[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Fetal gelişme kısıtlılığı

# Fetal gelişme kısıtlılığı

Bebek rahimde beklenenden az büyür; çoğunlukla plasenta yeterli oksijen ve besin iletemediği için.

Güncellendi 1 Kas 2026

Bu sayfada

- Temeller Nedir
- Kimleri etkiler
- Nedenler
- Risk faktörleri
- Patofizyoloji
- Sınıflandırma
- Belirti ve bulgular
- Alarm bulguları
- Tanı
- Ayırıcı tanı
- Komplikasyonlar
- Prognoz
- Korunma
- Kendinizi sınayın
- İlgili hastalıklar

- Tedavi Tedavinin amacı
- Tedavi

## Nedir

Fetusun genetik büyüme potansiyeline ulaşamaması; genellikle tahmini fetal ağırlığın veya karın çevresinin patoloji bulgularıyla birlikte gebelik yaşına göre 10. persentilin altında ya da 3. persentilin altında olması olarak tanımlanır. Yapısal olarak küçük ama sağlıklı fetustan farklıdır.

3B'de görün

- [Uterin arter (a. uterina)](https://durgical.com/tr/anatomi/uterin-arter/)
- [Uterus gövdesi (corpus uteri)](https://durgical.com/tr/anatomi/uterus-govdesi/)
- [Uterus fundusu (fundus uteri)](https://durgical.com/tr/anatomi/uterus-fundusu/)
- [Miyometriyum](https://durgical.com/tr/anatomi/miyometriyum/)

## Kimleri etkiler

Gebeliklerin önemli bir bölümünü etkiler ve düşük ve orta gelirli ülkelerde çok daha sıktır. Kolombiya ve diğer And ülkelerinde yüksek rakım, maternal yetersiz beslenme, anemi ve hipertansif hastalıklar katkıda bulunur. Ölü doğumun ve düşük doğum ağırlığının başlıca nedenlerindendir.

## Nedenler

- Plasental yetmezlik (en sık): preeklampsi, spiral arterlerin anormal yeniden şekillenmesi, plasenta infarktları
- Fetal: kromozom anomalileri (trizomiler), yapısal malformasyonlar, konjenital enfeksiyonlar (CMV, kızamıkçık, toksoplazmoz, sifiliz)
- Maternal: hipertansiyon, vaskülopatili diyabet, böbrek hastalığı, antifosfolipid sendromu, yetersiz beslenme, anemi
- Toksik: sigara, alkol, yasa dışı maddeler
- Çoğul gebelik ve yüksek rakım

## Risk faktörleri

- Önceden gelişme kısıtlılığı olan bebek veya ölü doğum
- Kronik hipertansiyon ve preeklampsi
- Sigara ve madde kullanımı
- Gebelik öncesi düşük kilo ve yetersiz kilo alımı
- İleri ve çok genç anne yaşı
- Yüksek rakımda gebelik

## Patofizyoloji

Uterin ve spiral arterler yeniden şekillenemediğinde plasental kan akımı azalır ve fetus kanı beyne, kalbe ve adrenallere yönlendirerek uyum sağlar (beyni koruma); böylece baş görece korunurken karın büyümesi yavaşlar. Böbrek perfüzyonunun azalması idrar çıkışını ve amniyon sıvısını azaltır. İlerleyen plasental direnç önce anormal umbilikal arter Doppler'ine, ardından duktus venozus değişikliklerine, asidoza ve ölü doğuma yol açar.

## Sınıflandırma

- Simetrik (erken, çoğunlukla intrinsik fetal neden: kromozomal, enfeksiyon): baş ve gövde eşit derecede küçük
- Asimetrik (daha geç, genellikle plasental): baş görece korunmuşken karın küçük
- Erken başlangıçlı (32. haftadan önce) ve geç başlangıçlı (32. hafta veya sonrası)

## Belirti ve bulgular

- Gebelik yaşına göre beklenenden küçük fundus yüksekliği
- Fetal hareketlerde azalma
- Çoğunlukla belirti yoktur; rutin ultrasonda saptanır
- Düşük maternal kilo alımı

## Alarm bulguları

- Umbilikal arterde diyastol sonu akımın kaybolması veya tersine dönmesi
- Anormal duktus venozus Doppler'i
- Fetal hareketlerin azalması veya kaybolması
- Oligohidramnios
- Yeni gelişen maternal hipertansiyon (preeklampsi)

## Tanı

**Klinik**
Fundus yüksekliği gebelik yaşının birkaç santimetreden fazla gerisinde kaldığında veya risk faktörleri varsa düşünülür; erken ultrasonla doğru gebelik yaşı tayini şarttır.

**Tetkikler**
Seri fetal izlem (non-stres test, biyofizik profil); preeklampsi taraması; gelişme kısıtlılığı erken veya simetrik olduğunda konjenital enfeksiyonlar ve karyotip açısından test.

**Görüntüleme**
Amniyon sıvısı değerlendirmesi ve umbilikal arter, orta serebral arter, duktus venozus ve uterin arterlerin Doppler'iyle birlikte ultrason biyometrisi (tahmini fetal ağırlık, karın çevresi).

## Ayırıcı tanı

- Yapısal olarak küçük ama sağlıklı fetus (gebelik yaşına göre küçük)
- Yanlış gebelik yaşı tayini
- Membran rüptürüne bağlı oligohidramnios
- Kromozomal veya genetik sendromlar

## Tedavinin amacı

Mümkünse nedeni bulup tedavi etmek, fetal iyilik halini yakından izlemek ve doğum zamanlamasını prematürite riskleriyle ölü doğum riski arasında denge kuracak şekilde belirlemek.

## Tedavi

**İzlem**
Birkaç haftada bir büyüme için seri ultrason, Doppler incelemeleri ve fetal kalp hızı testleri; Doppler kötüleştikçe sıklık artar.

**Yaşam tarzı**
Sigara, alkol ve madde kullanımını bırakmak; beslenmeyi iyileştirmek ve anemiyi tedavi etmek.

**Medikal**
Maternal hastalığın (hipertansiyon, enfeksiyonlar) tedavisi. Erken doğum öngörüldüğünde akciğer matürasyonu için antenatal kortikosteroidler ve fetal nöroproteksiyon için magnezyum sülfat.

**Girişim**
Gebelik yaşına ve Doppler bulgularına göre zamanlanan, indüksiyon veya sezaryenle planlı doğum; yenidoğan bakımı hazır olmalıdır.

## Komplikasyonlar

- Ölü doğum
- İntrapartum hipoksi ve sezaryenle doğum
- Yenidoğan hipoglisemisi, hipotermi, polisitemi
- Mekonyum aspirasyonu
- Uzun dönem: nörogelişimsel gerilik ve erişkin dönemde kardiyometabolik hastalık

## Prognoz

Nedene, başlangıçtaki gebelik yaşına ve Doppler ağırlığına bağlıdır. Geç başlangıçlı plasental gelişme kısıtlılığı zamanında doğumla genellikle iyi sonuçlanır; anormal Doppler'li erken başlangıçlı formlar ya da kromozomal veya enfeksiyöz nedenli olanlar daha yüksek mortalite ve morbidite taşır.

## Korunma

- Preeklampsi riski yüksek kadınlarda gebeliğin erken döneminden itibaren düşük doz asetilsalisilik asit (ASA)
- Sigarayı bırakma ve iyi maternal beslenme
- Doğru gebelik yaşı tayiniyle erken doğum öncesi bakım
- Sifiliz ve diğer enfeksiyonların taranması ve tedavisi

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Fetal gelişme kısıtlılığı ultrasonda genellikle nasıl tanımlanır?

Gebelik yaşına göre 10. persentilin (veya 3. persentilin) altında tahmini fetal ağırlık ya da karın çevresi.

## Hangi tip gelişme kısıtlılığı plasental yetmezliği düşündürür?

Asimetrik tip: karın küçük, baş görece korunmuş.

## Umbilikal arterde hangi Doppler bulgusu kötü prognoz göstergesidir?

Diyastol sonu akımın kaybolması veya tersine dönmesi.

## Doğum öncesi muayenede hangi yaygın klinik ipucu gelişme kısıtlılığını düşündürür?

Gebelik yaşına göre beklenenden küçük fundus yüksekliği.

## Gelişme kısıtlılığından sonra hangi yenidoğan metabolik sorunu sıktır?

Glikojen depoları düşük olduğundan hipoglisemi.

## İlgili hastalıklar

- [Preeklampsi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/preeklampsi/)
- [Çoğul gebelik ve ikizden ikize transfüzyon sendromu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/cogul-gebelik-ve-ikizden-ikize-transfuzyon-sendromu/)
- [Konjenital (TORCH) enfeksiyonlar: sifiliz, toksoplazmoz, CMV ve Zika](https://durgical.com/tr/hastaliklar/konjenital-enfeksiyonlar-sifiliz-toksoplazmoz-cmv-ve-zika/)
- [Antifosfolipid sendromu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/antifosfolipid-sendromu/)
- [Ölü doğum (intrauterin fetal ölüm)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/olu-dogum/)
- [Yenidoğan hipoglisemisi (diyabetik anne bebeği dahil)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/yenidogan-hipoglisemisi/)
- [İntrapartum fetal tehlike (güven vermeyen fetal durum)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/intrapartum-fetal-tehlike/)
- [Arteriyel hipertansiyon](https://durgical.com/tr/hastaliklar/arteriyel-hipertansiyon/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Intrauterine growth restriction](https://medlineplus.gov/ency/article/001500.htm) (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2024).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/fetal-gelisme-k-s-tl-l-g/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/fetal-gelisme-k-s-tl-l-g/