[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/) › Yaygın anksiyete bozukluğu

# Yaygın anksiyete bozukluğu

Yaygın anksiyete bozukluğu, aylarca birçok konuda süren, denetlenmesi güç aşırı kaygıdır; gerginlik ve kötü uyku eşlik eder. Terapi ve ilaçlar yardımcı olur.

Güncellendi 1 Kas 2026

Bu sayfada

- Temeller Nedir
- Kimleri etkiler
- Nedenler
- Risk faktörleri
- Patofizyoloji
- Belirti ve bulgular
- Alarm bulguları
- Tanı
- Ayırıcı tanı
- Komplikasyonlar
- Prognoz
- Kendinizi sınayın
- Bu hastalıkta kullanılan ilaçlar
- İlgili hastalıklar

- Tedavi Tedavinin amacı
- Tedavi

## Nedir

En az altı ay boyunca çoğu gün birçok gündelik konuda aşırı ve denetlenmesi güç kaygı ile seyreden; huzursuzluk, yorgunluk ve kas gerginliği gibi işlevselliği bozan bedensel belirtilerin eşlik ettiği bir anksiyete bozukluğudur.

3B'de görün

- [Amigdala (corpus amygdaloideum)](https://durgical.com/tr/anatomi/amigdala/)
- [Hipokampus](https://durgical.com/tr/anatomi/hipokampus/)
- [Frontal lob (lobus frontalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/frontal-lob/)
- [İnsula](https://durgical.com/tr/anatomi/insula/)

## +3

- [Singulat girus (gyrus cinguli)](https://durgical.com/tr/anatomi/singulat-girus/)
- [Hipotalamus](https://durgical.com/tr/anatomi/hipotalamus/)
- [Tiroid bezi (glandula thyroidea)](https://durgical.com/tr/anatomi/tiroid-bezi/)

## Kimleri etkiler

Anksiyete bozuklukları dünya genelinde en yaygın ruhsal bozukluklardır ve kadınları erkeklerden daha çok etkiler; yalnızca bir azınlık tedavi alır. YAB sıklıkla erken erişkinlikte başlar ve sıklıkla depresyonla birlikte bulunur. Kolombiya'da ve Latin Amerika'da birinci basamakta genellikle yorgunluk, uykusuzluk veya bedensel yakınmalar olarak görülür.

## Nedenler

- Genetik yatkınlık ve kaygılı mizaç (davranışsal ketlenme)
- Kronik stres, olumsuz yaşam olayları ve travma
- Bilişsel etkenler: belirsizliğe tahammülsüzlük ve tehdidin abartılması

## Risk faktörleri

- Kadın cinsiyet
- Ailede anksiyete veya depresyon öyküsü
- Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları ve kronik stres
- Kronik tıbbi hastalık
- Diğer ruhsal bozukluklar, özellikle depresyon, ve madde kullanımı

## Patofizyoloji

Prefrontal ve ön singulat korteksten gelen yukarıdan aşağıya denetimin zayıf olduğu, amigdala merkezli aşırı etkin bir tehdit devresini yansıttığı düşünülmektedir. Serotonin, noradrenalin ve GABA sistemleri rol oynar; bu da SSRI'ların, SNRI'ların ve benzodiazepinlerin etkisini açıklar. Stres hormonu ekseni de sıklıkla düzensizdir.

## Belirti ve bulgular

- Birkaç alanda (sağlık, iş, aile, para) denetlenmesi güç aşırı kaygı
- Huzursuzluk veya diken üstünde olma hissi
- Kolay yorulma
- Dikkati toplamada güçlük veya zihnin boşalması
- İrritabilite
- Kas gerginliği, baş ağrıları ve diğer bedensel yakınmalar
- Uyku bozukluğu

## Alarm bulguları

- Özellikle eşlik eden depresyon varsa intihar düşünceleri
- Kardiyak veya solunumsal kaynaklı olabilecek göğüs ağrısı, çarpıntı veya nefes darlığı
- Yaşlı bir erişkinde yeni başlayan anksiyete; tıbbi veya nörolojik bir nedene işaret edebilir
- Belirtileri denetlemek için yoğun alkol veya sedatif kullanımı
- Benzodiazepinlerin ani kesilmesinden sonra yoksunluk belirtileri

## Tanı

**Klinik**
DSM-5 veya ICD-11 ölçütleriyle klinik tanı: en az altı ay boyunca çoğu gün aşırı kaygı ve altı bedensel veya bilişsel belirtiden en az üçü (çocuklarda bir). GAD-7 ölçeği taramayı ve izlemi destekler.

**Tetkikler**
Tıbbi nedenleri dışlamak için: TSH, kan sayımı, glukoz ve endike olduğunda EKG; kafein, uyarıcılar, alkol ve ilaçlar sorgulanmalıdır.

**Görüntüleme**
Tanı için gerekmez.

## Ayırıcı tanı

- Hipertiroidi
- Panik bozukluk, sosyal anksiyete bozukluğu ve obsesif kompulsif bozukluk
- Majör depresif bozukluk
- Madde kaynaklı anksiyete (kafein, uyarıcılar, alkol veya sedatif yoksunluğu)
- Kardiyak aritmiler, astım, feokromositoma ve hipoglisemi

## Tedavinin amacı

Kaygıyı ve bedensel belirtileri azaltmak, işlevselliği ve uykuyu yeniden sağlamak ve sedatiflere bağımlılıktan kaçınarak yinelemeyi önlemek.

## Tedavi

**Konservatif**
Bilişsel davranışçı terapi birinci basamaktır ve kalıcı etkileri vardır; daha hafif olgularda rehberli kendi kendine yardım ve gevşeme eğitimi yararlıdır.

**Medikal**
SSRI'lar ve SNRI'lar birinci basamak ilaçlardır; buspiron ve pregabalin alternatiftir. Benzodiazepinler hızlı etki eder, ancak tolerans, bağımlılık, düşmeler ve bilişsel etkiler nedeniyle, özellikle yaşlılarda, yalnızca kısa süreli kullanım içindir.

**Yaşam tarzı**
Düzenli egzersiz, uyku hijyeni ve kafein ve alkolün azaltılması.

**İzlem**
Belirtilerin ölçeklerle izlenmesi, yan etkiler, eşlik eden depresyon varsa intihar riski ve her türlü sedatifin kademeli olarak azaltılması. Hemşirelik: sakin bir ortam, başa çıkma becerilerinin öğretilmesi.

## Komplikasyonlar

- Majör depresyon
- Alkol ve sedatiflerin kötüye kullanımı
- Eşlik eden depresyon varsa intihar düşünceleri
- Azalmış yaşam kalitesi ve iş performansı
- Bedensel belirtiler nedeniyle sık başvurular ve gereksiz testler

## Prognoz

Sıklıkla dalgalanmalarla seyreden kroniktir ve stres dönemlerinde kötüleşir. Tedavi çoğu kişiye yardımcı olur; düzelmeden sonra terapiye veya ilaca devam etmek yinelemeyi azaltır.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## YAB tanısı için aşırı kaygı ne kadar sürmelidir?

En az altı ay boyunca çoğu gün.

## YAB'de hangi ilaç sınıfları birinci basamaktır?

SSRI'lar ve SNRI'lar; birinci basamak psikolojik tedavi olarak bilişsel davranışçı terapiyle.

## Benzodiazepinler neden kısa süreli kullanımla sınırlıdır?

Tolerans, bağımlılık, yoksunluk, sedasyon, düşmeler ve bilişsel bozulma nedeniyle; özellikle yaşlılarda.

## Yeni başlayan anksiyetede hangi endokrin bozukluk dışlanmalıdır?

Hipertiroidi (TSH bakılmalı).

## Bu hastalıkta kullanılan ilaçlar

- [Diazepam](https://durgical.com/tr/farmakoloji/diazepam/)
- [Lorazepam](https://durgical.com/tr/farmakoloji/lorazepam/)
- [Alprazolam](https://durgical.com/tr/farmakoloji/alprazolam/)
- [Buspiron](https://durgical.com/tr/farmakoloji/buspiron/)
- [Klordiazepoksit](https://durgical.com/tr/farmakoloji/klordiazepoksit/)
- [Oksazepam](https://durgical.com/tr/farmakoloji/oksazepam/)
- [Hidroksizin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/hidroksizin/)
- [Kava](https://durgical.com/tr/farmakoloji/kava/)

## İlgili hastalıklar

- [Majör depresif bozukluk](https://durgical.com/tr/hastaliklar/major-depresif-bozukluk/)
- [Alkol kullanım bozukluğu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/alkol-kullan-m-bozuklugu/)
- [Graves hastalığı (hipertiroidi)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/graves-hastal-g/)
- [İntihar davranışı ve intihar riski](https://durgical.com/tr/hastaliklar/intihar-davran-s-ve-intihar-riski/)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: [Anxiety disorders](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/anxiety-disorders) (World Health Organization, 2025); [Anxiety Disorders](https://www.nimh.nih.gov/health/topics/anxiety-disorders) (National Institute of Mental Health (NIMH), 2025).

[← Tüm hastalıklar](https://durgical.com/tr/hastaliklar/)

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/hastaliklar/yayg-n-anksiyete-bozuklugu/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/hastaliklar/yayg-n-anksiyete-bozuklugu/