[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Şalazyon ve hordeolum (arpacık)

[Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) · [Baş ve boyun](https://durgical.com/tr/anatomi/bolge/bas-ve-boyun/)

# Şalazyon ve hordeolum (arpacık)

Arpacık (hordeolum), göz kapağı bezinin ağrılı enfeksiyonudur; şalazyon ise tıkanmış bir kapak bezinden oluşan sert, genellikle ağrısız bir şişliktir.

Güncellendi 2026-10-29

## İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

- [Göz kapakları (palpebrae)](https://durgical.com/tr/anatomi/goz-kapaklar/)
- [Orbikülaris okuli kası (m. orbicularis oculi)](https://durgical.com/tr/anatomi/orbikularis-okuli-kas/)
- [Kornea](https://durgical.com/tr/anatomi/kornea/)
- [Gözyaşı boşaltım yolları](https://durgical.com/tr/anatomi/gozyas-bosalt-m-yollar/)

## Nedir

İki sık göz kapağı şişliği. Hordeolum (arpacık), bir göz kapağı bezinin akut ağrılı enfeksiyonudur; şalazyon ise tıkanmış bir meibom bezinden kaynaklanan sert, genellikle ağrısız, steril bir granülomdur.

## Kimleri etkiler

Her ikisi de her yaşta çok sıktır ve çoğunlukla birinci basamakta görülür. Şalazyon, blefariti veya rozaseası olan erişkinlerde daha sıktır.

## Nedenler

- Hordeolum: bakteriyel enfeksiyon, genellikle Staphylococcus aureus
- Dış hordeolum: kirpik dibindeki Zeis veya Moll bezi
- İç hordeolum: meibom bezi
- Şalazyon: lipogranülomatöz inflamasyonla birlikte tıkanmış meibom bezi; iç hordeolumu izleyebilir

## Risk faktörleri

- Blefarit ve meibom bezi disfonksiyonu
- Rozasea ve seboreik dermatit
- Önceden geçirilmiş şalazyon veya hordeolum
- Yetersiz göz kapağı hijyeni, gözleri ovuşturma, eski göz makyajı ürünleri
- Diyabet ve immünsüpresyon (tekrarlayan arpacıklar)

## Patofizyoloji

Hordeolumda bakteriler bir bezi enfekte ederek akut inflamasyonla birlikte küçük bir apse oluşturur. Şalazyonda koyu salgılar bir meibom bezini tıkar; lipit çevre dokuya sızarak kronik granülomatöz bir reaksiyon başlatır, bu nedenle şişlik serttir ve hassas değildir.

## Sınıflandırma

- Hordeolum: dış veya iç
- Şalazyon: akut (iltihaplı) veya kronik
- Tekrarlayan lezyonlar

## Belirti ve bulgular

- Hordeolum: kapak kenarında kırmızı, hassas, ağrılı şişlik; çoğu zaman sarı bir uç ile
- Hordeolum: sulanan göz ve yabancı cisim hissi
- Şalazyon: kapak içinde sert, yuvarlak, ağrısız, yavaş büyüyen şişlik
- Büyük şalazyon: korneaya bası nedeniyle bulanık görme (astigmatizma)

## Alarm bulguları

- Tüm kapağa veya yüze yayılan kızarıklık ve şişlik, ateş (preseptal veya orbital selülit)
- Proptozis, ağrılı göz hareketi veya görme azalması
- Aynı yerde tekrarlayan şalazyon, kirpik kaybı veya ülserasyon (olası sebase karsinom)
- Küçük çocukta çok büyük lezyon (ambliyopi riski)

## Tanı

**Klinik**
Kapağın, ters çevrilmesi dahil, muayenesiyle tanı konur. Hassasiyet ve akut başlangıç hordeolumu, sert ve ağrısız nodül şalazyonu düşündürür.

**Tetkikler**
Genellikle gerekmez. Tekrarlayan veya atipik lezyonlarda sebase bez karsinomu veya bazal hücreli karsinomu dışlamak için histopatoloji.

**Görüntüleme**
Gerekmez. Yalnızca orbital selülitten şüpheleniliyorsa orbita BT'si.

## Ayırıcı tanı

- Preseptal selülit
- Sebase bez karsinomu
- Bazal hücreli karsinom
- Molluscum contagiosum
- Ksantelazma
- Dakriyosistit (iç köşede)

## Tedavinin amacı

Ağrı ve şişliği gidermek, tıkalı bezi boşaltmak, tekrarı önlemek için altta yatan blefariti tedavi etmek ve atipik lezyonlarda maligniteyi dışlamak.

## Tedavi

**Konservatif**
Günde birkaç kez sıcak kompres, nazik kapak masajı ve kapak hijyeni; lezyonların çoğu günler (hordeolum) ile haftalar (şalazyon) içinde geçer.

**Medikal**
Komplike olmayan hordeolumda antibiyotik gerekmez; preseptal selülit gelişirse sistemik antibiyotik verilir. Eşlik eden rozasea veya meibom bezi hastalığında tetrasiklin grubu ilaçlar.

**Girişim**
Geçmeyen şalazyon: iç kapaktan insizyon ve küretaj veya lezyon içine kortikosteroid enjeksiyonu.

**Girişim**
Uç veren ancak boşalmayan hordeolum: küçük insizyon ve drenaj. Sıkmaktan kaçınılır.

## Komplikasyonlar

- Preseptal selülit
- Tekrarlama
- Çocuklarda büyük lezyona bağlı astigmatizma veya ambliyopi
- Steroid enjeksiyonu sonrası ciltte depigmentasyon
- Gözden kaçan sebase karsinom

## Prognoz

Mükemmeldir. Hordeolumların çoğu bir-iki hafta içinde boşalır ve şalazyonların çoğu sıcak kompresle haftalar ile aylar içinde geçer; tedavi edilmeyen blefaritte tekrarlar sıktır.

## Korunma

- Blefaritte düzenli göz kapağı hijyeni ve sıcak kompres
- Göz makyajını temizlemek ve eski ürünleri yenilemek
- Rozasea ve seboreik dermatitin tedavisi

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Hordeolum ile şalazyon arasındaki temel klinik fark nedir?

Hordeolum akut, kırmızı ve ağrılıdır (enfeksiyon); şalazyon ise tıkanmış bir meibom bezinden kaynaklanan sert, genellikle ağrısız bir granülomdur.

## Hordeolumların çoğuna hangi mikroorganizma yol açar?

Staphylococcus aureus.

## İç ve dış hordeolumda hangi bezler tutulur?

İç: meibom bezleri. Dış: kirpik kenarındaki Zeis veya Moll bezleri.

## Aynı yerde tekrarlayan şalazyonda hangi malignite akla gelmelidir?

Sebase bez karsinomu; lezyondan biyopsi alınır.

## Her iki lezyonun birinci basamak tedavisi nedir?

Kapak masajıyla birlikte sıcak kompres ve göz kapağı hijyeni.

## İlgili hastalıklar

- [Konjonktivit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/konjonktivit/)
- [Orbital selülit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/orbital-selulit/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Chalazion](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499889/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2023); [Hordeolum (Stye)](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459349/) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/salazyon-ve-hordeolum/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/salazyon-ve-hordeolum/