[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Lenfödem

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Alt ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/alt-ekstremite/)

# Lenfödem

Lenfödem, lenf sistemi dokulardaki sıvıyı boşaltamadığı için bir ekstremitede uzun süren şişliktir.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Krural fasya (fascia cruris)](https://durgical.com/tr/anatomi/krural-fasya/)
- [Fascia lata](https://durgical.com/tr/anatomi/fascia-lata/)
- [Büyük safen ven (v. saphena magna)](https://durgical.com/tr/anatomi/buyuk-safen-ven/)
- [Ayak sırtı venleri](https://durgical.com/tr/anatomi/ayak-s-rt-venleri/)
- [İkinci ayak parmağı](https://durgical.com/tr/anatomi/ikinci-ayak-parmag/)
- [İnguinal bağ (lig. inguinale)](https://durgical.com/tr/anatomi/inguinal-bag/)
- [Femoral ven (v. femoralis)](https://durgical.com/tr/anatomi/femoral-ven/)

## Nedir

Lenf sistemi boşaltamadığı için proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle oluşan kronik ekstremite şişliği.

## Kimleri etkiler

Dünya genelinde lenfatik filaryaz, tropikal ülkelerde sekonder lenfödemin önde gelen nedenlerindendir. Diğer bölgelerde ana neden kanser tedavisidir; primer formlar nadirdir.

## Nedenler

- Primer: lenf damarlarının gelişimsel anomalileri (doğuştan, ergenlikte praecox, erişkinlikte tarda), bazen ailesel (Milroy hastalığı)
- Sekonder: kanser nedeniyle lenf düğümü diseksiyonu veya radyoterapi (pelvik, jinekolojik, melanom)
- Lenfatik filaryaz (Wuchereria bancrofti)
- Tekrarlayan selülit, travma ve kronik venöz yetmezlik
- Obezite ve lenf düğümlerinin tümörle tıkanması

## Risk faktörleri

- Lenf düğümü diseksiyonu veya radyoterapi
- Obezite
- Tekrarlayan selülit
- Filaryazın endemik olduğu bölgelerde yaşamak veya bu bölgelerden gelmek
- Aile öyküsü (primer formlar)

## Patofizyoloji

Lenfatik taşıma, kapillerlerden çıkan sıvı miktarının altına düştüğünde proteinden zengin sıvı dokularda birikir. Protein inflamasyonu, yağ birikimini ve fibrozisi tetikler; böylece gode bırakan yumuşak şişlik yavaş yavaş, derinin kalınlaştığı, gode bırakmayan sert bir şişliğe dönüşür.

## Sınıflandırma

- Primer ve sekonder
- ISL evreleri: 0 latent, I elevasyonla geri dönüşlü, II elevasyonla düzelmeyen gode bırakan ödem, III deri değişiklikleriyle lenfostatik elefantiyazis

## Belirti ve bulgular

- Yavaş ilerleyen, çoğunlukla ayak ve ayak parmaklarından başlayan şişlik
- Ekstremitede ağırlık ve gerginlik
- Pozitif Stemmer bulgusu: ikinci ayak parmağının sırtındaki deri tutulup kaldırılamaz
- Erken dönemde gode bırakan, sonra gode bırakmayan sert şişlik
- İleri evrelerde kalınlaşmış deri, papillomatoz ve deri katlantıları

## Alarm bulguları

- Ekstremitede ateş, kızarıklık ve ağrı (selülit)
- Tek ekstremitede ani şişlik (derin ven trombozu)
- Kanser tedavisinden sonra yeni gelişen şişlik; nüks anlamına gelebilir
- Uzun süreli lenfödemde mor deri lezyonları (lenfanjiyosarkom, nadir)

## Tanı

**Klinik**
Öykü (cerrahi, radyoterapi, seyahat veya ikamet, enfeksiyonlar) ve Stemmer bulgusu ile ekstremite ölçümlerini içeren muayene.

**Tetkikler**
Ödemin kalp, böbrek, karaciğer veya tiroit kaynaklı nedenlerini dışlamak için kan testleri; filaryaz olasılığı varsa filarya antijen testi veya gece kan yayması.

**Görüntüleme**
Lenfosintigrafi bozulmuş lenf akımını doğrular; Doppler ultrasonografi venöz hastalığı dışlar; tümörden şüpheleniliyorsa MR veya BT.

## Ayırıcı tanı

- Kronik venöz yetmezlik
- Lipödem (simetrik, ayakları korur)
- Derin ven trombozu
- Kalp, böbrek veya karaciğer yetmezliği
- Hipotiroidi (miksödem)
- İlaca bağlı ödem

## Tedavinin amacı

Ekstremite hacmini azaltmak, bu azalmayı sürdürmek, enfeksiyonu önlemek ve işlev ile yaşam kalitesini korumak; kesin tedavisi yoktur.

## Tedavi

**Konservatif**
Tam dekonjestif tedavi: manuel lenf drenajı, çok katlı kompresyon bandajı, egzersiz ve [deri](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/deri/) bakımı; ardından kompresyon giysileri.

**Yaşam tarzı**
Deri hijyeni, kesiklerin hızla bakımı, kilo kontrolü ve düzenli egzersiz.

**Medikal**
Selülit için antibiyotikler ve ataklar tekrarlıyorsa profilaksi; toplu ilaç uygulama programlarında filaryaz için antiparaziter ilaçlar.

**Cerrahi**
Uzman merkezlerde seçilmiş hastalarda lenfovenöz anastomoz, lenf düğümü transferi veya hacim azaltma (liposuction).

## Komplikasyonlar

- Tekrarlayan selülit
- Deri kalınlaşması, lenforé ve yaralar
- Azalmış hareketlilik ve psikolojik sıkıntı
- Lenfanjiyosarkom (Stewart-Treves sendromu, nadir)

## Prognoz

Ömür boyu süren bir durumdur. Erken dekonjestif tedavi ve sürekli kompresyon şişliği iyi kontrol edebilir; tedavi edilmeyen hastalık ise ilerleme eğilimindedir.

## Korunma

- Lenf düğümü diseksiyonunu azaltan sentinel lenf düğümü teknikleri
- Kanser tedavisinden sonra erken tanı
- Deri bakımı ve enfeksiyonların hızla tedavisi
- Filaryaz eliminasyon programları ve vektör kontrolü

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Primer ve sekonder lenfödem arasındaki fark nedir?

Primer lenfödem gelişimsel bir lenfatik anomaliden; sekonder lenfödem ise cerrahi, radyoterapi, enfeksiyon veya filaryaz gibi bir hasardan kaynaklanır.

## Dünya genelinde sekonder lenfödemin önde gelen nedeni nedir?

Başlıca Wuchereria bancrofti'nin neden olduğu lenfatik filaryaz.

## Pozitif Stemmer bulgusu nedir?

İkinci ayak parmağının (veya el parmağının) sırtındaki derinin tutulup kaldırılamaması; lenfödemi düşündürür.

## Lenfödem tedavisinin temeli nedir?

Tam dekonjestif tedavi: manuel lenf drenajı, kompresyon, egzersiz ve deri bakımı.

## Lenfödemin en sık komplikasyonu olan enfeksiyon hangisidir?

Tekrarlayabilen ve lenfatik hasarı ağırlaştırabilen selülit.

## İlgili hastalıklar

- [Bacak selüliti](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bacak-seluliti/)
- [Kronik venöz yetmezlik](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kronik-venoz-yetmezlik/)
- [Derin ven trombozu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/derin-ven-trombozu/)
- [Obezite](https://durgical.com/tr/hastaliklar/obezite/)
- [Serviks kanseri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/serviks-kanseri/)
- [Hipotiroidi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hipotiroidi/)
- [Varisler](https://durgical.com/tr/hastaliklar/varisler/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Lymphedema](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537239/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/lenfodem/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/lenfodem/