[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Spiroketler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/spiroketler/) › Borrelia recurrentis ve keneyle bulaşan dönek ateş borelyaları

# Borrelia recurrentis ve keneyle bulaşan dönek ateş borelyaları

- Bakteri
- Gram ile boyanmaz
- Tamamlayıcı

Bitler ya da yumuşak kenelerle bulaşan, haftalarca gelip giden ateşlere yol açan borelyalar.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: dönek ateş

## Hızlı bilgi

**Type**
Bakteri · [Spiroketler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/spiroketler/)

**Gram / shape**
Gram ile boyanmaz · Gevşek kıvrımlı büyük spiroket

**Spread**
B · Diğer türler · Bazı sert keneler B

**Causes**
Salgın

**Treatment**
Tetrasiklinler

Bu sayfada

- Temeller Temel noktalar
- Özet bilgi
- Morfoloji
- Bulaş
- Virülans faktörleri
- Yol açtığı hastalıklar
- Tanı
- Korunma
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili
- İlişkili hastalıklar
- Renklerin anlamı

- Klinik Klinik tablo

- Tedavi Tedavi

## Temel noktalar

- Kan yaymasında kolayca görülen tek spiroket
- Antijenik varyasyona bağlı gelip giden ateş
- Tedavide Jarisch-Herxheimer çok sık

## Özet bilgi

**Gram**
Gram ile boyanmaz

**Şekil**
Gevşek kıvrımlı büyük spiroket

**Oksijen**
Mikroaerofil

**Aile**
Borreliaceae

**Boyama**
Ateş sırasında Giemsa ya da Wright ile boyanmış kan yaymasında görülebilir

## Morfoloji

- Kan yaymasında eritrositlerin arasında spiroketler
- Her nüksde ana yüzey proteinlerini değiştirirler

## Bulaş

- B. recurrentis: vücut biti, bütünlüğü bozulmuş deriye ezilerek (ısırıkla değil)
- Diğer türler (B. hermsii gibi): Ornithodoros yumuşak kenelerinin kısa ısırığı, sıklıkla geceleri kulübelerde
- Bazı sert keneler B. miyamotoi'yi bulaştırır

**Rezervuar:** B. recurrentis: yalnızca insan; Keneyle bulaşan türler: yabani kemirgenler

**Vektör:** Vücut biti (Pediculus humanus corporis) ya da Ornithodoros yumuşak keneleri

### İzolasyon önlemleri

Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları.

- Standart

## Virülans faktörleri

- Antijenik varyasyon: her yeni varyant yeni bir ateş yükselmesine yol açar
- Ateş sırasında kanda yüksek yük

## Yol açtığı hastalıklar

- Salgın (bitle bulaşan) ve endemik (keneyle bulaşan) dönek ateş [Dönek ateş (kene ve bit kaynaklı borelyoz) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/donek-ates/)

## Klinik tablo

- Günlerce süren yüksek ateş, baş ağrısı ve miyalji atakları; aralarında semptomsuz günler
- Hepatosplenomegali, sarılık ve nörolojik tutulum görülebilir
- Bitle bulaşan form daha ağırdır ve kalabalık, savaş ve mülteci kamplarında ortaya çıkar

## Tanı

- Ateş sırasında alınan periferik kan yayması (kalın ya da ince yayma)
- Mevcutsa PCR

## Tedavi

Tetrasiklinler (doksisiklin) ya da makrolidler (eritromisin); nörolojik tutulumda penisilin ya da seftriakson. Antibiyotik başlandığında Jarisch-Herxheimer reaksiyonu sık ve şiddetlidir; izlem gerektirir.

Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler.

Farmakolojide:

- [Doksisiklin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/doksisiklin/)
- [Eritromisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/eritromisin/)
- [Benzilpenisilin (penisilin G)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/benzilpenisilin/)
- [Seftriakson](https://durgical.com/tr/farmakoloji/seftriakson/)

## Korunma

- Bit kontrolü: kişisel hijyen, giysileri sıcak suda yıkamak
- Yumuşak kene bölgelerinde kemirgen girmeyen kulübeler

## Akılda tutmak için

Bu borelya her hafta «kostüm değiştirir»: vücut onu tanımayı öğrendiğinde yeni bir proteinle sahneye çıkar ve ateş geri döner.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Dönek ateş neden tekrarlayan ateş ataklarına yol açar?

Çünkü bakteri yüzey proteinlerini değiştirir (antijenik varyasyon) ve antikorlardan kaçar.

## Dönek ateşi tanımanın en basit yolu nedir?

Ateş yükselmesi sırasında alınan, Giemsa ya da Wright ile boyanmış kan yayması.

## B. recurrentis'i hangi vektör bulaştırır?

Vücut biti; bit deri üzerinde ezildiğinde bakteri vücuda girer.

## İlişkili

- [Borrelia burgdorferi](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/borrelia-burgdorferi/)
- [Leptospira interrogans](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/leptospira-interrogans/)

## İlişkili hastalıklar

- [Dönek ateş (kene ve bit kaynaklı borelyoz)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/donek-ates/)

## Renklerin anlamı

**Gram pozitif**
Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır.

**Gram negatif**
Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır.

**Aside dirençli**
Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası.

[← Gruba dön: Spiroketler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/spiroketler/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [About Tick and Louse-borne Relapsing Fevers](https://www.cdc.gov/relapsing-fever/about/index.html) (Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2024); [Typhus Fevers Basics | Typhus Fevers | CDC](https://www.cdc.gov/typhus/about/index.html) (Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/borrelia-recurrentis-ve-keneyle-bulasan-donek-ates-borelyalar/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/borrelia-recurrentis-ve-keneyle-bulasan-donek-ates-borelyalar/