[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Nematodlar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/nematodlar/) › Ascaris lumbricoides # Ascaris lumbricoides - Parazit - Sınav önceliği: yüksek İnsanın en büyük bağırsak solucanı. Yumurtaları topraktan yutulur; çok solucanı olan çocuklarda bağırsağı tıkayabilir. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: büyük yuvarlak solucan, dev bağırsak yuvarlak solucanı ## Hızlı bilgi **Type** Parazit · [Nematodlar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/nematodlar/) **Gram / shape** Pembemsi beyaz **Spread** İyi yıkanmamış sebze ve meyveler **Causes** Bağırsak askariyazı **Treatment** Benzimidazoller Bu sayfada - Temeller Temel noktalar - Özet bilgi - Morfoloji - Bulaş - Yaşam döngüsü - Virülans faktörleri - Yol açtığı hastalıklar - Tanı - Korunma - Kolombiya'da - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili - İlişkili hastalıklar - Renklerin anlamı - Klinik Klinik tablo - Tedavi Tedavi ## Temel noktalar - Döngüde akciğer geçişi: Löffler (öksürük + infiltrat + eozinofili). - Kalın, memecikli kabuklu döllenmiş yumurta. - Yoğun enfekte çocuklarda bağırsak tıkanıklığı. - Safra yoluna ve pankreasa ektopik göç. - Tedavi: benzimidazoller; okullarda düzenli antiparaziter tedavi. ## Özet bilgi **Şekil** Pembemsi beyaz, silindirik solucan; üç dudaklı ağız **Aile** Ascarididae **Tip** Bağırsak nematodu (toprakla bulaşan helmint) **Boyut** Dişi 20–35 cm; erkek biraz daha küçük ## Morfoloji - Döllenmiş yumurta, yuvarlak, 45–75 µm, safrayla kahverengiye boyanmış kalın, memecikli dış kabuklu. - Döllenmemiş yumurta daha uzun (yaklaşık 90 µm'ye kadar), ince duvarlı ve ışığı kıran granüllerle dolu. - Dekortike yumurtalar: memecikli dış katmandan yoksun. ## Bulaş - İnsan dışkısıyla kirlenmiş topraktaki embriyonlu yumurtaları yutmak. - İyi yıkanmamış sebze ve meyveler, güvenli olmayan su ve ağza götürülen kirli eller. - Kişiden kişiye doğrudan bulaşmaz: yumurtanın enfektif hâle gelmesi için toprakta haftalar geçirmesi gerekir. **Rezervuar:** İnsan; Dışkıyla kirlenmiş toprak ### İzolasyon önlemleri Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları. - Standart ## Yaşam döngüsü - Erişkinler ince bağırsakta yaşar; dişi, dışkıyla atılan binlerce yumurta bırakır. - Nemli ve gölgeli toprakta yumurta birkaç hafta içinde embriyonlaşır ve enfektif hâle gelir. - Yutulduktan sonra larva açılır, bağırsak duvarını geçer ve kanla karaciğere ve akciğere gider. - Akciğerde yaklaşık 10–14 gün olgunlaşır, alveollere geçer, hava yolundan yukarı tırmanır ve yutulur. - İnce bağırsağa geri dönünce erişkin olur; yutulan yumurtadan yeni yumurtalara kadar 2–3 ay geçer. ## Virülans faktörleri - Larvaların akciğer göçü geçici eozinofilik pnömoniye (Löffler sendromu) yol açar. - Erişkinlerden oluşan bir yumak, özellikle yoğun enfekte çocuklarda ileumu tıkayabilir. - Erişkinler, özellikle ateş ya da anestezi sırasında ektopik yerlere (koledok, pankreas kanalı, apendiks) göç eder. - Besinler için rekabet ederler ve malnütrisyona ve boy kısalığına katkıda bulunurlar. ## Yol açtığı hastalıklar - Bağırsak askariyazı [Toprakla bulaşan helmintiyazlar (askariyaz, kancalı kurt, trikuriyaz) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/toprakla-bulasan-helmintiyazlar/) - Çocuklarda solucan yumağına bağlı bağırsak tıkanıklığı [İnce bağırsak tıkanıklığı →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ince-bag-rsak-t-kan-kl-g/) - Ascaris'in safra yoluna göçüne bağlı kolanjit [Akut kolanjit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-kolanjit/) - Pankreas kanalındaki Ascaris'e bağlı akut pankreatit [Akut pankreatit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-pankreatit/) ## Klinik tablo - Enfeksiyonların çoğu asemptomatiktir. - Akciğer evresi: öksürük, hışıltı, hafif ateş ve eozinofili. - Karın ağrısı, şişkinlik ve dışkı, ağız ya da burundan solucan çıkması. - Safra yoluna göç ederse sağ üst kadran ağrısı ve sarılık. ## Tanı - Dışkı mikroskopisinde yumurtalar, ideal olarak formalin-etil asetat konsantrasyonundan sonra; Kato-Katz yükü ölçer. - Akciğer evresinde balgamda ya da mide aspiratında larvalar. - Üç dudağından tanınan, dışarı atılmış erişkin solucan. - Safra ağacında ya da bağırsakta Ascaris için ultrasonografi. ## Tedavi Benzimidazoller (albendazol ya da mebendazol); pirantel pamoat bir alternatiftir. Tıkanıklık önce konservatif olarak, başarısız olursa endoskopi ya da cerrahiyle yönetilir. Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler. Farmakolojide: - [Albendazol](https://durgical.com/tr/farmakoloji/albendazol/) - [Mebendazol](https://durgical.com/tr/farmakoloji/mebendazol/) ## Korunma - Temel sanitasyon: tuvalet ya da kanalizasyon ve güvenli su. - El yıkama ve meyve ile sebzelerin özenle yıkanması. - Risk altındaki bölgelerde okul çağı ve okul öncesi çocukların düzenli aralıklarla antiparaziter tedavisi (DSÖ koruyucu kemoterapisi). - Okullarda ve evlerde sağlık eğitimi. ## Kolombiya'da Ulusal okul parazitozu araştırmasında (2012–2014) çocukların %11,3'ünde Ascaris saptandı. Ministerio de Salud, DSÖ koruyucu kemoterapi stratejisine dayanan, okul çağı çocuklarına yönelik bir toplu antiparaziter tedavi kılavuzuna sahiptir. ## Akılda tutmak için Topraktan ağza, akciğerden bağırsağa: Ascaris karına yerleşmeden önce bir akciğer turu yapar. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Ascaris larva göçü hangi akciğer sendromuna yol açar? Löffler sendromu: öksürük, hışıltı ve eozinofiliyle birlikte geçici akciğer infiltratları. ## Döllenmiş bir Ascaris yumurtası nasıl görünür? Yuvarlak, 45–75 µm, kahverengiye boyanmış kalın, memecikli dış kabuklu. ## Yoğun Ascaris yükü olan çocuklarda tipik mekanik komplikasyon nedir? Genellikle ileumda, solucan yumağına bağlı bağırsak tıkanıklığı. ## Ascaris neden kişiden kişiye doğrudan bulaşmaz? Çünkü yumurtalarının embriyonlaşıp enfektif hâle gelmesi için toprakta haftalar geçirmesi gerekir. ## İlişkili - [Trichuris trichiura](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/trichuris-trichiura/) - [Necator americanus / Ancylostoma duodenale](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/necator-americanus-ancylostoma-duodenale/) - [Toxocara canis / Toxocara cati](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/toxocara-canis-toxocara-cati/) ## İlişkili hastalıklar - [Toprakla bulaşan helmintiyazlar (askariyaz, kancalı kurt, trikuriyaz)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/toprakla-bulasan-helmintiyazlar/) - [İnce bağırsak tıkanıklığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/ince-bag-rsak-t-kan-kl-g/) - [Akut kolanjit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-kolanjit/) - [Akut pankreatit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-pankreatit/) ## Renklerin anlamı **Gram pozitif** Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır. **Gram negatif** Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. **Aside dirençli** Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası. [← Gruba dön: Nematodlar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/nematodlar/) Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [CDC - DPDx - Ascariasis](https://www.cdc.gov/dpdx/ascariasis/index.html) (CDC, 2019); [Soil-transmitted helminth infections](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/soil-transmitted-helminth-infections) (WHO, 2023); [Ascariasis: MedlinePlus Medical Encyclopedia](https://medlineplus.gov/ency/article/000628.htm) (MedlinePlus (NLM), 2024); [Geohelmintiasis](https://minsalud.gov.co/salud/publica/PET/Paginas/geohelmintiasis.aspx) (Ministerio de Salud y Protección Social de Colombia, 2014). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/ascaris-lumbricoides/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/ascaris-lumbricoides/