[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Vasa previa

# Vasa previa

Bebeğin korumasız kan damarları serviksin üzerindeki zarlardan geçer. Su kesesi açılınca yırtılırlarsa bebek dakikalar içinde kan kaybından ölebilir.

Güncellendi 1 Kas 2026

Bu sayfada

- Temeller Nedir
- Kimleri etkiler
- Nedenler
- Risk faktörleri
- Patofizyoloji
- Sınıflandırma
- Belirti ve bulgular
- Alarm bulguları
- Tanı
- Ayırıcı tanı
- Komplikasyonlar
- Prognoz
- Korunma
- Kendinizi sınayın
- İlgili hastalıklar

- Tedavi Tedavinin amacı
- Tedavi

## Nedir

Göbek kordonu veya plasenta dokusuyla korunmayan fetal kan damarlarının, iç [serviks](https://durgical.com/tr/anatomi/serviks/) ağzının üzerinden veya çok yakınından (yaklaşık 2 cm içinde) membranlar boyunca seyrettiği durum. Membranlar yırtıldığında veya serviks açıldığında bu damarlar yırtılabilir ve kanayan kan fetal kandır.

3B'de görün

- [Serviks (cervix uteri)](https://durgical.com/tr/anatomi/serviks/)
- [Uterus gövdesi (corpus uteri)](https://durgical.com/tr/anatomi/uterus-govdesi/)
- [Vajina](https://durgical.com/tr/anatomi/vajina/)

## Kimleri etkiler

Seyrektir: yaklaşık 1.200 ila 2.500 doğumda 1; in vitro fertilizasyondan sonra çok daha sıktır. Doğum öncesi tanı konmazsa fetal mortalite yaklaşık %60'a ulaşabilir; doğum öncesi tanı ve planlı sezaryenle bebeklerin çoğu hayatta kalır. Latin Amerika'daki birçok merkez artık rutin anatomi ultrasonunda kordon insersiyonuna bakmaktadır.

## Nedenler

- Velamentöz kordon insersiyonu: kordon membranlara yerleşir ve damarlar plasentaya korumasız ilerler (tip I)
- Serviksin üzerinden geçen bağlantı damarları olan bilobe veya suksentüriat loblu plasenta (tip II)
- Aşağı yerleşimli plasentanın yukarı göçünden sonra serviks üzerinden geçen damarlar

## Risk faktörleri

- Velamentöz kordon insersiyonu
- Bilobe, multilobe veya suksentüriat plasenta
- İkinci trimesterde aşağı yerleşimli plasenta veya [plasenta previa](https://durgical.com/tr/hastaliklar/plasenta-previa/)
- İn vitro fertilizasyon
- Çoğul gebelik
- Önceki uterus cerrahisi veya sezaryen

## Patofizyoloji

Membranlardaki damarlar kordonun koruyucu Wharton jelinden yoksundur. Membranlar kendiliğinden veya yapay olarak yırtıldığında ya da doğum eyleminde gerildiğinde bir damar yırtılabilir. Fetusun toplam kan hacmi küçüktür; bu nedenle ılımlı bir kayıp bile hızlı fetal anemiye, bradikardiye ve ölüme yol açar. Damarlar prezente kısım tarafından da sıkıştırılabilir ve kanama olmadan fetal hipoksiye neden olabilir.

## Sınıflandırma

- Tip I: velamentöz kordon insersiyonuyla ilişkili
- Tip II: bilobe veya suksentüriat plasentanın lobları arasındaki damarlar

## Belirti ve bulgular

- Rüptürden önce genellikle belirti yoktur (ultrasonda saptanır)
- Membran rüptürü sırasında veya hemen sonrasında ağrısız vajinal kanama
- Fetal kalp hızı değişiklikleri: ani bradikardi veya sinüzoidal patern
- Kaybedilen kan fetal olduğu için anne hemodinamik olarak stabildir

## Alarm bulguları

- Membran rüptüründe ani fetal bradikardiyle birlikte kanama
- Sinüzoidal fetal kalp hızı paterni (ağır fetal anemi)
- Vajinal muayenede membranlar üzerinde hissedilen atan damarlar

## Tanı

**Klinik**
İdeal olarak doğum eyleminden önce ultrasonla tanı konur. Doğum eyleminde, anne stabil kalırken membran rüptüründe ani fetal distresle birlikte ağrısız kanama ortaya çıktığında düşünülmelidir.

**Tetkikler**
Vajinal kanda fetal hemoglobin testleri vardır; ancak acil bir doğumda bunlar beklenmemelidir. Doğumdan sonra transfüzyona yol göstermek için yenidoğan hemoglobini.

**Görüntüleme**
İç serviks ağzının üzerinden veya yakınından geçen, fetal (umbilikal arteriyel) dalga formu gösteren sabit fetal damarları gösteren renkli Doppler'li transvajinal ultrason; damarlar, funik prezentasyondan farklı olarak pozisyon değişikliğiyle yer değiştirmez. Kordon insersiyonu ikinci trimester taramasında kontrol edilmelidir.

## Ayırıcı tanı

- Plasenta previa
- [Plasenta dekolmanı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/plasenta-dekolmani/)
- Servikal kanama veya kanlı nişan
- Funik (kordon) prezentasyon
- [Uterus rüptürü](https://durgical.com/tr/hastaliklar/uterus-rupturu/)

## Tedavinin amacı

Prematürite risklerini damar rüptürü riskiyle dengeleyerek bebeği membranlar yırtılmadan önce sezaryenle doğurtmak ve kanama olursa dakikalar içinde müdahale etmek.

## Tedavi

**İzlem**
Doğum öncesi tanıdan sonra: üçüncü trimesterden itibaren fetal izlem, uyarı belirtileri konusunda eğitim ve yakın gözlem için sıklıkla 30–34. haftalar civarında hastaneye yatış.

**Medikal**
Planlı erken doğumdan önce veya kanama olursa fetal akciğer matürasyonu için antenatal [kortikosteroidler](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/kortikosteroidler/).

**Cerrahi**
Doğum eyleminden önce, genellikle 34–37. haftalar civarında planlı sezaryen; membranlar yırtılırsa, kanama olursa veya fetal kalp hızı güven vermiyorsa acil sezaryen.

**Akut dönem**
Doğumda yenidoğanın resüsitasyonuna ve kan transfüzyonuna hazır yenidoğan ekibi bulunmalıdır.

## Komplikasyonlar

- Fetal eksanguinasyon ve ölüm
- Damarların basısına bağlı fetal hipoksi
- Transfüzyon gerektiren yenidoğan anemisi
- Erken doğum komplikasyonları

## Prognoz

Doğum eyleminden önce tanı konup planlı sezaryenle doğurtulduğunda bebek için prognoz mükemmeldir; ilk kez membran rüptüründe fark edildiğinde çok kötüdür. Anne nadiren tehlikededir.

## Korunma

- Önlenemez; ancak ölümler doğum öncesi saptamayla önlenebilir: anatomi taramasında kordon insersiyonunun kaydedilmesi ve risk faktörleri olan kadınlarda hedefe yönelik transvajinal Doppler
- Serviks üzerinde damar şüphesi varsa yapay membran rüptüründen kaçının

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Yırtılmış vasa previanın klasik triadı nedir?

Membran rüptüründe ağrısız vajinal kanama, ardından fetal bradikardi; anne stabil.

## Vasa previada kimin kanı kaybedilir?

Fetusun: bu nedenle anne stabil kalırken bebek hızla kötüleşir.

## Hangi kordon anomalisi vasa previayla en çok ilişkilidir?

Velamentöz kordon insersiyonu.

## Vasa previa doğum eyleminden önce tanındığında önerilen doğum planı nedir?

Antenatal kortikosteroidlerden sonra, doğum eyleminden önce, genellikle 34–37. haftalar civarında planlı sezaryen.

## İlgili hastalıklar

- [Plasenta previa](https://durgical.com/tr/hastaliklar/plasenta-previa/)
- [Plasenta dekolmanı (ablasyo plasenta)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/plasenta-dekolmani/)
- [Erken membran rüptürü (EMR ve PEMR)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/erken-membran-rupturu/)
- [İntrapartum fetal tehlike (güven vermeyen fetal durum)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/intrapartum-fetal-tehlike/)
- [Ölü doğum (intrauterin fetal ölüm)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/olu-dogum/)
- [Erken doğum eylemi ve erken doğum](https://durgical.com/tr/hastaliklar/erken-dogum-eylemi-ve-erken-dogum/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Vasa Previa](https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/abnormalities-of-pregnancy/vasa-previa) (Merck Manual Professional Edition, 2024); [Vasa Previa](https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/23465-vasa-previa) (Cleveland Clinic, 2024).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/vasa-previa/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/vasa-previa/
