[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Peptik ülser hastalığı

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Karın (abdomen)](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/kar-n/)

# Peptik ülser hastalığı

Peptik ülser, mide veya duodenum iç yüzeyinde, çoğunlukla Helicobacter pylori ya da antiinflamatuvar ilaçlara bağlı bir yaradır; kanayabilir veya delinebilir.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Mide (gaster)](https://durgical.com/tr/anatomi/mide/)
- [Duodenum (onikiparmak bağırsağı)](https://durgical.com/tr/anatomi/duodenum/)
- [Gastroduodenal arter (a. gastroduodenalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/gastroduodenal-arter/)
- [Gastrik arterler (aa. gastricae)](https://durgical.com/tr/anatomi/gastrik-arterler/)
- [Pankreas](https://durgical.com/tr/anatomi/pankreas/)
- [Periton (peritoneum)](https://durgical.com/tr/anatomi/periton/)
- [Vagal gövdeler (trunci vagales)](https://durgical.com/tr/anatomi/vagal-govdeler/)

## Nedir

Mide veya duodenum iç yüzeyinde, muscularis mucosae'yı aşan bir doku kaybıdır; asit ile mukozal savunma mekanizmaları arasındaki dengesizlikten kaynaklanır.

## Kimleri etkiler

Dünya genelinde yaygındır. Kolombiya ve Latin Amerika'da Helicobacter pylori enfeksiyonu çok sıktır ve bölgede mide kanseri oranı yüksektir; bu nedenle mide ülserleri dikkatle araştırılır.

## Nedenler

- Helicobacter pylori enfeksiyonu
- Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar ve aspirin
- Daha seyrek: asit hipersekresyonu (Zollinger–Ellison sendromu), kritik hastalıkta stres ülserleri, Crohn hastalığı, kanser

## Risk faktörleri

- Helicobacter pylori enfeksiyonu
- Özellikle antikoagülanlar, antiplateletler veya kortikosteroidlerle birlikte düzenli NSAİİ veya aspirin kullanımı
- İleri yaş
- Sigara içme
- Yoğun alkol kullanımı
- Geçirilmiş ülser

## Patofizyoloji

Helicobacter pylori kronik gastrite yol açar ve asit salgısını değiştirir; NSAİİ'ler ise mukozayı koruyan prostaglandinleri baskılar. Ardından asit ve pepsin zayıflamış iç yüzeyi aşındırır. Derin ülserler bir arteri aşındırabilir (kanama), duvarı delebilir (perforasyon) veya pilorda skar oluşturabilir (tıkanma).

## Sınıflandırma

- Yerleşime göre: mide veya duodenum
- Nedene göre: Helicobacter pylori, NSAİİ ile ilişkili, diğer
- Endoskopide kanayan ülserler için Forrest sınıflaması

## Belirti ve bulgular

- Yanıcı veya kemirici epigastrik ağrı
- Duodenum ülserleri: ağrı çoğu kez yemekle hafifler, saatler sonra veya gece kötüleşir
- Mide ülserleri: ağrı çoğu kez yemekle kötüleşir
- Şişkinlik, erken doyma, bulantı
- Özellikle NSAİİ ile ilişkili olanlar olmak üzere birçok ülser bir komplikasyon gelişene kadar ağrı yapmaz

## Alarm bulguları

- Kan kusma veya siyah, katran gibi dışkı (kanama)
- Tahta gibi sert karınla birlikte ani şiddetli ağrı (perforasyon)
- Süregelen kusma (mide çıkış tıkanıklığı)
- Özellikle yaşlı erişkinlerde istemsiz kilo kaybı, anemi, yutma güçlüğü veya kitle (olası kanser)

## Tanı

**Klinik**
Dispepsi öyküsü, NSAİİ kullanımı ve alarm bulguları. Üst endoskopi alarm bulgularında ve Kolombiya'daki daha yüksek mide kanseri riski göz önüne alındığında düşük riskli ülkelere göre daha düşük bir yaş eşiğinde endikedir; kriterler farklılık gösterir.

**Tetkikler**
Helicobacter pylori testi: üre nefes testi, dışkıda antijen veya endoskopide biyopsi; tedaviden sonra eradikasyon doğrulanır. Anemi için tam kan sayımı; Zollinger–Ellison sendromundan şüpheleniliyorsa gastrin.

**Görüntüleme**
Tercih edilen test üst endoskopidir; mide ülserlerinden kanseri dışlamak için biyopsi alınır ve iyileşene kadar kontrol edilir. Perforasyondan şüpheleniliyorsa ayakta akciğer grafisi veya BT serbest havayı gösterir.

## Ayırıcı tanı

- Fonksiyonel dispepsi
- Gastroözofageal reflü hastalığı
- Mide kanseri
- Biliyer kolik
- Kronik pankreatit
- İnferior miyokard enfarktüsü

## Tedavinin amacı

Ülseri iyileştirmek, nedeni (Helicobacter pylori, NSAİİ'ler) ortadan kaldırmak ve nüks ile komplikasyonları önlemek.

## Tedavi

**Medikal**
Asidi baskılamak ve ülseri iyileştirmek için proton pompası inhibitörleri; histamin H2 reseptör antagonistleri bir alternatiftir.

**Medikal**
Yerel direnç durumuna göre seçilen kombinasyon tedavisiyle (bir proton pompası inhibitörü ile iki veya daha fazla antibiyotik, bazen bizmutla birlikte) Helicobacter pylori eradikasyonu.

**Yaşam tarzı**
Mümkünse NSAİİ'lerin kesilmesi; ayrıca sigaranın bırakılması ve alkolün sınırlandırılması.

**Girişim**
Kanayan ülserler için endoskopik tedavi (enjeksiyon, termal koagülasyon, klipler).

**Cerrahi**
Perforasyon (kapatma, çoğu kez omentum yamasıyla), dirençli kanama veya endoskopik dilatasyonla açılamayan tıkanma için cerrahi.

**İzlem**
Mide ülserlerinde biyopsili kontrol endoskopisi; Helicobacter pylori eradikasyonunun doğrulanması.

## Komplikasyonlar

- Üst gastrointestinal kanama
- Perforasyon ve peritonit
- Pankreasa penetrasyon
- Mide çıkış tıkanıklığı
- Ülser olarak görünen, gözden kaçmış mide kanseri

## Prognoz

Ülserlerin çoğu asit baskılanmasıyla iyileşir ve Helicobacter pylori eradike edilip NSAİİ'ler kesildiğinde nüks belirgin biçimde azalır. Kanama ve perforasyon, çoğunlukla yaşlı erişkinlerde olmak üzere, hâlâ önemli mortaliteye yol açar.

## Korunma

- NSAİİ veya aspirin gereken yüksek riskli hastalarda proton pompası inhibitörüyle koruma
- Helicobacter pylori için test ve tedavi
- Gereksiz NSAİİ kullanımından kaçınma

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Peptik ülser hastalığının iki ana nedeni nedir?

Helicobacter pylori enfeksiyonu ve nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (aspirin dahil).

## Duodenum ve mide ülserlerinde ağrının zamanlaması klasik olarak nasıl farklılık gösterir?

Duodenum ülseri ağrısı çoğu kez yemekle hafifler ve saatler sonra veya gece geri döner; mide ülseri ağrısı ise çoğu kez yemekle kötüleşir.

## Mide ülserlerinden neden biyopsi alınır ve iyileşene kadar izlenir?

Benign bir ülsere benzeyebilen mide kanserini dışlamak için; bu, Kolombiya gibi mide kanseri oranı yüksek bölgelerde önemlidir.

## Endoskopi yapmadan aktif Helicobacter pylori enfeksiyonunu hangi testler saptar?

Üre nefes testi ve dışkıda antijen testi.

## Kanayan arka duvar duodenum ülseri klasik olarak hangi arteri aşındırır?

Gastroduodenal arter (a. gastroduodenalis).

## İlgili hastalıklar

- [Üst gastrointestinal kanama](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ust-gastrointestinal-kanama/)
- [Akut pankreatit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-pankreatit/)
- [Mide kanseri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/mide-kanseri/)
- [Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/gastroozofageal-reflu-hastal-g/)
- [Kronik pankreatit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/kronik-pankreatit/)
- [Akut kolesistit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-kolesistit/)
- [Safra taşları (kolelitiazis)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/safra-taslar/)
- [Helicobacter pylori gastriti](https://durgical.com/tr/hastaliklar/helicobacter-pylori-gastriti/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Peptic Ulcer Disease](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534792/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2023).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/peptik-ulser-hastal-g/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/peptik-ulser-hastal-g/