[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Hidrosefali

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Hidrosefali

Hidrosefali, beyin boşluklarında beyin omurilik sıvısının birikmesidir; boşluklar genişler ve kafa içi basınç artabilir.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Lateral ventriküller](https://durgical.com/tr/anatomi/lateral-ventrikuller/)
- [Üçüncü ventrikül](https://durgical.com/tr/anatomi/ucuncu-ventrikul/)
- [Sylvius kanalı (aqueductus mesencephali)](https://durgical.com/tr/anatomi/sylvius-kanal/)
- [Dördüncü ventrikül](https://durgical.com/tr/anatomi/dorduncu-ventrikul/)
- [Koroid pleksus (plexus choroideus)](https://durgical.com/tr/anatomi/koroid-pleksus/)
- [Süperior sagittal sinüs (sinus sagittalis superior)](https://durgical.com/tr/anatomi/superior-sagittal-sinus/)
- [Beyincik tonsilleri (tonsillae cerebelli)](https://durgical.com/tr/anatomi/beyincik-tonsilleri/)
- [Korpus kallozum (corpus callosum)](https://durgical.com/tr/anatomi/korpus-kallozum/)

## Nedir

Beyin omurilik sıvısının beyin ventriküllerinde anormal birikmesidir; ventriküller genişler ve kafa içi basınç artabilir. Konjenital veya edinsel, obstrüktif veya komünikan olabilir.

## Kimleri etkiler

Bebeklikten ileri yaşa kadar görülür: çocuklarda konjenital formlar ile prematürite ve nöral tüp defektleriyle ilişkili formlar, yaşlı erişkinlerde ise normal basınçlı hidrosefali. Kolombiya'da nörosistiserkoz ve enfeksiyonlar önemli edinsel nedenlerdir.

## Nedenler

- Akımın tıkanması: akuadukt stenozu, tümörler (özellikle arka çukur tümörleri), ventriküler nörosistiserkoz gibi kistler
- Emilimin bozulması: subaraknoid kanama veya menenjit sonrası
- Konjenital malformasyonlar: miyelomeningosel ile birlikte Chiari II, Dandy-Walker malformasyonu
- Prematüre bebeklerde intraventriküler kanama
- Nadiren aşırı üretim (koroid pleksus papillomu)

## Risk faktörleri

- Prematürite
- Nöral tüp defektleri
- Menenjit ve nörosistiserkoz
- Subaraknoid veya intraventriküler kanama
- Beyin tümörleri ve kafa travması
- İleri yaş (normal basınçlı hidrosefali)

## Patofizyoloji

Koroid pleksusun ürettiği BOS, lateral ventriküllerden [üçüncü ventrikül](https://durgical.com/tr/anatomi/ucuncu-ventrikul/), akuadukt ve [dördüncü ventrikül](https://durgical.com/tr/anatomi/dorduncu-ventrikul/) yoluyla subaraknoid aralığa akar, ardından venöz sinüslere drene olur. Ventriküller içinde akımın tıkanması obstrüktif hidrosefaliye, emilimin bozulması komünikan hidrosefaliye yol açar. Sütürleri açık bebeklerde baş büyür; daha büyük hastalarda basınç hızla yükselir.

## Sınıflandırma

- Obstrüktif (non-komünikan)
- Komünikan
- Normal basınçlı hidrosefali (yaşlı erişkinler)
- Konjenital veya edinsel
- Akut veya kronik

## Belirti ve bulgular

- Bebeklerde: hızla artan baş çevresi, kabarık fontanel, ayrık sütürler, huzursuzluk, kusma, batan güneş bulgusu
- Daha büyük çocuklar ve erişkinlerde: sabahları artan baş ağrısı, bulantı, kusma, uykuya eğilim, papil ödemi
- Dorsal orta beyin basısında yukarı bakış felci (Parinaud sendromu)
- Normal basınçlı hidrosefali: yürüme bozukluğu, idrar inkontinansı ve kognitif gerileme
- Şant disfonksiyonu: baş ağrısı, kusma ve uykuya eğilimin yeniden ortaya çıkması

## Alarm bulguları

- Bilinç düzeyinde azalma
- Bradikardi, hipertansiyon ve düzensiz solunum (Cushing yanıtı)
- Şantlı bir çocukta ani kusma ve uykuya eğilim
- Şantlı bir hastada ateş ve karın ağrısı (şant enfeksiyonu)

## Tanı

**Klinik**
Bebeklerde baş çevresi eğrileri ve fontanel muayenesi; daha büyük hastalarda artmış basınç belirtileri ve fundoskopi; normal basınçlı hidrosefalide yürüme bozukluğu-inkontinans-demans triadı.

**Tetkikler**
Enfeksiyondan şüphelenildiğinde BOS incelemesi. Normal basınçlı hidrosefalide, yürümenin düzelip düzelmediğini görmek için yüksek hacimli lomber ponksiyon testi (tap test) veya lomber drenaj.

**Görüntüleme**
Bebeklerde fontanelden kraniyal ultrasonografi. BT veya MR genişlemiş ventrikülleri ve tıkanıklığın yerini gösterir; akuadukt ve arka çukur lezyonlarında MR daha üstündür.

## Ayırıcı tanı

- Ex vacuo ventrikül genişlemesiyle birlikte beyin atrofisi
- Bebeklikte subaraknoid aralıkların benign genişlemesi
- İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon
- Alzheimer hastalığı ve Parkinson hastalığı (normal basınçlı hidrosefaliye karşı)
- Beyin tümörü veya apsesi

## Tedavinin amacı

Artmış basıncı gidermek, beyin gelişimini ve işlevini korumak için BOS akımını başka yöne yönlendirmek veya yeniden sağlamak ve nedeni tedavi etmek.

## Tedavi

**Akut dönem**
Kötüleşme gösteren akut obstrüktif hidrosefali: acil eksternal ventriküler drenaj.

**Cerrahi**
Drenajı kontrol eden bir valf içeren, genellikle ventriküloperitoneal ventriküler şant.

**Cerrahi**
Seçilmiş obstrüktif olgularda kalıcı şanttan kaçınmak için endoskopik üçüncü ventrikülostomi.

**Cerrahi**
Mümkünse nedenin ortadan kaldırılması: tümör rezeksiyonu, ventriküler sistiserklerin endoskopik çıkarılması.

**İzlem**
Şantlı hastaların disfonksiyon veya enfeksiyon açısından ömür boyu izlemi; çocuklarda gelişimsel izlem.

## Komplikasyonlar

- Şant tıkanması, enfeksiyonu veya aşırı drenaj
- Tedavi edilmezse beyin herniasyonu ve ölüm
- Kronik papil ödemine bağlı görme kaybı
- Gelişme geriliği, öğrenme güçlükleri ve epilepsi
- Drenaj sonrası subdural koleksiyonlar

## Prognoz

Nedene, yaşa ve tedavinin hızına bağlıdır. Şant revizyonları sık olsa da birçok çocuk iyi bir gelişimsel sonuca ulaşır. Normal basınçlı hidrosefalide şanta en iyi yanıt veren bulgu yürümedir.

## Korunma

- Nöral tüp defektlerini azaltmak için gebelik öncesi folik asit
- Prematüriteyi azaltmak için doğum öncesi bakım
- Nörosistiserkoz ve menenjitin önlenmesi ve tedavisi
- Menenjite yol açan bakterilere karşı aşılama

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Obstrüktif ve komünikan hidrosefali arasındaki fark nedir?

Obstrüktif: akım ventriküler sistem içinde tıkanmıştır; komünikan: BOS subaraknoid aralığa ulaşır ancak yetersiz emilir.

## Normal basınçlı hidrosefalinin triadı nedir?

Yürüme bozukluğu, idrar inkontinansı ve kognitif gerileme.

## Hidrosefalili bebeklerde baş neden büyür?

Kraniyal sütürleri ve fontanelleri henüz açık olduğundan kafatası artan basınçla genişler.

## Kolombiya'da hidrosefalinin önemli bir nedeni olan paraziter enfeksiyon hangisidir?

Ventriküler kistler veya araknoidit yoluyla nörosistiserkoz.

## Hidrosefalinin en sık uygulanan cerrahi tedavisi nedir?

Ventriküloperitoneal şant; seçilmiş obstrüktif olgularda endoskopik üçüncü ventrikülostomi bir seçenektir.

## İlgili hastalıklar

- [Nörosistiserkoz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/norosistiserkoz/)
- [Bakteriyel menenjit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bakteriyel-menenjit/)
- [Subaraknoid kanama](https://durgical.com/tr/hastaliklar/subaraknoid-kanama/)
- [Spina bifida (miyelomeningosel)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/spina-bifida/)
- [Glioblastom](https://durgical.com/tr/hastaliklar/glioblastom/)
- [Alzheimer hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/alzheimer-hastal-g/)
- [Vestibüler schwannom (akustik nörinom)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/vestibuler-schwannom/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Hydrocephalus](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560875/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2023).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/hidrosefali/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/hidrosefali/