[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Solunum](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/resp/) › Plevral sıvı: oluşumu ve drenajı

# Plevral sıvı: oluşumu ve drenajı

- Mekanizma
- Sınav önceliği: orta

Akciğer ile göğüs duvarı arasındaki çok ince bir sıvı tabakası onların kaymasını sağlar. Sürekli üretilir ve boşaltılır; denge bozulursa efüzyon birikir.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: Plevral efüzyon: transüda ve eksüda, Light kriterleri

**3B olarak görün:** [Plevra](https://durgical.com/tr/anatomi/plevra/) · [Duktus torasikus (ductus thoracicus)](https://durgical.com/tr/anatomi/duktus-torasikus/)

## Temel noktalar

- Normal hacim: her hemitoraksta birkaç mililitre (≈10–20 µm kalınlığında bir tabaka).
- Paryetal plevrada (sistemik kapillerler) oluşur ve paryetal plevra stomaları ile lenfatikleri yoluyla boşalır.
- Plevral basınç negatiftir (sakin ekspirasyon sonunda ≈−5 cmH₂O): akciğeri genişlemiş tutar.
- Transüda: sağlıklı plevra ile değişmiş Starling kuvvetleri (kalp yetmezliği, siroz, nefrotik sendrom).
- Eksüda: inflame plevra veya tıkalı lenfatikler (pnömoni, tüberküloz, kanser). Light kriterleri: plevral/serum protein >0,5, plevral/serum LDH >0,6 veya plevral LDH serum üst sınırının >2/3'ü.
- Kolombiya'da tüberküloz lenfositik eksüdatif efüzyonun önemli bir nedeni olmaya devam etmektedir.

## Nedir

Plevral boşluk yalnızca birkaç mililitre sıvı içerir; bu sıvı akciğerin kaymasını ve göğüs duvarına bağlı kalmasını sağlar. Sıvı esas olarak paryetal plevranın sistemik kapillerlerinden filtre edilir ve akımı büyük ölçüde artabilen paryetal plevra lenfatikleri yoluyla boşalır. Filtrasyon arttığında veya drenaj yetersizleştiğinde efüzyon ortaya çıkar; transüdayı eksüdadan ayırmak nedeni gösterir.

## Nasıl çalışır, adım adım

- Sistemik basınçtaki paryetal plevra kapillerleri plevral boşluğa sıvı filtre eder.
- Paryetal plevra lenfatikleri bu sıvıyı stomalar yoluyla emer ve mediastinal lenf düğümlerine taşır.
- Lenfatik drenaj kat kat artabilir; bu nedenle filtrasyondaki orta düzeyde bir artış efüzyona yol açmaz.
- Venöz basınç yükselirse (kalp yetmezliği) veya onkotik basınç düşerse boşalandan fazlası filtre edilir: transüda.
- Plevra inflame olursa veya bir tümör lenfatikleri tıkarsa protein ve hücreler sızar ve drenaj yetersizleşir: eksüda.
- Biriken sıvı akciğeri duvardan ayırır, altındaki akciğer kollabe olur (kompresif atelektazi) ve dispne ortaya çıkar.

### Starling forces along a capillary

**Arteriolar NFP** +19 mmHg **Venular NFP** +1 mmHg **Filtration** 30.0 **Reabsorption** 0.0 **Net filtration** 30.0 a.u. (lymph capacity 7.5)

Inflammation: histamine and other mediators raise permeability (↑ Kf), proteins leak out (↑ πif) and vasodilation raises Pc: local edema.

Edema: net filtration (30.0 a.u.) is more than the lymph can return (7.5 a.u.), so fluid collects in the interstitium.

Tap a force (Pc, πc, Pif, πif), the lymph or the net pressure value.

- Filtration (fluid out)
- Absorption (fluid in)
- Net filtration pressure
- Normal net pressure
- Lymphatic (returns the excess)
- Edema

Aynı Starling kuvvetleri plevrayı da yönetir. Kalp yetmezliği ön ayarını (transüda) inflamasyonla (eksüda) karşılaştırın.

## Transüda ve eksüda

| Özellik | Transüda | Eksüda |
| --- | --- | --- |
| Mekanizma | Değişmiş hidrostatik veya onkotik basınç | İnflamasyon, enfeksiyon, tümör, lenfatik tıkanma |
| Plevral/serum protein | ≤0,5 | >0,5 |
| Plevral/serum LDH | ≤0,6 | >0,6 |
| [Örnekler](https://durgical.com/tr/hastaliklar/plevral-efuzyon/) | Kalp yetmezliği, siroz | Pnömoni, tüberküloz, akciğer kanseri |

## Klinik bağlantı

- Muayene: tabanda matite, azalmış solunum sesleri ve alınamayan fremitus; üstteki sıkışmış akciğer bronşiyal solunum verebilir.
- Hemotoraks: travmadan sonra plevrada kan; pnömotoraks: negatif basıncı ortadan kaldıran ve akciğeri kollabe eden hava.
- Komplike parapnömonik efüzyon (düşük pH, düşük glukoz) ampiyemi düşündürür ve genellikle drenaj gerektirir.

## Akılda tutmak için

Paryetal plevra hem verir hem alır: kapillerleriyle filtre eder, lenfatikleriyle boşaltır.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Kalp yetmezliği neden transüda, tüberküloz neden eksüda oluşturur?

Kalp yetmezliğinde plevra sağlıklıdır ve yalnızca venöz basınç yükselerek su filtre eder; tüberkülozda inflame plevra protein ve hücrelerin geçmesine izin verir.

## Akciğer ile göğüs duvarı birbirine yapışık değilse akciğeri duvara karşı ne tutar?

Akciğerin içe, duvarın dışa doğru geri çekilme eğiliminden doğan negatif plevral basınç ve ikisini birbirine bağlayan ince sıvı tabakası.

## Mediastinal lenf düğümlerini invaze eden bir tümör neden plevral efüzyona yol açabilir?

Paryetal plevranın lenf drenajını tıkar: normalde filtre edilen sıvı artık çıkamaz ve eksüda olarak birikir.

## Pnömotoraksta plevral basınca ne olur ve akciğer neden kollabe olur?

Hava girişi plevral basıncı atmosfer basıncına yükseltir; negatif basınç olmadan akciğerin elastik geri çekilmesi onu kollabe eder.

## 3B olarak görün

Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.

- [Plevra](https://durgical.com/tr/anatomi/plevra/)
- [Duktus torasikus (ductus thoracicus)](https://durgical.com/tr/anatomi/duktus-torasikus/)

## İlişkili konular

- [Kapillerde Starling kuvvetleri](https://durgical.com/tr/fizyoloji/kapillerde-starling-kuvvetleri/)
- [Solunum mekaniği: basınçlar ve kaslar](https://durgical.com/tr/fizyoloji/solunum-mekanigi-bas-nclar-ve-kaslar/)
- [Lenfatik sistem nasıl çalışır](https://durgical.com/tr/fizyoloji/lenfatik-sistem-nas-l-cal-s-r/)
- [Pulmoner ödem fizyolojisi](https://durgical.com/tr/fizyoloji/pulmoner-odem-fizyolojisi/)

## İlişkili hastalıklar

- [Plevral efüzyon](https://durgical.com/tr/hastaliklar/plevral-efuzyon/)
- [Hemotoraks](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hemotoraks/)
- [Pnömotoraks](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pnomotoraks/)
- [Kalp yetmezliği](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kalp-yetmezligi/)
- [Siroz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/siroz/)
- [Akciğer tüberkülozu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akciger-tuberkulozu/)

[← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/)

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Anatomy, Thorax, Pleurae](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541079/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026); [Pleural Effusion](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448189/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/plevral-s-v-olusumu-ve-drenaj/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/plevral-s-v-olusumu-ve-drenaj/