[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Dismenore

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Kadın pelvisi](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kad-n-pelvisi/)

# Dismenore

Dismenore ağrılı adet demektir; çoğu zaman altta bir hastalık olmaksızın kramp şeklindedir, ancak endometriozis gibi durumlardan da kaynaklanabilir.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Miyometriyum](https://durgical.com/tr/anatomi/miyometriyum/)
- [Endometriyum](https://durgical.com/tr/anatomi/endometriyum/)
- [Uterus gövdesi (corpus uteri)](https://durgical.com/tr/anatomi/uterus-govdesi/)
- [Uterin arter (a. uterina)](https://durgical.com/tr/anatomi/uterin-arter/)
- [Uterosakral bağ (lig. uterosacrale)](https://durgical.com/tr/anatomi/uterosakral-bag/)
- [Serviks (cervix uteri)](https://durgical.com/tr/anatomi/serviks/)

## Nedir

Ağrılı adet. Primer dismenore pelvik hastalık olmadan kramp tarzı ağrıdır; sekonder dismenore endometriozis veya adenomiyozis gibi altta yatan bir durumdan kaynaklanır.

## Kimleri etkiler

Ergenlerde ve genç kadınlarda en sık jinekolojik yakınmalardan biridir ve Kolombiya'da ve dünyada okul ve işten uzak kalmanın sık bir nedenidir.

## Nedenler

- Primer: ovulatuvar döngülerde aşırı uterin prostaglandinler
- Sekonder: endometriozis, adenomiyozis, miyomlar, pelvik inflamatuvar hastalık, bakırlı rahim içi araç, servikal stenoz veya uterus malformasyonları

## Risk faktörleri

- Genç yaş ve ovulatuvar döngülerin başlaması
- Ağır adet akımı
- Erken menarş
- Sigara kullanımı
- Aile öyküsü
- Doğum yapmamış olmak

## Patofizyoloji

Adetten önce progesteron düştüğünde [endometriyum](https://durgical.com/tr/anatomi/endometriyum/) prostaglandinler (özellikle PGF2α) salgılar. Bunlar güçlü, koordinasyonsuz miyometriyal kasılmalara ve vazokonstriksiyona neden olarak uterin iskemi ve ağrıya yol açar; ayrıca bulantı, ishal ve baş ağrısına neden olurlar.

## Sınıflandırma

- Primer: ergenlikte döngüler ovulatuvar hale geldiğinde başlar, pelvis normaldir
- Sekonder: pelvik patolojiye bağlıdır, sıklıkla daha geç başlar veya paterni değişir

## Belirti ve bulgular

- Adetten hemen önce veya adetle başlayan, genellikle bir ila üç gün süren kramp tarzı alt karın ağrısı
- Bel veya uyluklara yayılan ağrı
- Bulantı, kusma, ishal, baş ağrısı veya baş dönmesi
- Sekonder dismenorede: ilişki sırasında ağrı, anormal kanama veya adet dışında ağrı

## Alarm bulguları

- Yaklaşık 25 yaşından sonra başlayan yeni dismenore veya giderek kötüleşen ağrı
- Ateş, anormal akıntı veya ilişki sırasında ağrıyla birlikte ağrı
- Anormal kanama veya anormal pelvik muayene
- Antiinflamatuvar ve hormonal tedaviyle düzelme olmaması

## Tanı

**Klinik**
Primer dismenore tipik öykü ve normal muayeneyle konan klinik bir tanıdır; tipik belirtileri olan ergenlerde pelvik muayene her zaman gerekmez.

**Tetkikler**
Gerekli olduğunda gebelik testi; pelvik enfeksiyon olasıysa cinsel yolla bulaşan enfeksiyon testleri.

**Görüntüleme**
Sekonder nedenlerden şüphelenildiğinde veya tedavi başarısız olduğunda pelvik ultrasonografi; endometriozis veya adenomiyozis şüphesinde MR veya laparoskopi.

## Ayırıcı tanı

- Endometriozis
- Adenomiyozis
- Pelvik inflamatuvar hastalık
- Over kisti veya over torsiyonu
- Ektopik gebelik veya düşük
- İdrar yolu enfeksiyonu veya irritabl bağırsak sendromu

## Tedavinin amacı

Kadının günlük etkinliklerini sürdürebilmesi için ağrıyı gidermek ve sekonder nedenleri belirleyip tedavi etmek.

## Tedavi

**Medikal**
Ağrının başlangıcında veya hemen öncesinde başlanan nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar birinci basamaktır.

**Medikal**
Hormonal kontrasepsiyon (kombine yöntemler, progestinler veya levonorgestrelli rahim içi sistem) endometriyumu incelterek prostaglandin üretimini azaltır.

**Yaşam tarzı**
Lokal ısı ve düzenli fiziksel egzersiz yaygın olarak önerilir.

**Cerrahi**
Tedaviye rağmen ağrı sürerse endometriozisi tanımak ve tedavi etmek için laparoskopi.

## Komplikasyonlar

- Okul veya işten uzak kalma ve azalmış yaşam kalitesi
- Endometriozis veya adenomiyozis tanısında gecikme
- Uzun süreli antiinflamatuvar kullanımının yan etkileri

## Prognoz

Primer dismenore genellikle yaşla ve sıklıkla doğumdan sonra düzelir ve tedaviye iyi yanıt verir. Sekonder dismenorenin seyri nedenine bağlıdır.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Primer dismenore ağrısına hangi mediyatör neden olur?

Endometriyumdan salınan, miyometriyal kasılmalara ve iskemiye yol açan prostaglandinler, esas olarak PGF2α.

## Primer dismenorede birinci basamak tedavi nedir?

Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar; alternatif veya ek olarak hormonal kontrasepsiyon.

## Primer dismenore tipik olarak ne zaman başlar?

Ergenlikte, adet döngüleri ovulatuvar hale geldiğinde, genellikle menarştan sonraki birkaç yıl içinde.

## Hangi özellikler sekonder dismenoreyi düşündürür?

Daha ileri yaşta başlangıç, kötüleşen ağrı, ilişki sırasında ağrı, anormal kanama veya anormal pelvik muayene.

## Sekonder dismenorenin en sık nedeni nedir?

Endometriozis.

## İlgili hastalıklar

- [Endometriozis](https://durgical.com/tr/hastaliklar/endometriozis/)
- [Adenomiyozis](https://durgical.com/tr/hastaliklar/adenomiyozis/)
- [Uterus miyomları (leiomiyomlar)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/uterus-miyomlar/)
- [Pelvik inflamatuvar hastalık](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pelvik-inflamatuvar-hastal-k/)
- [Over kisti](https://durgical.com/tr/hastaliklar/over-kisti/)
- [Dış gebelik (ektopik gebelik)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/d-s-gebelik/)
- [İdrar yolu enfeksiyonu (akut sistit)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/idrar-yolu-enfeksiyonu/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Dysmenorrhea](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560834/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/dismenore/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/dismenore/