[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Koledokolitiazis

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/)

# Koledokolitiazis

Koledokolitiazis, safrayı bağırsağa taşıyan kanal olan koledokta taş bulunmasıdır; kanalı tıkayıp sarılık veya enfeksiyona yol açabilir.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Koledok (ductus choledochus)](https://durgical.com/tr/anatomi/koledok/)
- [Vater ampullası (ampulla hepatopancreatica)](https://durgical.com/tr/anatomi/vater-ampullas/)
- [Ortak hepatik kanal (ductus hepaticus communis)](https://durgical.com/tr/anatomi/ortak-hepatik-kanal/)
- [Safra kesesi (vesica biliaris)](https://durgical.com/tr/anatomi/safra-kesesi/)
- [Sistik kanal (ductus cysticus)](https://durgical.com/tr/anatomi/sistik-kanal/)
- [Pankreas kanalı (ductus pancreaticus)](https://durgical.com/tr/anatomi/pankreas-kanal/)
- [Duodenum (onikiparmak bağırsağı)](https://durgical.com/tr/anatomi/duodenum/)
- [Karaciğer (hepar)](https://durgical.com/tr/anatomi/karaciger/)

## Nedir

Ductus choledochus (koledok) içinde taş bulunması. Çoğu safra kesesinden gelir (sekonder); daha azı kanalın kendisinde oluşur (primer).

## Kimleri etkiler

Semptomatik safra taşı olanların azımsanmayacak bir bölümünde bulunur; yaşla birlikte daha sıktır. Kolombiya'da safra taşları yaygın olduğundan ERCP'nin sık bir nedenidir.

## Nedenler

- Sistik kanaldan geçen safra kesesi taşları (sekonder, en sık)
- Safra stazı ve enfeksiyondan kaynaklanan, genellikle kahverengi pigmentli primer kanal taşları
- Taş oluşumunu kolaylaştıran kanal darlıkları, genişlemesi veya parazitler (örneğin Ascaris)

## Risk faktörleri

- Safra kesesi taşları
- İleri yaş
- Geçirilmiş kolesistektomi (kalıntı veya tekrarlayan taşlar)
- Safra yolu darlıkları veya periampuller divertiküller
- Safra yollarının paraziter enfeksiyonu

## Patofizyoloji

Koledoktaki bir taş safranın duodenuma akışını engeller. Safra geri birikir, bilirubin ve karaciğer enzimleri yükselir ve kanal genişler. Duran safra enfekte olabilir (kolanjit); ampulladaki bir taş [pankreas](https://durgical.com/tr/anatomi/pankreas/) kanalını da tıkayabilir (pankreatit).

## Sınıflandırma

- Sekonder (safra kesesinden) veya primer (kanalda oluşan)
- Asemptomatik veya semptomatik
- Kanal taşı riski düşük, orta veya yüksek olarak derecelendirilir (ASGE kriterleri); kriterler kılavuzlar arasında farklılık gösterir

## Belirti ve bulgular

- Sağ üst kadranda veya epigastriumda biliyer tipte ağrı
- Gelip geçebilen sarılık
- Koyu renkli idrar ve açık renkli dışkı
- Kaşıntı (prurit)
- Bulantı ve kusma; bazı taşlar hiç belirti olmadan bulunur

## Alarm bulguları

- Titremeyle ateş ve sarılık (kolanjit)
- Sırta yayılan şiddetli epigastrik ağrı (pankreatit)
- Bilinç bulanıklığı veya düşük kan basıncı

## Tanı

**Klinik**
Safra taşı olan ve sarılık ya da anormal karaciğer testleri bulunan hastada düşünülür. Bir sonraki testi seçmek için risk klinik, laboratuvar ve ultrasonografi bulgularına göre derecelendirilir.

**Tetkikler**
Kolestatik paternde karaciğer testleri: yüksek bilirubin, alkalen fosfataz ve gama-glutamil transferaz; transaminazlar erken dönemde yükselebilir. Pankreatitten şüpheleniliyorsa lipaz.

**Görüntüleme**
Ultrasonografi genişlemiş koledoku ve bazen taşı gösterir. Orta riskte MRCP veya endoskopik ultrasonografi tanıyı doğrular; yüksek riskte ERCP hem tanısal hem tedavi edicidir.

## Ayırıcı tanı

- Pankreas başı veya periampuller kanser
- Kolanjiyokarsinom
- Benign safra yolu darlığı
- Mirizzi sendromu
- Viral veya ilaca bağlı hepatit
- Primer sklerozan kolanjit

## Tedavinin amacı

Safra yolunu temizlemek, kolanjit ve pankreatiti önlemek ve yeni taşları durdurmak için safra kesesini çıkarmak.

## Tedavi

**Akut dönem**
Destek tedavisi: sıvılar, analjezi ve enfeksiyon bulguları varsa antibiyotikler.

**Girişim**
Ana tedavi sfinkterotomi ve taş çıkarma ile birlikte ERCP'dir; büyük taşlar litotripsi veya geçici stent gerektirebilir.

**Cerrahi**
Laparoskopik kolesistektomi; genellikle kanal temizlendikten sonra aynı yatış sırasında yapılır; bazı cerrahlar ameliyat sırasında kanalı eksplore eder.

**Girişim**
ERCP başarısız olduğunda veya mümkün olmadığında: perkütan transhepatik drenaj veya cerrahi safra yolu eksplorasyonu.

## Komplikasyonlar

- Akut kolanjit
- Akut pankreatit
- Uzun süreli tıkanmada sekonder biliyer siroz
- Karaciğer apsesi
- ERCP komplikasyonları: pankreatit, kanama, perforasyon

## Prognoz

Kanal temizlenip safra kesesi çıkarıldığında prognoz çok iyidir. Tedavi edilmeyen tıkanma kolanjit, pankreatit veya kronik karaciğer hasarına yol açabilir.

## Korunma

- Semptomatik safra taşı olanlarda kolesistektomi sonraki kanal taşlarını azaltır

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Hangi laboratuvar paterni koledokta taş olduğunu düşündürür?

Kolestatik patern: yüksek bilirubin, alkalen fosfataz ve gama-glutamil transferaz; bazen transaminazlarda erken yükselme ile birlikte.

## Hangi test koledokolitiazisi hem doğrular hem de tedavi eder?

Sfinkterotomi ve taş çıkarma ile birlikte ERCP.

## Orta riskli hastalarda safra yolu taşını hangi invaziv olmayan test doğrular?

MRCP (manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi); endoskopik ultrasonografi bir alternatiftir.

## Koledok taşı hangi iki ciddi komplikasyona yol açabilir?

Akut kolanjit (tıkalı safranın enfeksiyonu) ve akut pankreatit (ampullada tıkanma).

## İlgili hastalıklar

- [Safra taşları (kolelitiazis)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/safra-taslar/)
- [Akut kolanjit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-kolanjit/)
- [Akut pankreatit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-pankreatit/)
- [Akut kolesistit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-kolesistit/)
- [Pankreas kanseri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pankreas-kanseri/)
- [Safra kesesi kanseri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/safra-kesesi-kanseri/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Choledocholithiasis](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441961/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/koledokolitiazis/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/koledokolitiazis/