[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Serbest yaşayan amipler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/serbest-yasayan-amipler/) › Acanthamoeba spp.

# Acanthamoeba spp.

- Parazit
- Sınav önceliği: orta

Kontakt lens kullananların korneasını ve nadiren bağışıklığı baskılanmış kişilerin beynini enfekte eden su ve toprak amibi.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Hızlı bilgi

**Type**
Parazit · [Serbest yaşayan amipler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/serbest-yasayan-amipler/)

**Gram / shape**
Dikenli yalancı ayaklı

**Spread**
Kişiden kişiye yayılmaz

**Causes**
Acanthamoeba keratiti · Granülomatöz amipli ensefalit

**Treatment**
Keratit

Bu sayfada

- Temeller Temel noktalar
- Özet bilgi
- Morfoloji
- Bulaş
- Yaşam döngüsü
- Virülans faktörleri
- Yol açtığı hastalıklar
- Tanı
- Korunma
- Kolombiya'da
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili
- İlişkili hastalıklar
- Renklerin anlamı

- Klinik Klinik tablo

- Tedavi Tedavi

## Temel noktalar

- Kontakt lens + şiddetli göz ağrısı + halka infiltrat: Acanthamoeba.
- Çift duvarlı, poligonal, çok dayanıklı kist.
- Bağışıklığı baskılanmış kişilerde subakut granülomatöz ensefalit (akut Naegleria meningoensefalitinden farklı olarak).
- E. coli eklenmiş besleyici olmayan agarda kültür; topikal biguanid tedavisi.

## Özet bilgi

**Şekil**
Dikenli yalancı ayaklı (akantopodiler) trofozoit ve çift duvarlı kist

**Aile**
Acanthamoebidae

**Tip**
Serbest yaşayan amip

**Boyama**
Kornea kazıntısı ya da biyopside kalkoflor beyazı, Giemsa ya da trikrom

**Boyut**
Kist yaklaşık 10 ila 25 µm

## Morfoloji

- İnce, diken benzeri uzantıları (akantopodiler) olan trofozoit.
- Gözenekli çift duvarı ve poligonal ya da yıldız biçimli dış hattı olan, çok dayanıklı kist.
- Naegleria'dan farklı olarak kamçılı formu yoktur.

## Bulaş

- Kontakt lensler aracılığıyla gözün kontamine suyla teması (lensleri musluk suyuyla durulamak, lensle yüzmek ya da duş almak).
- Ensefalitte bütünlüğü bozulmuş deriden ya da solunum yollarından giriş.
- Kişiden kişiye yayılmaz.

**Rezervuar:** Musluk suyu, yüzme havuzları, jakuziler, toprak ve toz

### İzolasyon önlemleri

Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları.

- Standart

## Yaşam döngüsü

- Suda ve toprakta bakteri yiyen trofozoit olarak yaşar.
- Olumsuz koşullarda klora ve kurumaya dayanıklı kistler oluşturur.
- Korneaya kontamine lenslerle ya da epiteldeki küçük defektlerden ulaşır.
- Bağışıklığı baskılanmış kişilerde deri ya da akciğer yoluyla girer ve kan yoluyla beyne yayılır.
- Enfekte dokuda hem trofozoitler hem kistler bulunabilir.

## Virülans faktörleri

- Mannoz bağlayan proteinler aracılığıyla korneaya tutunma.
- Kornea stromasını ve kornea sinirlerini tahrip eden proteazlar.
- Dezenfektanlara ve ilaçlara çok dirençli kistler; nüksleri bu açıklar.

## Yol açtığı hastalıklar

- Acanthamoeba keratiti: bulgularla orantısız şiddetli göz ağrısı, halka infiltrat ve körlük riski. [Keratit ve korneal ülser →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/keratit-ve-korneal-ulser/)
- Granülomatöz amipli ensefalit: subakut ya da kronik, bağışıklığı baskılanmış kişilerde, neredeyse her zaman ölümcül.

## Klinik tablo

- Keratit: şiddetli ağrı, fotofobi, kırmızı göz ve bulanık görme; halka infiltrat ve radyal keratonörit.
- Başlangıçta sıklıkla herpes ya da mantar keratiti sanılır.
- Granülomatöz ensefalit: haftalar ile aylar içinde baş ağrısı, davranış değişikliği, fokal defisitler ve nöbetler.
- Bağışıklığı baskılanmış kişilerde nodüler ya da ülsere deri lezyonları.

## Tanı

- Boyalarla (kalkoflor beyazı, Giemsa) kornea kazıntısı ya da biyopsisi ve E. coli eklenmiş besleyici olmayan agarda kültür.
- Kistleri görmek için korneanın konfokal mikroskopisi.
- Referans laboratuvarlarda PCR.
- Ensefalit: granülomatöz inflamasyon, kistler ve trofozoitler gösteren beyin biyopsisi.

## Tedavi

Keratit: yoğun ve uzun süreli topikal antiseptikler (poliheksanid ya da klorheksidin gibi biguanidler, bazen diamidinlerle birlikte); ağır olgularda kornea nakli gerekebilir. Ensefalit: miltefosin içerebilen çoklu ilaç kombinasyonları; prognoz çok kötüdür.

Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler.

Farmakolojide:

- [Klorheksidin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/klorheksidin/)
- [Miltefosin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/miltefosin/)

## Korunma

- Kontakt lensleri asla musluk suyuyla durulamamak ya da musluk suyunda saklamamak.
- Yüzmeden, duş almadan ya da jakuziye girmeden önce lensleri çıkarmak.
- Lens kabını ve solüsyonunu üreticinin talimatına göre temizlemek ve yenilemek.

**Aşı:** Aşısı yoktur.

## Kolombiya'da

Kolombiya'da çoğunlukla kontakt lenslerin kötü bakımıyla ilişkili Acanthamoeba keratiti olguları bildirilmiştir; granülomatöz ensefalit istisnaidir.

## Akılda tutmak için

«Acantho = diken»: dikenli yalancı ayakları, lensleri musluk suyuyla durulayan kişinin korneasına gömülür.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Acanthamoeba keratitinin başlıca risk etkeni nedir?

Kontakt lens kullanımı; özellikle lensleri musluk suyuyla durulamak ya da lensle yüzmek veya duş almak.

## Acanthamoeba ensefaliti Naegleria enfeksiyonundan nasıl ayrılır?

Acanthamoeba bağışıklığı baskılanmış kişilerde subakut granülomatöz ensefalite yol açar; Naegleria ise sağlıklı kişilerde yüzmeden sonra akut fulminan meningoensefalite yol açar.

## Acanthamoeba keratitine özgü kornea bulgusu hangisidir?

Muayene bulgularıyla orantısız şiddetli ağrıyla birlikte halka infiltrat.

## İlişkili

- [Naegleria fowleri](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/naegleria-fowleri/)

## İlişkili hastalıklar

- [Keratit ve korneal ülser](https://durgical.com/tr/hastaliklar/keratit-ve-korneal-ulser/)

## Renklerin anlamı

**Gram pozitif**
Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır.

**Gram negatif**
Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır.

**Aside dirençli**
Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası.

[← Gruba dön: Serbest yaşayan amipler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/serbest-yasayan-amipler/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [CDC - DPDx - Free Living Amebic Infections](https://www.cdc.gov/dpdx/freelivingamebic/index.html) (CDC, 2024); [Acanthamoeba Infections | Acanthamoeba Infections | CDC](https://www.cdc.gov/acanthamoeba/about/index.html) (CDC, 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/acanthamoeba-spp/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/acanthamoeba-spp/