[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Peritonsiller apse

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Peritonsiller apse

Peritonsiller apse, genellikle tonsillitten sonra bademciğin yanında oluşan bir irin cebidir; tek taraflı şiddetli boğaz ağrısı ve ağzı açmada güçlük yapar.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Damak tonsilleri (tonsillae palatinae)](https://durgical.com/tr/anatomi/damak-tonsilleri/)
- [Yumuşak damak (palatum molle)](https://durgical.com/tr/anatomi/yumusak-damak/)
- [Farinks (yutak)](https://durgical.com/tr/anatomi/farinks/)
- [Farinks konstriktör kasları (mm. constrictores pharyngis)](https://durgical.com/tr/anatomi/farinks-konstriktor-kaslar/)
- [İç karotis arter (a. carotis interna)](https://durgical.com/tr/anatomi/ic-karotis-arter/)
- [İç juguler ven (v. jugularis interna)](https://durgical.com/tr/anatomi/ic-juguler-ven/)
- [Boyun lenf düğümleri](https://durgical.com/tr/anatomi/boyun-lenf-dugumleri/)

## Nedir

Tonsilla palatina kapsülü ile m. constrictor pharyngis superior arasında, genellikle tonsillitin bir komplikasyonu olarak biriken irindir. Quinsy olarak da adlandırılır; en sık derin boyun enfeksiyonudur.

## Kimleri etkiler

Başlıca adolesanları ve genç erişkinleri etkiler. Sıklıkla streptokokal veya diğer bakteriyel farenjitonsillitleri, bazen de eksik tedaviyi izler.

## Nedenler

- Polimikrobiyal enfeksiyon
- Streptococcus pyogenes (A grubu streptokok)
- Fusobacterium necrophorum ve diğer anaeroplar
- Staphylococcus aureus, diğer streptokoklar

## Risk faktörleri

- Tekrarlayan tonsillit
- Sigara içme
- Periodontal hastalık
- Adolesan ve genç erişkin dönemi

## Patofizyoloji

Enfeksiyon bademcikten veya üst kutuptaki küçük tükürük (Weber) bezlerinden tonsil kapsülünün arkasındaki gevşek dokuya yayılır. Önce selülit (flegmon), ardından tonsili ve yumuşak damağı orta hatta doğru iten ve m. pterygoideus medialis'i irrite ederek trismusa yol açan bir apse oluşur.

## Belirti ve bulgular

- Genellikle bir tarafta daha belirgin şiddetli boğaz ağrısı
- Ağrılı yutma ve salya akması
- Boğuk, «ağzında sıcak patates varmış gibi» ses
- Trismus (ağzı açmada güçlük)
- Ateş ve halsizlik
- Aynı tarafta kulak ağrısı
- Karşı tarafa itilmiş uvula ve kabarık yumuşak damak

## Alarm bulguları

- Stridor, solunum güçlüğü veya sekresyonları yutamama (hava yolu tehlikesi)
- Boyunda şişlik, sertlik veya göğüs ağrısı (derin boyun boşluklarına veya mediastene yayılım)
- Sepsis
- Akciğerlere septik embolilerle birlikte boyun ağrısı (Lemierre sendromu)

## Tanı

**Klinik**
Genellikle kliniktir: tonsilin üstünde ve arkasında tek taraflı şişlik, deviye uvula, trismus ve boğuk ses. İrin gelen iğne aspirasyonu apseyi hem doğrular hem tedavi eder.

**Tetkikler**
Tam kan sayımı ve inflamatuvar belirteçler; aspire edilen irinin kültürü. Neden belirsiz olduğunda hızlı strep testi veya monospot testi.

**Görüntüleme**
Ağız içi veya boyun ultrasonografisi apseyi selülitten ayırmaya yardımcı olur. Tanı belirsizse, trismus muayeneyi engelliyorsa veya derin boyun yayılımından şüpheleniliyorsa kontrastlı boyun BT'si.

## Ayırıcı tanı

- Peritonsiller selülit (flegmon)
- Ağır tonsillit veya enfeksiyöz mononükleoz
- Retrofaringeal veya parafaringeal apse
- Epiglottit
- Tonsil tümörü (asimetrisi süren bir erişkinde)
- İnternal karotis arter anevrizması (nadir)

## Tedavinin amacı

İrini boşaltmak, enfeksiyonu tedavi etmek, hava yolunu korumak ve derin boyun boşluklarına yayılımı önlemek.

## Tedavi

**Girişim**
Lokal anestezi altında iğne aspirasyonu veya insizyon ve drenaj; iğne aspirasyonunun tekrarlanması gerekebilir.

**Medikal**
Streptokokları ve oral anaeropları kapsayan ampirik antibiyotikler; daha ağır olgularda önce intravenöz, ardından oral; kültür sonuçlarına göre düzenlenir.

**Medikal**
Ağrı ve şişliği azaltmak için bir kortikosteroid eklenebilir (uygulamalar farklılık gösterir); hastanın sıvı alabilmesi için analjezikler.

**Cerrahi**
Tonsillektomi: seçilmiş hastalarda hemen («quinsy tonsillektomisi») veya tekrarlayan apse ya da tekrarlayan tonsillitte daha sonra.

**Akut dönem**
Hava yolunun değerlendirilmesi ve desteklenmesi, dehidratasyon için intravenöz sıvılar; hasta yutamıyorsa veya genel durumu kötüyse hastaneye yatış.

## Komplikasyonlar

- Hava yolu obstrüksiyonu
- Parafaringeal ve retrofaringeal boşluklara veya mediastene yayılım
- V. jugularis interna tromboflebiti (Lemierre sendromu)
- Karotis arterin erozyonu (nadir)
- Nüks
- Apse rüptüre olursa aspirasyon pnömonisi

## Prognoz

Hızlı drenaj ve antibiyotiklerle mükemmeldir. Nüks seyrektir, ancak tekrarlayan tonsilliti olan kişilerde daha olasıdır.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Peritonsiller apse hangi yapılar arasında oluşur?

Tonsil kapsülü ile m. constrictor pharyngis superior arasında.

## Peritonsiller apse için klasik üç bulgu nedir?

Trismus, boğuk «ağzında sıcak patates varmış gibi» ses ve karşı tarafa itilmiş uvula.

## Peritonsiller apsenin temel tedavisi nedir?

İğne aspirasyonu veya insizyonla drenaj, ayrıca streptokokları ve anaeropları kapsayan antibiyotikler.

## Peritonsiller apsede trismus neden ortaya çıkar?

İnflamasyon komşu m. pterygoideus medialis'e yayılarak onu irrite eder.

## İlgili hastalıklar

- [Streptokokal farenjit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/streptokokal-farenjit/)
- [Derin boyun enfeksiyonu ve Ludwig anjini](https://durgical.com/tr/hastaliklar/derin-boyun-enfeksiyonu-ve-ludwig-anjini/)
- [Servikal lenfadenopati](https://durgical.com/tr/hastaliklar/servikal-lenfadenopati/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Peritonsillar Abscess](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519520/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/peritonsiller-apse/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/peritonsiller-apse/