[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Diğer Gram-negatif çomaklar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/diger-gram-negatif-comaklar/) › Bordetella pertussis # Bordetella pertussis - Bakteri ## Gram negatif? Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. ## Damlacık? Bir metreden yakın mesafede cerrahi maske; tek kişilik oda. - Sınav önceliği: orta Boğmaca bakterisi: haftalarca süren öksürük nöbetleri. Bir yaşından küçük bebeklerde apneye ve ölüme yol açabilir. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: boğmaca basili ## Hızlı bilgi **Type** Bakteri · [Diğer Gram-negatif çomaklar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/diger-gram-negatif-comaklar/) **Gram / shape** Gram negatif · Küçük kokobasil **Causes** Boğmaca **Treatment** Makrolidler Bu sayfada - Temeller Temel noktalar - Özet bilgi - Morfoloji - Bulaş - Virülans faktörleri - Yol açtığı hastalıklar - Tanı - Korunma - Kolombiya'da - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili - İlişkili hastalıklar - Renklerin anlamı - Klinik Klinik tablo - Tedavi Tedavi ## Temel noktalar - Üç evre: katarral (en bulaşıcı), paroksismal (ıslık sesi) ve iyileşme. - Pertussis toksini: Gi'yi ADP-ribozilleyip cAMP'yi artırır, belirgin lenfositoz. - Apnesi ve öksürük nöbetleri olan bebek: boğmaca; ıslık sesi olmayabilir. - Tedavi ve profilaksi makrolidlerle. - NCLEX: antibiyotiğin 5. gününe kadar damlacık önlemleri; her gebelikte Tdap. ## Özet bilgi **Gram** Gram negatif **Şekil** Küçük kokobasil **Oksijen** Zorunlu aerob **Aile** Alcaligenaceae **Boyama** Gram: küçük kırmızı kokobasiller ## Morfoloji - Küçük, kapsüllü Gram-negatif kokobasil - Zor üreyen: Bordet-Gengou ya da Regan-Lowe besiyerleri - Solunum yolundaki silyalı hücrelere tutunur ## Bulaş - Öksürme ya da hapşırmayla solunum damlacıkları; özellikle katarral evrede çok bulaşıcıdır - Bebekler genellikle hafif belirtili kardeşlerinden, ebeveynlerinden ya da bakım verenlerden alır - Etkili antibiyotiğin 5 günü tamamlanana kadar (standart önlemlere ek olarak) damlacık önlemleri **Rezervuar:** Yalnızca insan ### İzolasyon önlemleri Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları. **Damlacık** Bir metreden yakın mesafede cerrahi maske; tek kişilik oda. ## Virülans faktörleri - Pertussis toksini: Gi'yi ADP-ribozilleyip cAMP'yi artırır ve lenfositoza, hiperinsülinemiye ve savunma bozukluğuna yol açar - Adenilat siklaz toksini: fagositlerin içinde cAMP'yi artırır - Trakeal sitotoksin: silyalı hücreleri öldürür - Filamentöz hemaglutinin ve pertaktin: silyalı epitele tutunma ## Yol açtığı hastalıklar - Boğmaca (pertussis) [Boğmaca (pertussis) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bogmaca/) ## Klinik tablo - 1–2 hafta süren katarral evre: nezle gibi, en bulaşıcı evre - Paroksismal evre: ardından inspiratuvar ıslık sesi ve kusma gelen öksürük nöbetleri - İyileşme evresi: öksürük haftalar ya da aylar içinde azalır - Bebekler: apne, siyanoz, pnömoni ve ölüm; çoğu zaman ıslık sesi yoktur ## Tanı - Nazofaringeal sürüntü ya da aspiratta PCR: hızlı ve duyarlı - Regan-Lowe ya da Bordet-Gengou'da kültür: özgül ama güç - Bebeğin hemogramında belirgin lenfositoz - Hastalığın geç döneminde seroloji yararlıdır ## Tedavi Makrolidler (azitromisin; alternatif olarak klaritromisin ya da eritromisin) ve makrolidlerin tolere edilmediği durumlarda trimetoprim-sülfametoksazol. Erken antibiyotik hastalığı hafifletebilir ve her zaman bulaşı azaltır; yakın temaslılar profilaksi alır. Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler. Farmakolojide: - [Azitromisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/azitromisin/) - [Klaritromisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/klaritromisin/) - [Eritromisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/eritromisin/) ## Korunma - Çocuklukta rapellerle birlikte DTP ya da DTaB aşılaması - Yenidoğanı korumak için her gebelikte Tdap - Yakın temaslılarda antibiyotik profilaksisi - Damlacık önlemleri **Aşı:** Boğmaca aşısı Kolombiya'nın PAI'sinde yer alır: ilk aylarda beşli ya da altılı aşı içinde, DTP rapelleri ve gebeler için aselüler Tdap. ## Kolombiya'da Boğmaca SIVIGILA'da (INS) bildirimi zorunlu bir olaydır; en ağır yük bir yaşından küçük bebeklerdedir, bu nedenle gebeler aşılanır. ## Akılda tutmak için «Yüz günlük öksürük»: bir ya iki hafta nezle, haftalarca ıslıklı öksürük ve aylarla ölçülen bir iyileşme. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Boğmacanın hangi evresi en bulaşıcıdır? Nezleye benzediği katarral evre. ## Pertussis toksini nasıl etki eder? Gi'yi ADP-ribozilleyip inaktive eder, cAMP'yi artırır ve diğer etkilerinin yanında lenfositoza yol açar. ## İlk haftalarda boğmacayı doğrulamak için hangi test tercih edilir? Nazofaringeal örnekte PCR. ## Gebelere neden Tdap uygulanır? Bebeğe antikor geçirmek ve onu boğmacanın en tehlikeli olduğu ilk aylarda korumak için. ## Boğmacalı bir hasta hangi izolasyon önlemine gereksinim duyar? Etkili antibiyotiğin 5 günü tamamlanana kadar, standart önlemlere ek olarak damlacık önlemleri. ## İlişkili - [Haemophilus influenzae](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/haemophilus-influenzae/) ## İlişkili hastalıklar - [Boğmaca (pertussis)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bogmaca/) ## Renklerin anlamı **Gram pozitif** Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır. **Gram negatif** Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. **Aside dirençli** Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası. **Temas** Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. **Damlacık** Bir metreden yakın mesafede cerrahi maske; tek kişilik oda. **Havayolu** N95 solunum maskesi ve negatif basınçlı oda. [← Gruba dön: Diğer Gram-negatif çomaklar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/diger-gram-negatif-comaklar/) Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [Chapter 16: Pertussis](https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-16-pertussis.html) (CDC, 2024); [About Whooping Cough](https://www.cdc.gov/pertussis/about/index.html) (CDC, 2026). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/bordetella-pertussis/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/bordetella-pertussis/