[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Herpes zoster (zona) [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Omurga ve pelvis](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/omurga-ve-pelvis/) # Herpes zoster (zona) Zona (herpes zoster), suçiçeği virüsünün bir sinirde yeniden uyanmasıyla oluşan, vücudun bir tarafında bant şeklinde ağrılı, kabarcıklı bir döküntüdür. Güncellendi 2026-10-30 ## İlgili yapılar Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun. - [Arka kök gangliyonları (ganglia sensoria nervi spinalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/arka-kok-gangliyonlar/) - [Torakal sinir kökleri](https://durgical.com/tr/anatomi/torakal-sinir-kokleri/) - [Alt interkostal sinirler (nn. intercostales)](https://durgical.com/tr/anatomi/alt-interkostal-sinirler/) - [Servikal sinir kökleri](https://durgical.com/tr/anatomi/servikal-sinir-kokleri/) - [Omurilik (medulla spinalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/omurilik/) ## Nedir Suçiçeğinden beri bir duyu ganglionunda uyur durumda kalan varisella-zoster virüsünün yeniden aktifleşmesiyle oluşan, tek bir dermatomda ağrılı veziküler döküntüdür. ## Kimleri etkiler Suçiçeği geçirmiş herkeste görülebilir; risk yaşla, özellikle 50 yaşından sonra, ve Latin Amerika'daki genç erişkinlerde HIV dahil hücresel bağışıklığın zayıflamasıyla keskin biçimde artar. 2021 tarihli bölgesel bir derleme, genel popülasyona ait insidans çalışması bulamamıştır; yüksek riskli gruplarda oranlar yılda 100.000 kişide 318 ile 3.423 olgu arasında değişmiştir. ## Nedenler - Dorsal kök ganglionunda veya kraniyal sinir ganglionunda latent kalan varisella-zoster virüsünün yeniden aktifleşmesi ## Risk faktörleri - İleri yaş - HIV enfeksiyonu - Kanser, transplantasyon, kemoterapi veya kortikosteroidler dahil immünosupresif ilaçlar - Diyabet ve kronik böbrek hastalığı - Fiziksel veya duygusal stres ## Patofizyoloji Suçiçeğinden sonra virüs duyu ganglionlarında latent kalır. Hücresel bağışıklık azaldığında yeniden aktifleşir ve duyu siniri boyunca deriye ilerleyerek gangliyon ve sinir inflamasyonuna ve o dermatomda döküntüye yol açar. Sinir hasarı, döküntü iyileştikten sonra da süren ağrıya neden olabilir. ## Sınıflandırma - Torakal zona (en sık yerleşim) - Herpes zoster oftalmikus (trigeminal sinirin birinci dalı) - Ramsay Hunt sendromu (genikulat ganglion: kulakta veziküllerle birlikte fasiyal paralizi) - Dissemine zona (immünosüprese hastalarda) ## Belirti ve bulgular - Döküntüden birkaç gün önce bant şeklinde yanma, karıncalanma veya kaşıntılı ağrı prodromu - Tek bir dermatomda, tek tarafta, orta hattı geçmeyen, kırmızı zemin üzerinde vezikül kümeleri - Veziküller yaklaşık bir-iki hafta içinde kabuklanır - Allodini: hafif dokunmayla ağrı - Bazı hastalarda ateş, baş ağrısı ve halsizlik ## Alarm bulguları - Burun ucunda döküntü (Hutchinson belirtisi) veya göz belirtileri: göz tutulumu riski, acil göz değerlendirmesi - Fasiyal paralizi, kulak ağrısı veya işitme kaybı: Ramsay Hunt sendromu - Yaygın döküntü, birçok dermatom tutulumu veya ağır immünosupresyon: dissemine hastalık - Konfüzyon, baş ağrısı, ense sertliği veya güçsüzlük: olası ensefalit, menenjit veya miyelit ## Tanı **Klinik** Genellikle tipik dermatomal döküntü ve öncesindeki ağrıyla klinik olarak konur. **Tetkikler** Atipik olgularda veya immünosüprese hastalarda vezikül sıvısının PCR'ı tanıyı doğrular. Özellikle genç erişkinlerde HIV testi düşünülür. ## Ayırıcı tanı - Herpes simpleks (zosteriform) - Kontakt dermatit - Selülit veya impetigo - Döküntü öncesinde: miyokard enfarktüsü, biliyer kolik, radikülopati veya böbrek taşları ## Tedavinin amacı İyileşmeyi hızlandırmak, akut ağrıyı kontrol etmek, gözü ve diğer organları korumak ve postherpetik nevralji riskini azaltmak. ## Tedavi **Medikal** İdeal olarak döküntünün başlamasından sonraki 72 saat içinde başlanan oral antiviral ilaçlar (nükleozit analogları); yaşlı, immünosüprese hastalarda veya göz tutulumunda daha geç de başlanır; ağır veya dissemine hastalıkta intravenöz antiviraller. **Medikal** Analjeziklerle ağrı kontrolü; postherpetik nevraljide nöropatik ağrı ilaçları (gabapentinoidler, trisiklik antidepresanlar) ve topikal ajanlar. **Konservatif** Lezyonları temiz ve örtülü tutmak; lezyonlar kabuklanana kadar gebe kadınlar, yenidoğanlar ve suçiçeği geçirmemiş immünosüprese kişilerle temastan kaçınmak. **İzlem** Oftalmik zonada acil göz değerlendirmesi ve immünosüprese hastalarda komplikasyonlar açısından izlem. ## Komplikasyonlar - Postherpetik nevralji (en sık komplikasyon, özellikle yaşlı erişkinlerde) - Göz hasarı: keratit, üveit ve görme kaybı - Fasiyal paralizi ve işitme kaybıyla birlikte Ramsay Hunt sendromu - Bakteriyel [deri](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/deri/) enfeksiyonu ve skar - İnme, ensefalit veya miyelit (nadir) ## Prognoz Döküntü genellikle birkaç haftada iyileşir. Döküntüden sonra aylarca süren ağrı (postherpetik nevralji) başlıca yüktür ve yaşla birlikte daha sıktır. Nüks mümkündür. ## Korunma - Ulusal aşı takvimlerinin belirlediği şekilde yaşlı erişkinler ve immünosüprese erişkinler için rekombinant zona aşısı - Çocukluk çağında suçiçeği aşısı ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Varisella-zoster virüsü herpes zosterden önce nerede uyur durumda kalır? Duyu ganglionlarında: dorsal kök ganglionlarında veya kraniyal sinir ganglionlarında. ## Herpes zosterin en sık komplikasyonu nedir? Postherpetik nevralji: döküntü iyileştikten sonra süren, yaşla birlikte daha sık görülen ağrı. ## Hutchinson belirtisi nedir? Burun ucunda veya yanında veziküller; nazosiliyer sinir tutulumuna ve yüksek göz tutulumu riskine işaret eder. ## Herpes zosterde antiviraller klasik olarak döküntünün başlamasından sonra ne kadar süre içinde başlanır? 72 saat içinde; ancak yaşlı, immünosüprese hastalarda veya göz tutulumunda daha geç de verilir. ## Hangi sendrom fasiyal paraliziyi kulaktaki veziküllerle birleştirir? Genikulat ganglionda yeniden aktifleşmeye bağlı Ramsay Hunt sendromu. ## İlgili hastalıklar - [HIV enfeksiyonu ve AIDS](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hiv-enfeksiyonu-ve-aids/) - [Bell paralizisi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bell-paralizisi/) - [Trigeminal nevralji](https://durgical.com/tr/hastaliklar/trigeminal-nevralji/) - [Otitis eksterna](https://durgical.com/tr/hastaliklar/otitis-eksterna/) - [Üveit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/uveit/) Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun. Kaynaklar: [Herpes Zoster](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441824/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026); [Herpes zoster epidemiology in Latin America: A systematic review and meta-analysis](https://europepmc.org/article/PMC/PMC8360515) (PloS one, 2021) · uyarlanmıştır, [CC BY 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). [← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/herpes-zoster/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/herpes-zoster/