[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Böbrek, sıvılar ve asit-baz](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/renal/) › Renal klerens

# Renal klerens

- Ölçüm ve yorumlama
- Sınav önceliği: yüksek

Klerens, böbreğin dakikada ne kadar plazmayı bir maddeden temizlediğini gösterir. Filtrasyonu ölçer; tübülün geri emdiğini mi salgıladığını mı gösterir.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: Klerens

**3B olarak görün:** [Böbrekler (renes)](https://durgical.com/tr/anatomi/bobrekler/)

## Temel noktalar

- C = (U × V) / P: idrar konsantrasyonu çarpı idrar akımı, bölü plazma konsantrasyonu.
- İnülin yalnızca süzülür, başka hiçbir işleme uğramaz; bu nedenle klerensi GFH'ye eşittir (≈ 125 mL/dk).
- Kreatinin süzülür ve az miktarda salgılanır; bu nedenle GFH'yi biraz yüksek tahmin eder; günlük pratikte kullanılan belirteçtir.
- Klerens > GFH = net sekresyon (PAH, penisilin); klerens

Bu sayfada

- The basics Temel noktalar
- Nedir
- Denklemler
- Tipik klerens değerleri
- Klerensin GFH'ye göre yorumlanması
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- 3B olarak görün
- İlişkili konular
- İlişkili hastalıklar
- Farmakolojide

- Clinical Klinik bağlantı

## Nedir

Bir maddenin klerensi, birim zamanda o maddeden tamamen arındırılan plazma hacmidir. Sanal bir hacimdir: idrarla çıkan miktarı plazmadaki miktarla karşılaştırır. GFH ile karşılaştırıldığında tübülün o maddeyle ne yaptığını ortaya koyar.

### The nephron: segments, transporters and diuretics

**GFR** ≈ 125 mL/min **Filtrate** ≈ 180 L/day **Urine** ≈ 1–2 L/day

Tap a nephron segment: what it reabsorbs, its transporters, the hormones, the diuretics that act there and the classic disorders.

- Glomerulus and arterioles
- Proximal tubule
- Thin descending limb
- Thin ascending limb
- Thick ascending limb
- Distal convoluted tubule
- Collecting tubule and duct
- Juxtaglomerular apparatus (macula densa)
- Cortex
- Medulla
- Interstitial osmolality (≈ 300 → 1200 mOsm/kg)

Illustrative schematic drawn by Durgical (a long-loop juxtamedullary nephron); proportions and percentages are approximate and not for clinical decisions.

## Denklemler

**Klirens**Cx = (Ux × V) / Px

**U x**
idrar konsantrasyonu

**V**
idrar akımı (mL/dk)

**P x**
plazma konsantrasyonu

Akım birimleri (mL/dk). Pay ve paydada aynı konsantrasyon birimini kullanın.

**Fraksiyonel atılım**FEx = Cx / GFH = (Ux × PCr) / (Px × UCr)

**P Cr, U Cr**
plazma ve idrar kreatinini

Diüretik verilmemişse FENa **Tübüler denge**Atılım = Filtrasyon − Geri emilim + Sekresyon

**Filtrasyon**
GFH × P_x (süzülen yük)

Atılımı süzülen yükle karşılaştırmak, geri emilimin mi yoksa sekresyonun mu baskın olduğunu gösterir.

## Tipik klerens değerleri

| Parametre | Değer | Not |
| --- | --- | --- |
| İnülin | ≈ 125 mL/dk | = GFH |
| Kreatinin | ≈ 110–140 mL/dk | GFH'nin biraz üstünde |
| PAH | ≈ 585–625 mL/dk | ≈ efektif renal plazma akımı |
| Üre | ≈ 50–70 mL/dk | ≈ %40–50'si geri emilir |
| Glukoz | ≈ 0 mL/dk | eşiğin altında tamamen geri emilir |

Dinlenme halindeki sağlıklı bir yetişkin için yaklaşık değerler; her laboratuvar kendi aralıklarını belirler.

## Klerensin GFH'ye göre yorumlanması

| Sonuç | Tübülün yaptığı | Örnek |
| --- | --- | --- |
| C = GFH | Ne geri emer ne salgılar | İnülin |
| C GFH | Net sekresyon | PAH, penisilin, kreatinin (az miktarda) |
| C ≈ 0 | Süzülenin tamamını geri emer | Glukoz, amino asitler |

## Klinik bağlantı

- Serum kreatininden hesaplanan tahmini GFH (eGFH) kronik böbrek hastalığını evrelendirir; kas kütlesi (yaşlılar, malnütrisyonlu kişiler, ampute hastalar) onu yanıltır.
- Bazı ilaçlar (trimetoprim, simetidin) kreatinin sekresyonunu bloke eder: gerçek GFH düşmeden kreatinin yükselir.
- Akut böbrek hasarında FENa, prerenal nedeni (%2) ayırmaya yardım eder.

## Akılda tutmak için

'U çarpı V bölü P': dakikada çıkan miktar bölü plazmadaki miktar. Klerens inülini geçiyorsa tübül salgılamış olmalıdır.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Bir maddenin klerensi 300 mL/dk, GFH ise 120 mL/dk: tübül bu maddeyle ne yapar?

Onu salgılar: süzülenden daha fazlası atılır; dolayısıyla net tübüler sekresyon vardır (PAH veya penisilin gibi).

## Kreatinin klerensi GFH'yi neden biraz yüksek tahmin eder?

Süzülmenin yanı sıra kreatininin bir kısmı proksimal tübülde salgılanır; idrardaki bu ek miktar hesaplanan klerensi yükseltir.

## PAH klerensi renal plazma akımını neden tahmin edebilir?

PAH süzülür ve geri kalanı tek geçişte neredeyse tamamen salgılanır; böylece böbreğe ulaşan plazmanın neredeyse tamamı PAH'tan arındırılır.

## Glukoz klerensi normalde sıfırken kontrolsüz diyabette glukoz idrarda neden görülür?

Kan glukozu yükseldiğinde süzülen yük proksimal tübül SGLT'lerinin taşıma maksimumunu aşar; fazlası geri emilmez ve atılır.

## 3B olarak görün

Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.

- [Böbrekler (renes)](https://durgical.com/tr/anatomi/bobrekler/)

## İlişkili konular

- [GFH ve plazma akımının ölçülmesi: inülin, kreatinin, PAH ve filtrasyon fraksiyonu](https://durgical.com/tr/fizyoloji/gfh-ve-plazma-ak-m-n-n-olculmesi-inulin-kreatinin-pah-ve-filtrasyon-fraksiyonu/)
- [Glomerüler filtrasyon: bariyer ve belirleyicileri](https://durgical.com/tr/fizyoloji/glomeruler-filtrasyon-bariyer-ve-belirleyicileri/)
- [Glukoz transport maksimumu ve böbrek eşiği](https://durgical.com/tr/fizyoloji/glukoz-transport-maksimumu-ve-bobrek-esigi/)
- [İdrar dilüsyonu, serbest su ve osmotik diürez](https://durgical.com/tr/fizyoloji/idrar-dilusyonu-serbest-su-ve-osmotik-diurez/)
- [Organik asit ve bazların tübüler sekresyonu](https://durgical.com/tr/fizyoloji/organik-asit-ve-bazlar-n-tubuler-sekresyonu/)

## İlişkili hastalıklar

- [Kronik böbrek hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kronik-bobrek-hastal-g/)
- [Akut böbrek hasarı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-bobrek-hasar/)

## Farmakolojide

- [Benzilpenisilin (penisilin G)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/benzilpenisilin/)

[← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/)

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Chronic Kidney Disease](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK535404/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/renal-klerens/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/renal-klerens/