[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Atopik dermatit

# Atopik dermatit

Atopik dermatit (egzama), genellikle çocuklukta başlayan, alevlenmelerle gelip giden, uzun süreli ve kaşıntılı bir deri iltihabıdır.

Güncellendi 1 Kas 2026

Bu sayfada

- Temeller Nedir
- Kimleri etkiler
- Nedenler
- Risk faktörleri
- Patofizyoloji
- Sınıflandırma
- Belirti ve bulgular
- Alarm bulguları
- Tanı
- Ayırıcı tanı
- Komplikasyonlar
- Prognoz
- Korunma
- Kendinizi sınayın
- Semiyolojide
- Bu hastalıkta kullanılan ilaçlar
- İlgili hastalıklar

- Tedavi Tedavinin amacı
- Tedavi

## Nedir

Yoğun kaşıntı, kuru deri ve her yaşa özgü tipik yerleşimlerde egzamatöz lezyonlarla seyreden kronik, nükseden, inflamatuvar bir deri hastalığıdır. En sık egzama türüdür ve çoğu zaman astım ve alerjik rinitle birlikte görülür.

3B'de görün

- [Deri (cutis)](https://durgical.com/tr/anatomi/deri/)

## Kimleri etkiler

Dünyada çocukluk çağının en sık kronik deri hastalıklarından biridir; genellikle 5 yaşından önce, çoğu zaman ilk yılda başlar. Latin Amerika şehirlerinde yapılan çalışmalar, çocuklarda egzama belirtilerinin yüksek prevalansını göstermektedir. Birçok çocuk yaşla düzelir, ancak erişkinliğe kadar sürebilir.

## Nedenler

- Çoğu zaman filagrin geni mutasyonlarına bağlı bozuk deri bariyeri
- IL-4 ve IL-13 ile tip 2 (Th2) immün inflamasyon
- Genetik zemin üzerinde etki eden çevresel tetikleyiciler

## Risk faktörleri

- Ailede egzama, astım veya alerjik rinit öyküsü
- Kişide başka atopik hastalık öyküsü
- Kentte yaşama ve kuru ya da soğuk iklimler
- İrritanlar: sert sabunlar, yün, ter
- Ev tozu akarı gibi alerjenler; bazı bebeklerde besin alerjisi

## Patofizyoloji

Geçirgen bir epidermal bariyer su kaybeder ve irritanlarla alerjenlerin içeri girmesine izin verir; bu da tip 2 inflamasyonu ve IgE duyarlanmasını aktive eder. İnflamasyon ve kaşıma bariyeri daha da bozar (kaşıntı-kaşıma döngüsü) ve Staphylococcus aureus kolonizasyonu alevlenmeleri kötüleştirir. Erken başlangıçlı egzama çoğu zaman besin alerjisi, astım ve alerjik rinite doğru ilerleyen atopik yürüyüşün ilk adımıdır.

## Sınıflandırma

- İnfantil: yüz, saçlı deri ve ekstansör yüzeyler; bez bölgesi korunur
- Çocukluk: fleksural kıvrımlar (antekübital ve popliteal fossalar), el bilekleri, ayak bilekleri ve boyun
- Ergen ve erişkin: fleksural bölgeler, eller, yüz ve boyun; likenifiye plaklarla
- Şiddet: hafif, orta veya ağır (ör. SCORAD veya EASI puanlarına göre)

## Belirti ve bulgular

- Çoğu zaman geceleri artan ve uykuyu bozan yoğun kaşıntı
- Kuru deri (kserozis)
- Yaşa özgü yerleşimlerde kırmızı, skuamlı, bazen sızıntılı ve kabuklu yamalar
- Kronik kaşımaya bağlı, çizgileri belirginleşmiş, kalınlaşmış, deri gibi sertleşmiş deri (likenifikasyon)
- Eşlik eden bulgular: Dennie-Morgan infraorbital çizgileri, palmar hiperlinearite, keratozis pilaris

## Alarm bulguları

- Ateşle birlikte ağrılı, kümelenmiş, zımbayla delinmiş gibi erozyonlar veya veziküller (egzama herpetikum, dermatolojik acil durum)
- Sarı kabuklanma, irin veya hızla yayılan kızarıklık (sekonder bakteriyel enfeksiyon)
- Vücudun büyük kısmında yaygın kızarıklık (eritrodermi)
- Çocukta büyüme geriliği veya ağır uyku kaybı

## Tanı

**Klinik**
Kaşıntı, yaşa göre tipik morfoloji ve dağılım, kronik nükseden seyir ve kişisel ya da ailesel atopi öyküsüne dayanan klinik tanı (ör. Hanifin-Rajka veya UK Working Party kriterleri).

**Tetkikler**
Genellikle gerekmez. Total IgE ve eozinofiller yüksek olabilir; özgül alerji testleri yalnızca besin veya kontakt alerjiden şüphelenildiğinde yapılır; enfeksiyon şüphesinde [deri](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/deri/) sürüntüsü veya viral PCR.

**Görüntüleme**
Gerekmez.

## Ayırıcı tanı

- Seboreik dermatit (bebeklerde: saçlı deri ve bez bölgesi)
- Alerjik veya irritan kontakt dermatit
- Uyuz (skabiyez)
- Psoriazis
- Tinea (mantar enfeksiyonu)
- Yeni gelişen yaygın egzaması olan erişkinlerde kutanöz T hücreli lenfoma

## Tedavinin amacı

Deri bariyerini onarmak, inflamasyonu ve kaşıntıyı kontrol etmek, alevlenmeleri ve enfeksiyonu önlemek, uykuyu ve yaşam kalitesini iyileştirmek.

## Tedavi

**Konservatif**
Temel ilke günlük nemlendiriciler (emolyanlar) ve nazik temizliktir; irritanlardan ve bilinen tetikleyicilerden kaçınma; tırnakları kısa tutma.

**Medikal**
Alevlenmelerde uygun potensli topikal kortikosteroidler; yüz ve kıvrımlar için veya idame tedavisi olarak topikal kalsinörin inhibitörleri (takrolimus, pimekrolimus).

**Girişim**
Topikal tedaviyle kontrol altına alınamayan orta-ağır hastalıkta dar bant UVB fototerapisi.

**Medikal**
Ağır hastalıkta sistemik tedavi: IL-4/IL-13'ü hedefleyen biyolojik ajanlar (ör. dupilumab), JAK inhibitörleri veya siklosporin ya da metotreksat gibi immünsüpresifler; enfeksiyonda oral antibiyotikler veya antiviraller.

**İzlem**
Hastaların ve bakım verenlerin deri bakımı, alevlenme eylem planları ve enfeksiyon belirtileri konusunda eğitimi; çocuklarda büyüme ve uykunun izlenmesi.

## Komplikasyonlar

- Sekonder bakteriyel enfeksiyon (Staphylococcus aureus ile impetijinizasyon)
- Egzama herpetikum (herpes simpleks enfeksiyonu)
- Uyku bozukluğu, anksiyete ve yaşam kalitesinde azalma
- Uzun süreli potent topikal kortikosteroidlerin yan etkileri (deri atrofisi)
- Atopik yürüyüş: besin alerjisi, astım ve alerjik rinit

## Prognoz

Birçok çocuk ergenliğe kadar düzelir veya tamamen iyileşir, ancak kuru ve hassas deri eğilimi çoğu zaman sürer ve bazılarında hastalık ömür boyu devam eder. Erken başlangıç ve ağır hastalık kalıcılığı öngörür.

## Korunma

- Alevlenmeleri azaltmak için düzenli nemlendirici kullanımı ve irritanlardan kaçınma
- Deri enfeksiyonunun erken tanınması ve tedavisi

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Daha büyük çocuklarda atopik dermatit lezyonları tipik olarak nerede bulunur?

Antekübital ve popliteal fossalar gibi fleksural kıvrımlarda; ayrıca el bilekleri, ayak bilekleri ve boyunda.

## Atopik yürüyüş nedir?

Erken egzamayı besin alerjisi, astım ve alerjik rinitin izlediği tipik sıralama.

## Atopik dermatitte hangi deri bariyeri proteini sıklıkla mutasyonlardan etkilenir?

Filagrin.

## Atopik dermatitin hangi komplikasyonu dermatolojik bir acil durumdur?

Egzama herpetikum: çoğu zaman ateşle birlikte, ağrılı, zımbayla delinmiş gibi erozyonlarla seyreden yaygın herpes simpleks enfeksiyonu.

## Atopik dermatit tedavisinin temeli nedir?

Deri bariyerini onarmak için günlük nemlendiriciler ve irritanlardan kaçınma; alevlenmelerde topikal kortikosteroidler.

## Semiyolojide

- [Deri muayenesi: primer ve sekonder lezyonlar](https://durgical.com/tr/semiyoloji/deri-muayenesi-primer-ve-sekonder-lezyonlar/)

## Bu hastalıkta kullanılan ilaçlar

- [Setirizin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/setirizin/)
- [Dupilumab](https://durgical.com/tr/farmakoloji/dupilumab/)
- [Upadasitinib](https://durgical.com/tr/farmakoloji/upadasitinib/)
- [Pimekrolimus](https://durgical.com/tr/farmakoloji/pimekrolimus/)
- [Abrositinib](https://durgical.com/tr/farmakoloji/abrositinib/)
- [Krisaborol](https://durgical.com/tr/farmakoloji/krisaborol/)

## İlgili hastalıklar

- [Astım](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ast-m/)
- [Alerjik rinit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/alerjik-rinit/)
- [Bacak selüliti](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bacak-seluliti/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Atopic dermatitis](https://medlineplus.gov/ency/article/000853.htm) (MedlinePlus, US National Library of Medicine, 2026); [Atopic Dermatitis](https://www.niams.nih.gov/health-topics/atopic-dermatitis) (National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (NIAMS), 2026).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/atopik-dermatit/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/atopik-dermatit/