[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Proksimal humerus kırığı

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Üst ekstremite](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/ust-ekstremite/)

# Proksimal humerus kırığı

Proksimal humerus kırığı, üst kol kemiğinin omuza yakın üst ucunun kırılmasıdır; kemikleri kırılgan yaşlı erişkinlere özgü tipik bir kırıktır.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Humerus (pazu kemiği)](https://durgical.com/tr/anatomi/humerus/)
- [Humerus başı kıkırdağı](https://durgical.com/tr/anatomi/humerus-bas-k-k-rdag/)
- [Aksiller sinir (n. axillaris)](https://durgical.com/tr/anatomi/aksiller-sinir/)
- [Sirkumfleks humeral arterler](https://durgical.com/tr/anatomi/sirkumfleks-humeral-arterler/)
- [Supraspinatus kası (m. supraspinatus)](https://durgical.com/tr/anatomi/supraspinatus-kas/)
- [Subskapularis kası (m. subscapularis)](https://durgical.com/tr/anatomi/subskapularis-kas/)
- [Aksiller arter (a. axillaris)](https://durgical.com/tr/anatomi/aksiller-arter/)
- [Orta deltoid (pars acromialis)](https://durgical.com/tr/anatomi/orta-deltoid/)

## Nedir

Humerusun üst ucunun, yani başın, anatomik veya cerrahi boynun ya da tuberculum majus ve minusun kırığıdır. Yaşlı erişkinlerin tipik frajilite kırığıdır.

## Kimleri etkiler

Yaşlılarda, özellikle osteoporozlu kadınlarda çok sıktır ve Kolombiya ile Latin Amerika'da nüfus yaşlandıkça artmaktadır. Gençlerde yüksek enerjili travma sonrası görülür.

## Nedenler

- Ayakta durma yüksekliğinden açık el veya omuzun yan yüzü üzerine düşme
- Genç hastalarda yüksek enerjili travma (trafik kazaları, yüksekten düşmeler)
- Omuz çıkığıyla birlikte kırıklı çıkık; nadiren nöbetler veya elektrik çarpması

## Risk faktörleri

- İleri yaş ve kadın cinsiyet
- Osteoporoz
- Sık düşmeler, denge veya görme bozukluğu
- Önceki frajilite kırığı
- Uzun süreli kortikosteroid kullanımı

## Patofizyoloji

Zayıf metafiz kemiği, kırıkların en sık görüldüğü cerrahi boyunda kırılır. Rotator manşet ve pektoralis majör fragmanları belirli yönlere çeker: supraspinatus tuberculum majusu yukarı ve geriye, subskapularis tuberculum minusu içe çeker. Sirkumfleks humeral arterlerin hasarı başın kanlanmasını kesebilir ve avasküler nekroza yol açabilir.

## Sınıflandırma

- Neer: dört parçayı sayar (baş, tuberculum majus, tuberculum minus, şaft); bir parça, yaygın olarak öğretilen eşiklerin ötesinde ayrıldığında veya açılandığında deplase kabul edilir
- Tek parçalı (deplase olmayan), iki, üç ve dört parçalı kırıklar
- Kırıklı çıkıklar ve başı ikiye ayıran (head-splitting) kırıklar
- AO/OTA sınıflaması da kullanılır

## Belirti ve bulgular

- Düşme sonrası omuz ağrısı
- Kolun gövdeye yaslı tutulması, kaldırılamaması
- Günler içinde kol ve göğüs boyunca aşağı yayılan şişlik ve yaygın morarma
- Hareketle krepitasyon

## Alarm bulguları

- Omuz lateralinde uyuşuk bir alan veya zayıf deltoid (aksiller sinir yaralanması)
- Soğuk, soluk el veya zayıf radial nabız (aksiller arter yaralanması)
- Humerus başının eşlik eden çıkığı
- Açık kırık veya gerilim altındaki [deri](https://durgical.com/tr/anatomi/sistem/deri/)

## Tanı

**Klinik**
Proksimal kol üzerinde morarma ve hassasiyet. Klinisyenler aksiller sinir için lateral deltoid üzerindeki duyuyu (apolet bölgesi) ve deltoid kasılmasını, ayrıca distal nabızları test eder.

**Tetkikler**
Gerektiğinde ameliyat öncesi kan testleri; frajilite kırığı sonrası osteoporoz incelemesi (kalsiyum, D vitamini).

**Görüntüleme**
Çıkığı dışlamak için aksiller veya skapular Y grafisini içeren omuz travma serisi. Üç ve dört parçalı kırıklarda BT cerrahi planlamaya yardımcı olur.

## Ayırıcı tanı

- Omuz çıkığı
- Rotator manşet yırtığı
- Klavikula kırığı
- Akromiyoklaviküler eklem ayrılması
- Kemik metastazına bağlı patolojik kırık

## Tedavinin amacı

Ağrısız, işlevsel bir omuz sağlamak, humerus başının kanlanmasını korumak ve kırılgan hastalarda uzun immobilizasyondan kaçınmak.

## Tedavi

**Konservatif**
Kırıkların çoğu, özellikle minimal deplase olanlar, kol askısı ve ağrı izin verir vermez erken, hafif sarkaç egzersizleriyle tedavi edilir.

**Cerrahi**
Aktif hastalardaki deplase kırıklar kilitli plak veya intramedüller çiviyle tespit gerektirebilir; yaşlılardaki karmaşık kırıklarda omuz protezi (hemiartroplasti veya ters artroplasti) uygulanabilir.

**Rehabilitasyon**
Sertliği sınırlamak için fizik tedavi pasif hareketten aktif hareket ve güçlendirmeye doğru ilerletilir.

**Medikal**
Ağrı için analjezikler ve bir sonraki kırığı önlemek için osteoporoz tedavisi (örneğin kalsiyum ve D vitamini ile birlikte bifosfonatlar).

## Komplikasyonlar

- Omuz sertliği
- Humerus başının avasküler nekrozu
- Hatalı kaynama veya kaynamama
- Aksiller sinir veya arter yaralanması
- Osteoporotik kemikte tespit yetmezliği veya vidanın kemiği delip çıkması (cut-out)

## Prognoz

Minimal deplase kırıkların çoğu işlevsel bir omuzla kaynar, ancak bir miktar sertlik sıktır. Yaşlılardaki karmaşık kırıkların sonuçları değişkendir ve cerrahi ile kol askısı tedavisinin karşılaştırıldığı kanıtlar hâlâ tartışmalıdır.

## Korunma

- Evde düşmelerin önlenmesi
- Osteoporozun tanı ve tedavisi
- Güç ve denge için egzersiz

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Proksimal humerus kırığında en çok hangi sinir risk altındadır ve nasıl test edilir?

Cerrahi boynun etrafını dolanan aksiller sinir. Klinisyenler omuz lateralindeki duyuyu ve deltoid kasılmasını test eder.

## Neer sınıflamasının dört parçası nelerdir?

Humerus başı (eklem segmenti), tuberculum majus, tuberculum minus ve humerus şaftı.

## Eşlik eden omuz çıkığını dışlamak için hangi röntgen grafisi zorunludur?

Anteroposterior grafiye eklenen aksiller grafi veya skapular Y grafisi.

## Dört parçalı proksimal humerus kırıkları neden avasküler nekroza yol açabilir?

Kırık, humerus başını besleyen sirkumfleks humeral arterleri bozabilir.

## İlgili hastalıklar

- [Osteoporoz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/osteoporoz/)
- [Omuz çıkığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/omuz-c-k-g/)
- [Rotator manşet yırtığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/rotator-manset-y-rt-g/)
- [Donuk omuz (adeziv kapsülit)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/donuk-omuz/)
- [Humerus şaft kırığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/humerus-saft-k-r-g/)
- [Aksiller sinir yaralanması](https://durgical.com/tr/hastaliklar/aksiller-sinir-yaralanmas/)
- [Akromiyoklaviküler eklem ayrılması](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akromiyoklavikuler-eklem-ayr-lmas/)
- [Klavikula kırığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/klavikula-k-r-g/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Proximal Humerus Fracture](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470346/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2023).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/proksimal-humerus-k-r-g/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/proksimal-humerus-k-r-g/