[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) › [Nörofizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/areas/neuro/) › Uyanıklık, uyku, EEG ve nöbetler # Uyanıklık, uyku, EEG ve nöbetler - Düzenlenme - Sınav önceliği: orta Beyin uyanıklık, derin uyku ve rüya uykusu arasında döngü yapar; EEG her durumu farklı bir ritim olarak gösterir. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: Uyku evreleri, REM uykusu, Elektroensefalogram **3B olarak görün:** [Talamus](https://durgical.com/tr/anatomi/talamus/) · [Pons](https://durgical.com/tr/anatomi/pons/) · [Orta beyin (mesencephalon)](https://durgical.com/tr/anatomi/orta-beyin/) · [Hipotalamus](https://durgical.com/tr/anatomi/hipotalamus/) · [Epifiz bezi (glandula pinealis)](https://durgical.com/tr/anatomi/epifiz-bezi/) · [Ak madde (substantia alba)](https://durgical.com/tr/anatomi/ak-madde/) ## Temel noktalar - EEG ritimleri: beta (>13 Hz) uyanık ve dikkatli; alfa (8–13 Hz) gevşemiş, gözler kapalı; teta (4–7 Hz) hafif uyku; delta ( ## Nedir Uyanıklık, beyin sapı ve hipotalamusta talamus ile korteksi aktif tutan uyarılma sistemlerine bağlıdır. Uyku bu sistemlerin inhibisyonundan doğar; biriken adenozin (uyku basıncı) tarafından itilir ve suprakiazmatik çekirdek (sirkadiyen saat) tarafından zamanlanır. EEG, kortikal piramidal hücrelerin toplam sinaptik potansiyellerini kaydeder; nöbet, nöronların anormal, aşırı ve senkron deşarjıdır. ### Action potential **Rest** −70 mV **Threshold** −55 mV **Peak** +35 mV **Duration** ≈ 1–2 ms Tap a phase (the pills above or its band) or a refractory period (ARP, RRP) at the base of the plot. - Mainly Na⁺ - Mainly K⁺ - Rest - Threshold - ARP: absolute refractory period - RRP: relative refractory period EEG sinaptik potansiyelleri toplar, ancak nöbetler çok sayıda nöron birlikte aksiyon potansiyeli ateşlediğinde başlar. Bir faza dokunun. ## Düzenlenme - *+* **Yükselen uyarılma sistemi (locus coeruleus'tan noradrenalin, rafe çekirdeklerinden serotonin, pons ve bazal ön beyinden asetilkolin, histamin)**: Talamus ve korteksi aktive eder: desenkronize uyanıklık EEG'si. - *+* **Lateral hipotalamustan oreksin (hipokretin)**: Uyanıklığı stabilize eder; kaybı narkolepsiye yol açar. - *−* **Ventrolateral preoptik çekirdek (GABA)**: Uyarılma merkezlerini inhibe eder ve uykuyu başlatır. - *−* **Uyanıklık sırasında biriken adenozin**: Uyku basıncını artırır; kafein reseptörlerini bloke eder. - *−* **Melatonin (suprakiazmatik çekirdek ve epifiz aracılığıyla karanlık sinyali)**: Geceyi bildirir ve uykuya dalma zamanlamasına yardım eder. ## Sağlıklı erişkinde uyku evreleri | Evre | EEG | Gecedeki payı | Temel özellikler | | --- | --- | --- | --- | | Uyanık, gözler kapalı | Alfa | — | Gevşemiş uyanıklık | | N1 | Teta | ≈%5 | Uykulu geçiş, kolay uyanılır | | N2 | İğcikler ve K-kompleksleri | ≈%45–55 | Toplam uykunun büyük kısmı | | N3 | Delta (yavaş dalgalar) | ≈%15–20 | En derin evre; büyüme hormonu; uyurgezerlik, gece terörü, yatak ıslatma | | REM | Hızlı, düşük voltajlı (uyanıklığa benzer) | ≈%20–25 | Rüyalar, göz hareketleri, kas atonisi, ereksiyonlar | ## Klinik bağlantı - Obstrüktif uyku apnesi uykuyu böler ve oksijen satürasyonunu tekrar tekrar düşürür: gündüz uykululuk, hipertansiyon, aritmiler. - Narkolepsi: oreksin nöronlarının kaybı; REM uyanıklığa sızar (katapleksi, uyku felci, halüsinasyonlar). - Status epileptikus bir acil durumdur; uzamış nöbetler eksitotoksisite yoluyla nöronlara zarar verir. - Travmatik beyin hasarından sonra nöbetler erken ya da aylar sonra ortaya çıkabilir. ## Akılda tutmak için İngilizce kelime oyunu: Awake is Beta-Busy (uyanıkken beta, meşgul), eyes closed is Alpha-At-rest (gözler kapalıyken alfa, dinlenmede), Theta is Tired (teta, yorgun), Delta is Deep (delta, derin); REM ise paradokstur: felçli bir bedende uyanıklık EEG'si. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## EEG gerçekte neyi kaydeder? Tek tek aksiyon potansiyellerini değil, paralel dizilmiş geniş kortikal piramidal hücre topluluklarının toplam eksitatör ve inhibitör postsinaptik potansiyellerini. ## REM uykusu EEG'de neden uyanıklığa benzer, ama kişi rüyalarını neden eyleme dökmez? Korteks aktiftir (desenkronize EEG), ancak pontin devreler spinal motor nöronları inhibe ederek atoni oluşturur; bu mekanizmanın bozulması REM uykusu davranış bozukluğuna yol açar. ## Kafein uykululuğu neden azaltır? Adenozin reseptörlerini bloke eder. Adenozin uyanıklık sırasında birikir ve uyarılma sistemlerini inhibe eder; bu nedenle blokajı uyku basıncının bir kısmını ortadan kaldırır. ## Bir çocukta günde çok kez kısa süreli dalma atakları oluyor; EEG'de 3 Hz diken-dalga görülüyor. Hangi mekanizma söz konusudur? Absans nöbetleri: talamik nöronlardaki T tipi kalsiyum kanallarının yönlendirdiği, talamokortikal devrelerin anormal ritmik osilasyonu. ## 3B olarak görün Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar. - [Talamus](https://durgical.com/tr/anatomi/talamus/) - [Pons](https://durgical.com/tr/anatomi/pons/) - [Orta beyin (mesencephalon)](https://durgical.com/tr/anatomi/orta-beyin/) - [Hipotalamus](https://durgical.com/tr/anatomi/hipotalamus/) - [Epifiz bezi (glandula pinealis)](https://durgical.com/tr/anatomi/epifiz-bezi/) - [Ak madde (substantia alba)](https://durgical.com/tr/anatomi/ak-madde/) ## İlişkili konular - [Pineal bez ve melatonin](https://durgical.com/tr/fizyoloji/pineal-bez-ve-melatonin/) - [Hipotalamusun işlevleri](https://durgical.com/tr/fizyoloji/hipotalamusun-islevleri/) - [Başlıca nörotransmiterler](https://durgical.com/tr/fizyoloji/basl-ca-norotransmiterler/) - [Sinir aksiyon potansiyeli](https://durgical.com/tr/fizyoloji/sinir-aksiyon-potansiyeli/) - [Öğrenme ve bellek](https://durgical.com/tr/fizyoloji/ogrenme-ve-bellek/) ## İlişkili hastalıklar - [Epilepsi ve nöbetler](https://durgical.com/tr/hastaliklar/epilepsi-ve-nobetler/) - [Obstrüktif uyku apnesi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/obstruktif-uyku-apnesi/) - [Nörosistiserkoz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/norosistiserkoz/) - [Travmatik beyin hasarı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/travmatik-beyin-hasar/) [← Tüm fizyoloji](https://durgical.com/tr/fizyoloji/) Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [Obstructive Sleep Apnea](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459252/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024); [Generalized Tonic-Clonic Seizure](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554496/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024); [Physiology, Pineal Gland](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK525955/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/fizyoloji/uyan-kl-k-uyku-eeg-ve-nobetler/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/fizyoloji/uyan-kl-k-uyku-eeg-ve-nobetler/