[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Prematüre retinopatisi # Prematüre retinopatisi Prematüre bebeklerde retinada anormal kan damarlarının geliştiği bir göz hastalığıdır. Tarama ve tedavi yapılmazsa körlüğe yol açabilir. Güncellendi 1 Kas 2026 Bu sayfada - Temeller Nedir - Kimleri etkiler - Nedenler - Risk faktörleri - Patofizyoloji - Sınıflandırma - Belirti ve bulgular - Alarm bulguları - Tanı - Ayırıcı tanı - Komplikasyonlar - Prognoz - Korunma - Kendinizi sınayın - Bu hastalıkta kullanılan ilaçlar - İlgili hastalıklar - Tedavi Tedavinin amacı - Tedavi ## Nedir Prematüre bebeklerde olgunlaşmamış retinanın vazoproliferatif bir hastalığıdır. Normal retina damar gelişimi doğumdan sonra durur ve daha sonra yerini damarlanmış retinanın sınırında anormal yeni damarlara bırakır; bu da skarlaşmaya ve retina dekolmanına yol açabilir. 3B'de görün - [Retina](https://durgical.com/tr/anatomi/retina/) - [Optik disk (discus nervi optici)](https://durgical.com/tr/anatomi/optik-disk/) - [Makula (macula lutea)](https://durgical.com/tr/anatomi/makula/) - [Vitreus (corpus vitreum)](https://durgical.com/tr/anatomi/vitreus/) ## +2 - [Koroid (choroidea)](https://durgical.com/tr/anatomi/koroid/) - [Lens (göz merceği)](https://durgical.com/tr/anatomi/lens/) ## Kimleri etkiler Başlıca 30-32. haftadan önce doğan veya 1.500 g'ın altındaki bebekleri etkiler. Latin Amerika'da önlenebilir çocukluk çağı körlüğünün önde gelen nedenlerinden biridir; burada izlenmeyen oksijen kullanımı nedeniyle yüksek gelirli ülkelere göre daha büyük ve daha olgun bebekler etkilenir. Kolombiya'nın risk altındaki prematüre bebekler için ulusal tarama kılavuzları vardır. ## Nedenler - Prematüre doğumdan sonra kesintiye uğrayan retina damar gelişimi - Ek oksijene bağlı göreceli hiperoksi ve ardından VEGF salınımını tetikleyen retina hipoksisi ## Risk faktörleri - Düşük gestasyon yaşı ve düşük doğum ağırlığı (en güçlü etkenler) - Kontrolsüz veya dalgalı ek oksijen - Sepsis, doğum sonrası yetersiz kilo alımı ve kan transfüzyonları - Solunum sıkıntısı, bronkopulmoner displazi ve intraventriküler kanama ## Patofizyoloji Retina damarları optik diskten perifere doğru büyür ve perifere ancak termine yakın ulaşır. Prematüre doğumdan sonra göreceli hiperoksi VEGF ve IGF-1'i baskılar ve damar büyümesi durur (faz 1). Damarsız periferik retina metabolik olarak olgunlaştıkça hipoksik hâle gelir ve VEGF salgılar; bu da vitreusa doğru anormal neovaskülarizasyona yol açar (faz 2). Fibrovasküler doku büzülerek retinayı çekip ayırabilir. ## Sınıflandırma - Evre 1-5: sınır çizgisi, sırt (ridge), ekstraretinal fibrovasküler proliferasyon, parsiyel retina dekolmanı, total retina dekolmanı - Zon I-III: optik diskten perifere doğru konum (zon I en arkada ve en tehlikelidir) - Plus hastalık: aktiviteyi gösteren genişlemiş ve kıvrımlı arka kutup damarları - Agresif ROP: hızla ilerleyen arka kutup hastalığı ## Belirti ve bulgular - Erken evrelerde görünür bulgu yoktur; yalnızca taramayla saptanır - İleri hastalıkta: beyaz pupilla refleksi (lökokori) - Anormal göz hareketleri (nistagmus) veya şaşılık - Yüzlere ve nesnelere fiksasyon yapmama veya takip etmeme ## Alarm bulguları - Planlanmış göz muayenesi yapılmamış, risk altındaki prematüre bebek - Taramada plus hastalık veya zon I hastalığı: günler içinde tedavi gerekir - Prematüre doğmuş bir bebekte beyaz pupilla: retina dekolmanı ## Tanı **Klinik** Ulusal ölçütleri (gestasyon yaşı, doğum ağırlığı veya stabil olmayan klinik seyir) karşılayan tüm bebeklerde, doğumdan yaklaşık 4 hafta sonra veya postmenstrüel 31. haftada (hangisi daha geçse) başlayan ve [retina](https://durgical.com/tr/anatomi/retina/) tamamen damarlanana kadar 1-3 haftada bir tekrarlanan, bir göz hekimi tarafından pupilla dilatasyonu sonrası indirekt oftalmoskopiyle tarama. **Tetkikler** Zonun, evrenin, yaygınlığın ve plus hastalık varlığının kaydedilmesi; mümkün olan yerlerde teletıp programları dahil geniş açılı retina fotoğrafçılığı. **Görüntüleme** Retinanın görünümü engellendiğinde veya dekolman şüphesinde oküler ultrasonografi. ## Ayırıcı tanı - Ailesel eksüdatif vitreoretinopati - Retinoblastom (lökokori varsa) - Persistan fetal damar yapısı - Konjenital katarakt ## Tedavinin amacı Tedavi gerektiren hastalığı taramayla zamanında bulmak, retina dekolmanını önlemek için anormal damar büyümesini durdurmak ve çocukluk boyunca görme gelişimini izlemek. ## Tedavi **Girişim** Damarsız periferik retinanın lazer fotokoagülasyonu; tip 1 ROP'ta standart tedavi. **Medikal** Özellikle arka kutup veya agresif hastalıkta, geç nüks açısından uzun süreli izlemle birlikte intravitreal anti-VEGF enjeksiyonu (bevasizumab veya ranibizumab gibi). **Cerrahi** Evre 4-5 retina dekolmanında skleral çökertme (skleral buckle) veya vitrektomi. **İzlem** Yenidoğan ünitelerinde sürekli monitörizasyonla hedeflenen oksijen satürasyonu aralıkları, zamanında tarama muayeneleri ve kırma kusuru, şaşılık ve ambliyopi açısından uzun dönem göz hastalıkları izlemi. ## Komplikasyonlar - Retina dekolmanı ve körlük - Yüksek miyopi - Şaşılık ve ambliyopi - Glokom ve katarakt - Adölesan veya yetişkin dönemde geç retina dekolmanı ## Prognoz Evre 1 ve 2 genellikle tedavisiz geriler. Eşik hastalığın zamanında tedavisi bebeklerin çoğunda işlevsel görmeyi korur; ancak evre 4 ve 5'te görsel sonuç kötüdür. ROP geçirmiş çocuklar ömür boyu göz kontrolüne ihtiyaç duyar. ## Korunma - Prematüre doğumun önlenmesi ve iyi doğum öncesi bakım - Satürasyon hedefleri ve monitörizasyonla dikkatli oksijen uygulaması - Risk altındaki prematüre bebeklerin evrensel taranması ve zamanında tedavi ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## ROP'taki anormal damarları hangi büyüme faktörü yönlendirir? Hipoksik, damarsız periferik retinadan salınan vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF). ## ROP'un iki ana risk etkeni nedir? Düşük gestasyon yaşı/düşük doğum ağırlığı ve kontrolsüz ek oksijen. ## Plus hastalık ne anlama gelir? Genellikle tedavi gerektiren aktif, daha ağır ROP'u gösteren genişlemiş, kıvrımlı arka kutup retina damarları. ## Tedavi gerektiren ROP'ta standart tedavi nedir? Damarsız retinanın lazer fotokoagülasyonu veya intravitreal anti-VEGF enjeksiyonu. ## Yenidoğan ünitesinde ROP'u önlemeye yardımcı olan hemşirelik önceliği nedir? Sürekli monitörizasyonla oksijen satürasyonunu hedef aralıkta tutmak ve dalgalanmalardan kaçınmak. ## Bu hastalıkta kullanılan ilaçlar - [Aflibersept](https://durgical.com/tr/farmakoloji/aflibersept/) ## İlgili hastalıklar - [Prematürite ve komplikasyonları](https://durgical.com/tr/hastaliklar/prematurite-ve-komplikasyonlar/) - [Bronkopulmoner displazi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bronkopulmoner-displazi/) - [Retina dekolmanı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/retina-dekolman/) - [Şaşılık ve ambliyopi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sas-l-k-ve-ambliyopi/) - [Katarakt](https://durgical.com/tr/hastaliklar/katarakt/) - [Retinoblastom](https://durgical.com/tr/hastaliklar/retinoblastom/) - [Prematüre intraventriküler kanaması](https://durgical.com/tr/hastaliklar/premature-intraventrikuler-kanamas/) Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun. Kaynaklar: [Retinopathy of Prematurity](https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/retinopathy-prematurity) (National Eye Institute (NEI), 2026). [← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/premature-retinopatisi/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/premature-retinopatisi/