[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Kardiyovasküler](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/cardio/) › Ödem nasıl oluşur # Ödem nasıl oluşur - Mekanizma - Sınav önceliği: yüksek Damarlardan çıkan sıvı, lenfin geri taşıyabileceğinden fazla olduğunda şişlik ortaya çıkar. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: Gode bırakan ödem, Üçüncü boşluğa sıvı kaçışı **3B olarak görün:** [Bacak venleri](https://durgical.com/tr/anatomi/bacak-venleri/) · [Büyük safen ven (v. saphena magna)](https://durgical.com/tr/anatomi/buyuk-safen-ven/) · [Duktus torasikus (ductus thoracicus)](https://durgical.com/tr/anatomi/duktus-torasikus/) ## Temel noktalar - Dört mekanizma: ↑ kapiller hidrostatik basınç, ↓ plazma onkotik basıncı, ↑ geçirgenlik, ↓ lenf drenajı. - Dokular, ödem ortaya çıkmadan önce bir miktar fazla filtrasyonu tolere eder (güvenlik faktörleri: lenf akımı kat kat artabilir, interstisyel basınç yükselir, interstisyel proteinler yıkanıp uzaklaşır). - Kalp yetmezliği: yüksek venöz basınç + böbrekte Na⁺ ve su tutulumu (RAAS, ADH). Sol yetmezlik → akciğer ödemi; sağ yetmezlik → bacaklar, karaciğer, asit. - Hipoalbüminemi (nefrotik sendrom, siroz, malnütrisyon) → yaygın, yumuşak, gode bırakan ödem. - Lenfödem protein açısından zengindir, geç dönemde gode bırakmaz ve gece boyunca pek düzelmez. ## Nedir Ödem, interstisyel sıvının fazlalığıdır. Kapillerlerden dışarı filtrasyon lenfatik drenajı aştığında ortaya çıkar ve dört nedenden birine bağlıdır: yüksek kapiller basınç, düşük plazma onkotik basıncı, sızdıran kapillerler veya tıkalı lenfatikler. Kronik ödemlerin çoğunu böbreğin tuz ve su tutması sürdürür. ## Nasıl çalışır, adım adım - Bir Starling kuvveti değişir (ör. kalp yetmezliğinde venöz basınç yükselir) ve filtrasyon artar. - İnterstisyel basınç yükselir ve lenf akımı artarak ilk fazla sıvıyı emer. - Filtrasyon maksimal lenf akımını aştığında sıvı birikir: görünür ödem için birkaç litre fazla ekstraselüler sıvı gerekir. - Etkin arteriyel volümün azalması RAAS'ı, sempatik sistemi ve ADH'yi aktive eder; böbrek Na⁺ ve su tutar. - Tutulan volüm venöz ve kapiller basıncı daha da yükselterek ödemi sürdürür. ### Starling forces along a capillary **Arteriolar NFP** +14 mmHg **Venular NFP** +6 mmHg **Filtration** 10.0 **Reabsorption** 0.0 **Net filtration** 10.0 a.u. (lymph capacity 7.5) Heart failure: high venous pressure raises Pc along the whole capillary; there is almost no reabsorption and filtration outruns the lymph (peripheral edema in right-sided failure, pulmonary edema in left-sided). Edema: net filtration (10.0 a.u.) is more than the lymph can return (7.5 a.u.), so fluid collects in the interstitium. Tap a force (Pc, πc, Pif, πif), the lymph or the net pressure value. - Filtration (fluid out) - Absorption (fluid in) - Net filtration pressure - Normal net pressure - Lymphatic (returns the excess) - Edema Kalp yetmezliği, düşük albümin, inflamasyon ve lenfatik blok ön ayarlarını karşılaştırın: her biri farklı bir kuvveti değiştirir. ## Mekanizmaya göre ödem | Mekanizma | Örnekler | İpucu | | --- | --- | --- | | [Yüksek kapiller basınç](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kalp-yetmezligi/) | Kalp yetmezliği, venöz yetmezlik, DVT, böbrek yetmezliği (volüm yüklenmesi) | Artmış juguler basınç veya lokal venöz bulgular | | [Düşük plazma onkotik basıncı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/siroz/) | Siroz, nefrotik sendrom, kwashiorkor | Düşük albümin, yaygın ve yüzde ödem | | [Yüksek geçirgenlik](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sepsis-ve-septik-sok/) | İnflamasyon, yanıklar, sepsis, ağır dang humması, anafilaksi | Protein açısından zengin sıvı, sıklıkla şokla birlikte | | [Lenfatik obstrüksiyon](https://durgical.com/tr/hastaliklar/lenfodem/) | Cerrahi veya radyoterapi, tümörler, filaryazis | Geç dönemde gode bırakmaz, cilt kalınlaşması | ## Klinik bağlantı - Gode bırakan ödem: serbest sıvı yana itildiği için basınç kalıcı bir çukur bırakır; derinliğe ve düzelme süresine göre derecelendirilir. - Kolombiya'da kronik venöz yetmezlik, ayakta çalışanlarda bacak ödeminin sık bir nedenidir; gün boyunca kötüleşir. ## Akılda tutmak için Ödemin dört musluğu: daha güçlü itme, daha zayıf çekme, sızdıran bir boru veya tıkalı bir gider. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Sol kalp yetmezliği neden başlangıçta bacak ödemine değil de akciğer ödemine yol açar? Artmış sol atriyum basıncı pulmoner kapillerlere geri yansıyarak hidrostatik basınçlarını yükseltir; sistemik venöz basınç ancak sağ kalp de yetersizleştiğinde yükselir. ## Ödem görünür hâle gelmeden önce interstisyel sıvı neden belirgin biçimde artabilir? Güvenlik faktörleri bunu tamponlar: lenf akımı kat kat artar, interstisyel basınç negatif değerlerden yükselir ve interstisyel proteinler yıkanıp uzaklaşarak onkotik çekimlerini azaltır. ## Böbrek, kalp yetmezliğindeki ödemi neden kötüleştirir? Düşük etkin arteriyel volüm RAAS'ı, sempatik sistemi ve ADH'yi aktive eder; bunlar Na⁺ ve su tutarak venöz ve kapiller basıncı daha da yükseltir. ## Lenfödem, hipoalbüminemi ödeminden nasıl ayrılır? Lenfödem protein açısından zengin ve lokalizedir; zamanla sertleşir, gode bırakmaz ve cilt kalınlaşır. Hipoalbüminemik ödem ise protein açısından fakir, yumuşak, gode bırakan ve yaygındır. ## 3B olarak görün Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar. - [Bacak venleri](https://durgical.com/tr/anatomi/bacak-venleri/) - [Büyük safen ven (v. saphena magna)](https://durgical.com/tr/anatomi/buyuk-safen-ven/) - [Duktus torasikus (ductus thoracicus)](https://durgical.com/tr/anatomi/duktus-torasikus/) ## İlişkili konular - [Kapillerde Starling kuvvetleri](https://durgical.com/tr/fizyoloji/kapillerde-starling-kuvvetleri/) - [Lenfatik sistem nasıl çalışır](https://durgical.com/tr/fizyoloji/lenfatik-sistem-nas-l-cal-s-r/) - [Kalp yetmezliği fizyolojisi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/kalp-yetmezligi-fizyolojisi/) - [Renin–anjiyotensin–aldosteron sistemi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/renin-anjiyotensin-aldosteron-sistemi/) - [Vasküler kompliyans ve kapasitans](https://durgical.com/tr/fizyoloji/vaskuler-kompliyans-ve-kapasitans/) ## İlişkili hastalıklar - [Kalp yetmezliği](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kalp-yetmezligi/) - [Siroz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/siroz/) - [Kronik venöz yetmezlik](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kronik-venoz-yetmezlik/) - [Lenfödem](https://durgical.com/tr/hastaliklar/lenfodem/) - [Kronik böbrek hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kronik-bobrek-hastal-g/) - [Anafilaksi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/anafilaksi/) [← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [Venous Insufficiency](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430975/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025); [Lymphedema](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537239/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/odem-nas-l-olusur/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/odem-nas-l-olusur/