[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Epidural hematom

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Epidural hematom

Epidural hematom, genellikle bir kafatası kırığından sonra kafatası ile beynin dış zarı arasında oluşan kanamadır; hızla büyüyebilir ve acildir.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Orta meningeal arter (a. meningea media)](https://durgical.com/tr/anatomi/orta-meningeal-arter/)
- [Dura mater](https://durgical.com/tr/anatomi/dura-mater-bas-ve-boyun/)
- [Pterion](https://durgical.com/tr/anatomi/pterion/)
- [Şakak kemikleri (ossa temporalia)](https://durgical.com/tr/anatomi/sakak-kemikleri/)
- [Yan kafa kemikleri (ossa parietalia)](https://durgical.com/tr/anatomi/yan-kafa-kemikleri/)
- [Foramen spinosum](https://durgical.com/tr/anatomi/foramen-spinosum/)
- [Temporal lob (lobus temporalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/temporal-lob/)
- [Okülomotor sinir (III; n. oculomotorius)](https://durgical.com/tr/anatomi/okulomotor-sinir/)
- [Orta beyin (mesencephalon)](https://durgical.com/tr/anatomi/orta-beyin/)

## Nedir

Kafatasının iç tablası ile [dura mater](https://durgical.com/tr/anatomi/dura-mater-bas-ve-boyun/) arasında, genellikle bir kafatası kırığının orta meningeal arteri yırtmasından sonra oluşan kan birikimidir. Saatler içinde büyüyebildiği için beyin cerrahisi acilidir.

## Kimleri etkiler

Çoğunlukla trafik kazaları, düşmeler ve saldırılardan sonra genç erişkinlerde ve ergenlerde görülür. Duranın kafatasına daha sıkı yapıştığı yaşlı erişkinlerde seyrektir. Kolombiya'da motosiklet kazaları önemli bir nedendir.

## Nedenler

- Orta meningeal arteri yırtan temporal veya temporoparyetal kafatası kırığı
- Dural sinüslerden veya diploik venlerden venöz kanama (daha az sık, daha yavaş; arka çukur)
- Trafik kazaları, düşmeler, saldırılar, spor yaralanmaları

## Risk faktörleri

- Genç yaş
- Kasksız motosiklet kullanma
- Yüksek enerjili kafa travması
- Yaralanma sırasında alkol kullanımı
- Antikoagülan tedavi (kanamayı kötüleştirir)

## Patofizyoloji

Orta meningeal arter, kemiğin ince olduğu [pterion](https://durgical.com/tr/anatomi/pterion/) yakınında kafatasının iç yüzündeki bir olukta seyreder. Arteriyel kan durayı kemikten soyarak sütürlerle sınırlı, mercek şeklinde bir birikim oluşturur. Büyüdükçe kafa içi basıncı artar ve temporal lob tentoryumun altından herniye olarak okülomotor siniri ve orta beyni sıkıştırabilir.

## Belirti ve bulgular

- Çoğu zaman kısa süreli bilinç kaybıyla birlikte kafa travması
- Lusid aralık: hasta uyanır ve iyi görünür, ardından kötüleşir (olguların yalnızca azınlığında)
- Kötüleşen baş ağrısı, kusma, uyuklama
- Pıhtı tarafında dilate pupilla (okülomotor sinir basısı)
- Karşı tarafta güçsüzlük
- Geç dönemde bradikardi, hipertansiyon ve düzensiz solunum (Cushing yanıtı)

## Alarm bulguları

- Glasgow Koma Skalası puanında düşme
- Tek tarafta yeni gelişen dilate veya ışığa yanıtsız pupilla
- Kafa travması sonrası nöbet
- Cushing yanıtı: hipertansiyon, bradikardi, düzensiz solunum

## Tanı

**Klinik**
Travma öyküsü ile seri Glasgow Koma Skalası puanlaması ve pupilla kontrollerini içeren nörolojik muayene. Lusid aralık klasiktir, ancak yokluğu tanıyı dışlamaz.

**Tetkikler**
Cerrahiden önce koagülasyon testleri, tam kan sayımı, kan grubu ve çapraz karşılaştırma; bilinç bozuksa kan alkol düzeyi ve toksikoloji.

**Görüntüleme**
Tercih edilen test kontrastsız beyin BT'dir: sütür çizgilerini geçmeyen, bikonveks (mercek şeklinde) hiperdens bir birikim; çoğu zaman üzerinde bir kırık bulunur. Karışık dansite aktif kanamayı düşündürür.

## Ayırıcı tanı

- Akut subdural hematom
- Serebral kontüzyon
- Travmatik subaraknoid kanama
- İntraserebral kanama
- Diffüz aksonal hasar

## Tedavinin amacı

Hava yolu, solunum, dolaşım ve serebral perfüzyonu korurken, beyin herniye olmadan önce pıhtıyı boşaltmak ve kanamayı durdurmak.

## Tedavi

**Akut dönem**
Travma resüsitasyonu (servikal omurga korunarak hava yolu, solunum, dolaşım), baş elevasyonu ve hipoksi ile hipotansiyondan kaçınma; antikoagülasyonun geri döndürülmesi.

**Cerrahi**
Büyük veya semptomatik hematomlarda, özellikle bilinç düzeyi düşüyorsa veya pupilla değişiklikleri varsa acil kraniyotomi ve boşaltım.

**Akut dönem**
Cerrahi hazırlanırken artmış kafa içi basıncı için hiperozmolar tedavi gibi geçici önlemler.

**İzlem**
Kitle etkisi olmayan, bilinci açık hastalardaki küçük hematomlar beyin cerrahisi ünitesinde seri nörolojik kontroller ve tekrar BT ile izlenebilir.

## Komplikasyonlar

- Transtentoryal (unkal) herniasyon
- Ölüm
- Nöbetler
- Kalıcı nörolojik defisitler
- Cerrahi sonrası enfeksiyon

## Prognoz

Erken tanı ve cerrahiyle, alttaki beyin az hasar görmüş olabileceğinden sonuç çoğu zaman iyidir. Düşük Glasgow puanı, anormal pupillalar ve cerrahinin gecikmesiyle prognoz kötüleşir.

## Korunma

- Motosiklet ve bisiklette kask kullanımı
- Emniyet kemeri
- Düşmelerin önlenmesi
- Yol güvenliği önlemleri

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Epidural hematomda klasik olarak hangi damar yırtılır?

Orta meningeal arter; çoğu zaman pteriondaki ince kemiğin kırığından.

## Epidural hematomun BT'deki şekli nedir ve neden?

Bikonveks (mercek şeklinde): dura sütürlere sıkıca tutunduğundan kan onların ötesine yayılamaz.

## Lusid aralık nedir?

İlk yaralanmadan sonra bilincin neredeyse normal olduğu, hematom büyüdükçe ardından kötüleşmenin geldiği dönem.

## Büyüyen temporal bir epidural hematom neden aynı taraftaki pupillayı dilate eder?

Unkal herniasyon, dış yüzeyindeki parasempatik lifleri pupillayı daraltan okülomotor siniri sıkıştırır.

## İlgili hastalıklar

- [Travmatik beyin hasarı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/travmatik-beyin-hasar/)
- [Subdural hematom](https://durgical.com/tr/hastaliklar/subdural-hematom/)
- [İntraserebral kanama](https://durgical.com/tr/hastaliklar/intraserebral-kanama/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Epidural Hematoma](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK518982/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/epidural-hematom/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/epidural-hematom/