[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Gram-pozitif çomaklar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/gram-pozitif-comaklar/) › Corynebacterium diphtheriae

# Corynebacterium diphtheriae

- Bakteri

## Gram pozitif?

Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır.

## Damlacık?

Bir metreden yakın mesafede cerrahi maske; tek kişilik oda.

## Temas?

Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama.

- Sınav önceliği: orta

Toksini boğazda gri bir membran oluşturabilen ve kalp ile sinirlere zarar verebilen bir bakteri; aşılama onu önler.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: Klebs-Löffler basili

## Hızlı bilgi

**Type**
Bakteri · [Gram-pozitif çomaklar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/gram-pozitif-comaklar/)

**Gram / shape**
Gram pozitif ·

**Spread**
Deri lezyonlarıyla temas

**Causes**
Solunum yolu ve deri difterisi

Bu sayfada

- Temeller Temel noktalar
- Özet bilgi
- Morfoloji
- Bulaş
- Virülans faktörleri
- Yol açtığı hastalıklar
- Tanı
- Korunma
- Kolombiya'da
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili
- İlişkili hastalıklar
- Renklerin anlamı

- Klinik Klinik tablo

- Tedavi Tedavi

## Temel noktalar

- Difteri toksini EF-2'yi ADP-ribozilleyerek etkiler.
- Toksin bir bakteriyofaj tarafından kodlanır (lizojenik dönüşüm).
- Kaldırıldığında kanayan gri psödomembran.
- Tellürit besiyeri ve Elek testi.
- Antitoksin + antibiyotik; toksoid aşı.

## Özet bilgi

**Gram**
Gram pozitif

**Şekil**
«Çin harfleri» dizilimi gösteren çomak biçimli bakteri

**Oksijen**
Aerob ya da fakültatif anaerob

**Aile**
Corynebacteriaceae

**Boyama**
Gram-pozitif; metakromatik granüller

## Morfoloji

- V biçimleri ya da palisatlar hâlinde dizilen çomak biçimli Gram-pozitif bakteriler
- Metakromatik granüller (metilen mavisi)
- Spor oluşturmaz

## Bulaş

- Hastalardan ya da taşıyıcılardan solunum damlacıkları
- Deri lezyonlarıyla temas
- Salgılarla kontamine nesneler

### İzolasyon önlemleri

Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları.

**Damlacık**
Bir metreden yakın mesafede cerrahi maske; tek kişilik oda.

**Temas**
Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama.

## Virülans faktörleri

- Bir bakteriyofaj (beta) tarafından kodlanan difteri toksini
- Uzama faktörü 2'yi ADP-ribozilleyip protein sentezini durdurur
- Lokal nekroz (psödomembran) ve kalp kası ile sinirlerde hasar

## Yol açtığı hastalıklar

- Solunum yolu ve deri difterisi [Difteri →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/difteri/)

## Klinik tablo

- Boğaz ağrısı, hafif ateş ve kaldırıldığında kanayan, yapışık gri psödomembran
- Lenf düğümleri ve ödeme bağlı boğa boynu
- Toksine bağlı miyokardit ve periferik nöropati

## Tanı

- Löffler besiyeri ya da tellürit agarda (Tinsdale) kültür
- Suşun toksin ürettiğini doğrulamak için Elek testi ya da PCR
- Kolombiya'da: SIVIGILA olay 230; saha araştırması 48 saat içinde başlar

## Tedavi

Dolaşımdaki toksini nötralize etmek için olabildiğince erken difteri antitoksini, artı bakteriyi ve bulaşı durdurmak için bir antibiyotik (eritromisin ya da azitromisin gibi bir makrolid veya penisilin). Temaslılar antibiyotik profilaksisi alır ve akut dönemden sonra herkes aşılanır.

Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler.

Farmakolojide:

- [Eritromisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/eritromisin/)
- [Azitromisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/azitromisin/)
- [Benzilpenisilin (penisilin G)](https://durgical.com/tr/farmakoloji/benzilpenisilin/)

## Korunma

- Difteri toksoidi ve rapellerle aşılama
- Damlacık önlemleri (deri formunda temas önlemleri)
- Yakın temaslıların profilaksisi ve aşılanması

**Aşı:** Difteri toksoidi Kolombiya'nın PAI'sinde yer alır: bebeklerde beşli aşı, beş yaşında DTP rapeli, ergen ve erişkinlerde Td ve gebelikte Tdap.

## Kolombiya'da

Difteri SIVIGILA olay 230'dur. Kolombiya son yıllarda, bölgesel salgınlar (Venezuela, Haiti) zemininde, bazıları ithal olmak üzere tek tük vaka doğrulamıştır; doğrulanmış tek bir vaka salgın gibi ele alınır.

## Akılda tutmak için

Difteri çift F'dir (İngilizce akrostiş): uzama Faktörü 2'yi (elongation Factor 2) dondurur ve yalancı (False) bir membran bırakır.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Difteri toksininin etki mekanizması nedir?

Uzama faktörü 2'yi (EF-2) ADP-ribozilleyerek hücrenin protein sentezini durdurur.

## Bir C. diphtheriae suşunun toksin ürettiğini hangi test doğrular?

Elek testi (immünodifüzyon) ya da toksin geni için PCR.

## Antitoksin neden doğrulamayı beklemeden verilir?

Yalnızca serbest toksini nötralize eder, hücre içine girmiş toksini değil; gecikme kalp ve sinir hasarını artırır.

## Farengeal difteri hangi izolasyon önlemlerini gerektirir?

Standart önlemler artı damlacık önlemleri; deri formu temas önlemleri gerektirir.

## İlişkili

- [Clostridium tetani](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/clostridium-tetani/)
- [Streptococcus pyogenes](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/streptococcus-pyogenes/)

## İlişkili hastalıklar

- [Difteri](https://durgical.com/tr/hastaliklar/difteri/)

## Renklerin anlamı

**Gram pozitif**
Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır.

**Gram negatif**
Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır.

**Aside dirençli**
Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası.

**Temas**
Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama.

**Damlacık**
Bir metreden yakın mesafede cerrahi maske; tek kişilik oda.

**Havayolu**
N95 solunum maskesi ve negatif basınçlı oda.

[← Gruba dön: Gram-pozitif çomaklar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/gram-pozitif-comaklar/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Diphtheria](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diphtheria) (WHO, 2025); [About Diphtheria](https://www.cdc.gov/diphtheria/about/index.html) (CDC, 2024); [Difteria](https://www.paho.org/es/temas/difteria) (OPS/OMS, 2026); [Protocolo de vigilancia en salud pública difteria](https://www.ins.gov.co/buscador-eventos/Lineamientos/Pro_Difteria.pdf) (Instituto Nacional de Salud (INS), Colombia, 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/corynebacterium-diphtheriae/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/corynebacterium-diphtheriae/
