[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Solunum](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/resp/) › Oksijen içeriği, sunumu ve ekstraksiyonu

# Oksijen içeriği, sunumu ve ekstraksiyonu

- Ölçüm ve yorumlama
- Sınav önceliği: orta

Dokular için önemli olan yalnızca satürasyon değil, kanın ne kadar oksijen taşıdığı ve ne kadar kanın geldiğidir. Bunu üç sayı özetler.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: CaO₂, DO₂, Oksijen ekstraksiyonu, SvO₂

## Temel noktalar

- CaO₂ ≈ 1,34 × Hb × SaO₂ + 0,003 × PaO₂ ≈ sağlıklı erişkinde 20 mL O₂/dL.
- DO₂ = kardiyak debi × CaO₂ × 10 ≈ 1.000 mL/dk; tüketim (VO₂) ≈ 250 mL/dk; ekstraksiyon ≈ %25.
- Anemi normal PaO₂ ve SaO₂ ile CaO₂'yi düşürür: satürasyon anemiyi saptamaz.
- Karışık venöz satürasyon (SvO₂) ≈ %70–75: düşükse sunum yetersiz kalıyor demektir (hipovolemik veya kardiyojenik şok, anemi).
- Yüksek laktatla birlikte yüksek SvO₂: dokular ekstraksiyon yapmıyor (mikrodolaşım yetmezliğiyle sepsis, siyanür zehirlenmesi).
- Sunumu artırmak için üç kaldıraç: kardiyak debi, hemoglobin ve satürasyon (genellikle bu etki sırasıyla).

## Nedir

Arteriyel O₂ içeriği (CaO₂) neredeyse tamamen hemoglobine ve satürasyonuna bağlıdır; çözünmüş O₂ çok azdır. Sunum (DO₂), içeriğin kardiyak debiyle çarpımıdır. Dokular normalde gelenin yaklaşık dörtte birini alır; sunum düşerse ekstraksiyonu belli bir sınıra kadar artırırlar; bu kritik noktanın altında tüketim düşer, anaerobik metabolizma başlar ve laktat yükselir.

### Oxygen–hemoglobin dissociation curve

**P50** 26.8 mmHg **Arterial blood** 97 % **Mixed venous blood** 75 % **O₂ given up to the tissues** 23 %

Normal curve. Tap a point (arterial, venous or P50) or move a control.

- Current curve
- Normal curve (pH 7.40 · 37 °C)
- Arterial blood (PO₂ 100)
- Mixed venous blood (PO₂ 40)
- O₂ given up to the tissues

Arter ile ven arasındaki 100'den 40 mmHg'ye düşüş istirahat ekstraksiyonudur; egzersizde eğri sağa kayar ve daha fazlası bırakılır.

## Denklemler

**Arteriyel oksijen içeriği**CaO2 = (1,34 × Hb × SaO2) + (0,003 × PaO2)

**Hb**
hemoglobin (g/dL)

**SaO 2**
arteriyel satürasyon (kesir)

**PaO 2**
arteriyel O₂ basıncı (mmHg)

Sonuç dL kan başına mL O₂ cinsindendir; çözünmüş terim neredeyse her zaman ihmal edilebilir.

**Oksijen sunumu**DO2 = KD × CaO2 × 10

**KD**
kardiyak debi (L/dk)

**10**
dL'yi L'ye çevirir

İstirahatte ≈1.000 mL/dk.

**Fick ilkesi ve ekstraksiyon**VO2 = KD × (CaO2 − CvO2) × 10; O2ER = VO2 / DO2

**CvO 2**
karışık venöz O₂ içeriği

**O 2 ER**
ekstraksiyon oranı

Tüketim sabitse ve debi düşerse arteriyovenöz fark genişler.

## Referans değerler (istirahatteki erişkin)

| Parametre | Değer | Not |
| --- | --- | --- |
| CaO₂ | ≈18–20 mL/dL | |
| CvO₂ | ≈15 mL/dL | |
| DO₂ | ≈900–1.100 mL/dk | |
| VO₂ | ≈200–250 mL/dk | |
| O₂ ekstraksiyonu | ≈%20–30 | kalp ≈%70 ekstrakte eder |
| SvO₂ | ≈%65–75 | ScvO₂ biraz daha yüksek |

Dinlenme halindeki sağlıklı bir yetişkin için yaklaşık değerler; her laboratuvar kendi aralıklarını belirler.

## Klinik bağlantı

- Hipovolemik şok: debi düşer, ekstraksiyon artar, SvO₂ düşer, ardından laktat yükselir.
- Demir eksikliği anemisi: düşük içerikle %98 SpO₂; kalp taşikardi ve yüksek debiyle kompanse eder.
- Bogotá'da normal SaO₂ deniz seviyesine göre biraz daha düşük, normal hemoglobin ise biraz daha yüksektir; bu da içeriği korur.

## Akılda tutmak için

Kamyon, yük ve seferler: hemoglobin kamyon, satürasyon yük, kardiyak debi ise dakikadaki sefer sayısıdır.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Hemoglobini 7 g/dL olan biri neden normal SpO₂'ye sahip olup yine de az oksijen sunabilir?

Satürasyon hemoglobinin ne kadar olduğunu değil, hangi kısmının O₂ taşıdığını ölçer; hemoglobin yarıya inince içerik de neredeyse yarıya düşer.

## Şoktaki bir hastada düşük SvO₂ neyi gösterir?

Sunum yetmediği için dokuların normalden fazla ekstraksiyon yaptığını: düşük kardiyak debi, anemi veya hipoksemi.

## Siyanür zehirlenmesi neden yüksek SvO₂ ve yüksek laktata yol açar?

Siyanür sitokrom c oksidazı bloke eder: mitokondriler gelen O₂'yi kullanamaz, venöz kan neredeyse doymuş olarak döner ve hücreler anaerobik glikolize geçer.

## SaO₂'nin %92 olduğu hafif hipoksemide DO₂'yi hangisi daha çok artırır: SaO₂'yi %100'e çıkarmak mı, kardiyak debiyi %30 artırmak mı?

Debiyi artırmak: %92'den %100'e çıkmak içeriğe %10'dan az ekler, oysa debi tüm sunumu çarpar.

## İlişkili konular

- [Oksijen taşınması ve disosiyasyon eğrisi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/oksijen-tas-nmas-ve-disosiyasyon-egrisi/)
- [Kardiyak debi ve onu belirleyenler](https://durgical.com/tr/fizyoloji/kardiyak-debi-ve-onu-belirleyenler/)
- [Şok fizyolojisi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/sok-fizyolojisi/)
- [Anemi fizyolojisi ve kompanzasyon](https://durgical.com/tr/fizyoloji/anemi-fizyolojisi-ve-kompanzasyon/)
- [Oksijenlenme: SpO₂, PaO₂, siyanoz ve oksijen tedavisi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/oksijenlenme-spo-pao-siyanoz-ve-oksijen-tedavisi/)
- [Yüksek irtifa ve iklime alışma (aklimatizasyon)](https://durgical.com/tr/fizyoloji/yuksek-irtifa-ve-iklime-al-sma/)

## İlişkili hastalıklar

- [Hipovolemik şok](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hipovolemik-sok/)
- [Sepsis ve septik şok](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sepsis-ve-septik-sok/)
- [Demir eksikliği anemisi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/demir-eksikligi-anemisi/)

[← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/)

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Hypovolemia and Hypovolemic Shock](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK513297/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026); [Bacterial Sepsis](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537054/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026); [Iron Deficiency and Microcytic Hypochromic Anemia](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560876/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/oksijen-icerigi-sunumu-ve-ekstraksiyonu/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/oksijen-icerigi-sunumu-ve-ekstraksiyonu/