[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Guatr

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Guatr

Guatr, boynun önünde şişlik olarak görülen büyümüş tiroit bezidir; tiroit işlevi normal, düşük veya yüksek olabilir.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Tiroid bezi (glandula thyroidea)](https://durgical.com/tr/anatomi/tiroid-bezi/)
- [Trakea (soluk borusu)](https://durgical.com/tr/anatomi/trakea/)
- [Özofagus (karın bölümü; pars abdominalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/ozofagus/)
- [Rekürren laringeal sinir (n. laryngeus recurrens)](https://durgical.com/tr/anatomi/rekurren-laringeal-sinir/)
- [Sternotiroid kas (m. sternothyroideus)](https://durgical.com/tr/anatomi/sternotiroid-kas/)
- [Manubrium sterni (göğüs kemiği sapı)](https://durgical.com/tr/anatomi/manubrium-sterni/)
- [Hipofiz bezi (hypophysis)](https://durgical.com/tr/anatomi/hipofiz-bezi/)

## Nedir

Tiroit bezinin diffüz veya nodüler büyümesidir; normal, düşük veya yüksek tiroit işleviyle birlikte görülebilir.

## Kimleri etkiler

İyot eksikliğine bağlı endemik guatr, bir zamanlar And bölgesinin bazı kesimlerinde sıktı; Kolombiya ve Latin Amerika'daki tuz iyotlama programları onu büyük ölçüde azaltmıştır. Nodüler guatr yaşlı kadınlarda sıktır.

## Nedenler

- İyot eksikliği (endemik guatr)
- Graves hastalığı ve Hashimoto tiroiditi
- Multinodüler guatr
- Guatrojenler ve bazı ilaçlar (lityum, amiodaron)
- Tiroit tümörleri ve hormon sentezinin nadir doğuştan bozuklukları

## Risk faktörleri

- Düşük iyot alımı
- Kadın cinsiyet ve ileri yaş
- Gebelik
- Aile öyküsü
- Sigara içme

## Patofizyoloji

Bez yeterli hormon üretemediğinde hipofiz TSH'yi artırır ve TSH tiroit büyümesini uyarır. Graves hastalığında antikorlar TSH reseptörüne etki eder; Hashimoto tiroiditinde lenfositik infiltrasyon bezi büyütür. Zamanla foliküllerin düzensiz büyümesi, bazıları otonom hale gelen çok sayıda nodül oluşturur.

## Sınıflandırma

- Diffüz ve nodüler (tek nodüllü veya multinodüler)
- Toksik ve non-toksik
- Endemik ve sporadik
- Substernal (retrosternal) guatr
- Palpasyon ve inspeksiyonda boyuta göre DSÖ derecelendirmesi

## Belirti ve bulgular

- Yutkunmakla hareket eden, görülebilen veya ele gelen boyun şişliği
- Boyunda bası hissi, disfaji veya öksürük
- Büyük veya substernal guatrda nefes darlığı veya stridor
- Hipo- veya hipertiroidi belirtileri

## Alarm bulguları

- Stridor veya pozisyonel nefes darlığı (trakea basısı)
- Hızlı büyüme, sertlik veya ses kısıklığı (kanseri düşünün)
- Her iki kol kaldırıldığında yüzde pletore (Pemberton belirtisi); substernal guatra bağlı

## Tanı

**Klinik**
Tiroidin inspeksiyonu ve palpasyonu, trakea deviasyonunun ve Pemberton belirtisinin değerlendirilmesi.

**Tetkikler**
TSH ve serbest T4; tiroit antikorları (TPO, TSH reseptörü); şüpheli nodüllerin ince iğne aspirasyonu.

**Görüntüleme**
Boyun ultrasonografisi; substernal uzanım ve hava yolu basısı için BT; toksik guatrda sintigrafi.

## Ayırıcı tanı

- Tiroit nodülü veya kanseri
- Tiroidit
- Tiroglossal kanal kisti
- Servikal lenfadenopati
- Faringeal divertikül (cep)

## Tedavinin amacı

Tiroit işlev bozukluğunu düzeltmek, basıyı gidermek ve maligniteyi dışlamak.

## Tedavi

**Medikal**
Eksiklikte iyot desteği; hipotiroidide tiroit hormonu; toksik guatrda antitiroit ilaçlar.

**Medikal**
Toksik veya bazı non-toksik guatrları küçültmek için radyoaktif iyot.

**Cerrahi**
Bası, kanser şüphesi, kozmetik kaygı veya diğer tedavilerin başarısızlığında tiroidektomi.

**İzlem**
Küçük, belirtisiz guatrlarda ultrasonografi ve klinik izlem.

## Komplikasyonlar

- Trakea veya özofagus basısı
- Hipertiroidi (toksik multinodüler guatr)
- N. laryngeus recurrens felci
- Cerrahi komplikasyonları (hipoparatiroidi, sinir yaralanması)

## Prognoz

Genellikle iyidir. Birçok guatr yıllarca stabil kalır; tedavi bası ve hormonal belirtileri giderir.

## Korunma

- İyotlu tuz ve özellikle gebelikte yeterli iyot alımı

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Dünya genelinde guatrın en sık nedeni nedir?

İyot eksikliği.

## Pemberton belirtisi nedir?

Toraks girişini sıkıştıran substernal guatra bağlı olarak her iki kol kaldırıldığında yüzde konjesyon ve sıkıntı.

## İyot eksikliği tiroidi neden büyütür?

Düşük hormon üretimi TSH'yi yükseltir ve TSH tiroit büyümesini uyarır.

## Latin Amerika'da endemik guatrı hangi halk sağlığı önlemi azaltmıştır?

Evrensel tuz iyotlaması.

## İlgili hastalıklar

- [Hipotiroidi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hipotiroidi/)
- [Graves hastalığı (hipertiroidi)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/graves-hastal-g/)
- [Tiroit nodülü](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tiroit-nodulu/)
- [Tiroit kanseri (papiller)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tiroit-kanseri/)
- [Servikal lenfadenopati](https://durgical.com/tr/hastaliklar/servikal-lenfadenopati/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Goiter](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK562161/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2023).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/guatr/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/guatr/