) sindirilmemiş materyali duodenuma süpürür.

Bu sayfada

- Temeller Temel noktalar
- Nedir
- Nasıl çalışır, adım adım
- Düzenlenme
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- 3B olarak görün
- İlişkili konular
- İlişkili hastalıklar
- Farmakolojide

- Klinik Klinik bağlantı

## Nedir

Proksimal mide (fundus ve korpus) bir rezervuar gibi çalışır: basınç artmadan besini kabul etmek için gevşer. Antrum, dakikada yaklaşık 3 kasılmayla karıştıran ve öğüten bir pompadır; pilor yalnızca küçük partiküllerin geçmesine izin verir. Boşalmayı esas olarak duodenum kontrol eder: yağ, asit veya hiperozmolar sıvı gelirse hormonlar ve refleksler mideyi frenler.

## Nasıl çalışır, adım adım

- Yutma sırasında vagus, lokma gelmeden önce fundus ve korpusu gevşetir (reseptif relaksasyon).
- Besin katmanlar hâlinde yerleşir; asit ve pepsin kenarlardan etki etmeye başlar.
- Peristaltik dalgalar korpusun ortasında başlar ve antruma doğru güçlenir.
- Dalga ulaştığında pilor kapanır; içerik ona çarpıp geri seker (retropulsiyon), böylece karışır ve öğütülür.
- Her dalgayla küçük bir miktar akışkan kimus duodenuma geçer.
- Duodenumdaki asit, yağ ve hiperozmolalite CCK ve sekretin salgılatır ve enterogastrik refleksi tetikler: antrum daha az kasılır ve pilor tonusu artar.
- Duodenum nötralize edip emdiğinde fren kalkar ve bir sonraki porsiyon çıkar.

## Düzenlenme

- *+* **Mide distansiyonu ve vagus**: Antral kasılmaların gücünü artırır
- *+* **Motilin (açlık)**: Migrating motor kompleksi tetikler
- *−* **CCK ve GIP (duodenumda yağ)**: Proksimal mideyi gevşetir ve pilor tonusunu artırır
- *−* **Sekretin ve enterogastrik refleks (asit)**: Antral kontraktiliteyi azaltır
- *−* **Sempatik tonus, ağrı, opioidler ve hiperglisemi**: Boşalmayı geciktirir

## Klinik bağlantı

- Hipertrofik pilor stenozu: 2–8 haftalık, fışkırır tarzda safrasız kusması, ele gelen bir 'zeytin' ve hipokloremik, hipokalemik metabolik alkalozu olan bebek.
- Diyabetik gastroparezi: vagal nöropati → erken doyma, bulantı, bekletilmiş besinlerin kusulması ve düzensiz glukoz.
- Mide cerrahisi sonrası dumping sendromu: jejunuma ani hiperozmolar sıvı yükü sıvı çeker ve vazomotor belirtilere yol açar.
- Anestezi öncesi açlık mide boşalmasına dayanır: berrak sıvılar yağlı öğünlerden çok önce mideyi terk eder.

## Akılda tutmak için

'Duodenum kapı görevlisidir': son porsiyon nötralize edilip emilmeden yeni kimusu içeri almaz.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Yağlı bir öğün midede neden daha uzun kalır?

Duodenumdaki yağ asitleri CCK ve GIP salgılatır ve inhibitör refleksleri tetikler: proksimal mide gevşer, antrum daha az kasılır ve pilor tonusu artar.

## Hipertrofik pilor stenozunda hangi asit–baz bozukluğu beklenir ve neden?

Hipokloremik, hipokalemik metabolik alkaloz: kusmayla mide HCl'si kaybedilir; hipovolemi aldosteronu aktive eder, bu da böbrekten K⁺ ve H⁺ kaybını artırır.

## Retropulsiyon nedir ve ne işe yarar?

Antral dalga kapalı pilora çarptığında içeriğin geriye doğru fışkırmasıdır. Besini karıştırır ve duodenuma geçebilecek ≈1–2 mm'lik partiküllere kadar öğütür.

## Trunkal vagotomi neden erken dolgunluk hissine yol açabilir?

Proksimal midenin vagal reseptif relaksasyonunu ortadan kaldırır; mide içi basınç küçük hacimlerle yükselir ve hasta erken doygunluk hisseder.

## 3B olarak görün

Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.

- [Mide (gaster)](https://durgical.com/tr/anatomi/mide/)
- [Duodenum (onikiparmak bağırsağı)](https://durgical.com/tr/anatomi/duodenum/)
- [Vagus siniri (X; n. vagus)](https://durgical.com/tr/anatomi/vagus-siniri/)

## İlişkili konular

- [Gastrointestinal hormonlar](https://durgical.com/tr/fizyoloji/gastrointestinal-hormonlar/)
- [Enterik sinir sistemi, yavaş dalgalar ve GİS kontrolü](https://durgical.com/tr/fizyoloji/enterik-sinir-sistemi-yavas-dalgalar-ve-gis-kontrolu/)
- [Mide asidi salgısı](https://durgical.com/tr/fizyoloji/mide-asidi-salg-s/)
- [Kusma ve kontrolü](https://durgical.com/tr/fizyoloji/kusma-ve-kontrolu/)
- [İnce bağırsak ve kolon motilitesi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/ince-bag-rsak-ve-kolon-motilitesi/)
- [Yutma ve özofagus motilitesi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/yutma-ve-ozofagus-motilitesi/)

## İlişkili hastalıklar

- [İnfantil hipertrofik pilor stenozu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/infantil-hipertrofik-pilor-stenozu/)
- [Peptik ülser hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/peptik-ulser-hastal-g/)
- [Tip 1 diabetes mellitus](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tip-1-diabetes-mellitus/)
- [Tip 2 diabetes mellitus](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tip-2-diabetes-mellitus/)

## Farmakolojide

- [Opioidler ve antagonistleri](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/opioidler-ve-antagonistleri/)

[← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/)

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Pyloric Stenosis](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555931/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/mide-motilitesi-ve-bosalmas/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/mide-motilitesi-ve-bosalmas/