[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Apikompleksler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/apikompleksler/) › Cyclospora cayetanensis ve Cystoisospora belli # Cyclospora cayetanensis ve Cystoisospora belli - Parazit - Sınav önceliği: orta Uzun süren sulu ishal yapan iki bağırsak koksidiyumu; Cyclospora taze sebze-meyveyle gelir, Cystoisospora çoğunlukla bağışıklığı baskılanmışları etkiler. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: Isospora belli (eski ad), cyclospora ## Hızlı bilgi **Type** Parazit · [Apikompleksler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/apikompleksler/) **Gram / shape** Cyclospora **Spread** Kişiden kişiye doğrudan yayılmaz **Causes** Halsizlik ve kilo kaybıyla seyreden **Treatment** Trimetoprim-sülfametoksazol her ikisinde Bu sayfada - Temeller Temel noktalar - Özet bilgi - Morfoloji - Bulaş - Yaşam döngüsü - Virülans faktörleri - Yol açtığı hastalıklar - Tanı - Korunma - Kolombiya'da - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili - İlişkili hastalıklar - Renklerin anlamı - Klinik Klinik tablo - Tedavi Tedavi ## Temel noktalar - Cyclospora: yaklaşık 8 ila 10 µm ookistler, değişken aside dirençli ve otofloresan; taze sebze-meyveden kaynaklanan salgınlar. - Cystoisospora: büyük elipsoid ookist; AIDS'te ishal; eozinofiliye yol açabilir. - Kişiden kişiye doğrudan yayılmaz: ookistin vücut dışında olgunlaşması gerekir. - Her ikisinin tedavisi: trimetoprim-sülfametoksazol. ## Özet bilgi **Şekil** Cyclospora: yuvarlak ookist; Cystoisospora: büyük elipsoid ookist **Aile** Eimeriidae (Cyclospora) ve Sarcocystidae (Cystoisospora) **Tip** Bağırsak apikompleks protozoonları (koksidiyumlar) **Boyama** Modifiye aside dirençli boyama (Cyclospora'da değişken); ikisi de ultraviyole ışıkta otofloresan verir **Boyut** Cyclospora yaklaşık 8 ila 10 µm; Cystoisospora yaklaşık 25 ila 30 µm ## Morfoloji - Cyclospora: aside dirençli boyanması değişken olan orta boy yuvarlak ookistler (kimi kırmızı, kimi soluk). - Cystoisospora: bir ya da iki sporoblast içeren büyük oval ookistler. - İkisi de ultraviyole ışıkta mavi otofloresan verir. ## Bulaş - Kirli su ya da besinlerdeki sporlanmış ookistleri yutmak (Cyclospora için böğürtlengiller, taze otlar, marul). - Kişiden kişiye doğrudan yayılmaz: yeni atılmış ookistler enfektif değildir. **Rezervuar:** İnsan (her iki türün bilinen tek konağı) ### İzolasyon önlemleri Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları. - Standart ## Yaşam döngüsü - Ookistler dışkıyla sporlanmamış olarak atılır ve başta enfektif değildir. - Çevrede günler ila haftalar içinde olgunlaşırlar (Cyclospora sıcaklık ve nem gerektirir). - Sporlanmış ookistler su ya da besinle yutulur. - İnce bağırsak epitelini istila edip çoğalan sporozoitleri serbestleştirirler. - Eşeyli bir evreden sonra yeni ookistler oluşur ve dışkıyla atılır. ## Virülans faktörleri - Villus küntleşmesiyle ince bağırsak epitelinin invazyonu. - Sekretuar ishal ve malabsorpsiyon. - Cystoisospora, protozoon enfeksiyonları için alışılmadık olan eozinofiliye yol açabilir. ## Yol açtığı hastalıklar - Halsizlik ve kilo kaybıyla seyreden, uzun süren ve tekrarlayan sulu ishal (siklosporiyaz, sistoizosporiyaz). [Akut (viral) gastroenterit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-gastroenterit/) - İleri HIV'li kişilerde Cystoisospora ya da Cyclospora'ya bağlı kronik ishal. [HIV enfeksiyonu ve AIDS →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hiv-enfeksiyonu-ve-aids/) ## Klinik tablo - Kramplar, bulantı, iştahsızlık ve belirgin yorgunlukla sulu ishal; haftalarca sürebilir ve nüksedebilir. - İthal taze sebze-meyveden kaynaklanan salgınlar (Cyclospora). - Bağışıklığı baskılanmış kişilerde: kaşeksiyle kronik ishal. ## Tanı - Modifiye aside dirençli ya da modifiye safranin boyamalı dışkı incelemesi. - Floresan mikroskopi: ookistler hiçbir boya olmadan parlar. - Gastrointestinal panellerde PCR. - Koksidiyumları boyut ayırır: Cryptosporidium küçük, Cyclospora orta, Cystoisospora büyük. ## Tedavi Trimetoprim-sülfametoksazol her ikisinde de seçilecek tedavidir; HIV'li kişilerde daha uzun tedavi ya da kronik baskılayıcı tedavi gerekebilir. Metronidazol ve albendazol Cyclospora'ya karşı etkili değildir. Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler. ## Korunma - Taze meyve ve otların dikkatle yıkanması (ookistleri her zaman uzaklaştırmasa da). - Güvenli su ve sanitasyon. - HIV'li kişilerde trimetoprim-sülfametoksazol profilaksisi sistoizosporiyazı da azaltır. **Aşı:** Aşı yoktur. ## Kolombiya'da Her iki koksidiyum da Kolombiya'da, çoğunlukla ishalli çocuklarda ve HIV'li kişilerde bildirilmiştir. Dışkı incelemesinde modifiye aside dirençli boyama istenerek bulunurlar. ## Akılda tutmak için «Küçük, orta, büyük»: Crypto, Cyclo, Cysto. Son ikisinin tedavi ikilisi aynıdır: trimetoprim ve sülfonamid. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Cyclospora neden kişiden kişiye doğrudan yayılmaz? Çünkü ookistleri sporlanmamış olarak atılır ve enfektif hâle gelmek için çevrede günler ila haftalar geçirmeleri gerekir. ## Hangi bağırsak koksidiyumu eozinofiliye yol açabilir? Çoğu bağırsak protozoonundan farklı olarak Cystoisospora belli. ## Siklosporiyazda seçilecek tedavi nedir? Trimetoprim-sülfametoksazol; metronidazol ve albendazol etkili değildir. ## Cryptosporidium, Cyclospora ve Cystoisospora aside dirençli boyamada nasıl ayırt edilir? Boyutla: Cryptosporidium en küçüğüdür, Cyclospora orta boydadır, Cystoisospora ise büyük ve elipsoiddir. ## İlişkili - [Cryptosporidium spp.](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/cryptosporidium-spp/) - [Toxoplasma gondii](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/toxoplasma-gondii/) ## İlişkili hastalıklar - [Akut (viral) gastroenterit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-gastroenterit/) - [HIV enfeksiyonu ve AIDS](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hiv-enfeksiyonu-ve-aids/) ## Renklerin anlamı **Gram pozitif** Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır. **Gram negatif** Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. **Aside dirençli** Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası. [← Gruba dön: Apikompleksler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/apikompleksler/) Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [CDC - DPDx - Cyclosporiasis](https://www.cdc.gov/dpdx/cyclosporiasis/index.html) (CDC, 2024); [CDC - DPDx - Cystoisosporiasis](https://www.cdc.gov/dpdx/cystoisosporiasis/index.html) (CDC, 2024); [Clinical Care of Cyclosporiasis | Cyclosporiasis | CDC](https://www.cdc.gov/cyclosporiasis/hcp/clinical-care/index.html) (CDC, 2024). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/cyclospora-cayetanensis-ve-cystoisospora-belli/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/cyclospora-cayetanensis-ve-cystoisospora-belli/