[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [İnsan herpesvirüsleri](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/insan-herpesvirusleri/) › Epstein–Barr virüsü

# Epstein–Barr virüsü

- Virüs
- Zarflı
- Sınav önceliği: orta

Tükürükle yayılan, enfeksiyöz mononükleoza yol açan ve bazı lenfoma ve karsinomlarla ilişkili bir virüs.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: EBV, HHV-4, öpücük hastalığı

## Hızlı bilgi

**Type**
Virüs · [İnsan herpesvirüsleri](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/insan-herpesvirusleri/)

**Gram / shape**
Tegüment ve zarf ile ikozahedral

**Spread**
Tükürük ve yakın temas

**Causes**
Enfeksiyöz mononükleoz · Burkitt lenfoması

**Treatment**
Rutin bir antiviral yoktur

Bu sayfada

- Temeller Temel noktalar
- Özet bilgi
- Morfoloji
- Bulaş
- Virülans faktörleri
- Yol açtığı hastalıklar
- Tanı
- Korunma
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili
- İlişkili hastalıklar
- Renklerin anlamı

- Klinik Klinik tablo

- Tedavi Tedavi

## Temel noktalar

- Mononükleoz: ateş, farenjit, lenfadenopati, splenomegali ve atipik lenfositler.
- Pozitif heterofil antikor testi tanıyı destekler; çocukta negatif olması tanıyı dışlamaz.
- Amoksisilin veya ampisilinden sonra döküntü klasik bir ipucudur.
- B hücrelerini CD21 aracılığıyla enfekte eder; onkojeniktir: Burkitt, nazofarenks karsinomu, Hodgkin.

## Özet bilgi

**Şekil**
Tegüment ve zarf ile ikozahedral

**Genom**
Doğrusal çift sarmallı DNA

**Zarf**
Zarflı

**Aile**
Herpesviridae (gamaherpesvirüs)

**Boyut**
Yaklaşık 150-200 nm

## Morfoloji

- Tipik herpesvirüs yapısı
- CD21 reseptörü aracılığıyla orofarenks epitel hücrelerini ve B hücrelerini enfekte eder

## Bulaş

- Tükürük ve yakın temas (öpüşme, ortak kullanılan mutfak gereçleri)
- Daha seyrek olarak transplantasyon ve transfüzyon

**Rezervuar:** İnsan

### İzolasyon önlemleri

Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları.

- Standart

## Virülans faktörleri

- Bellek B hücrelerinde latens
- B hücrelerini transforme eder ve ölümsüzleştirir (EBNA ve LMP-1 gibi latens proteinleri)
- CD8 T hücresi yanıtı, kanda görülen atipik lenfositleri oluşturur

## Yol açtığı hastalıklar

- Enfeksiyöz mononükleoz [Enfeksiyöz mononükleoz →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/enfeksiyoz-mononukleoz/)
- Burkitt lenfoması (endemik Afrika formu) [Hodgkin dışı lenfoma →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hodgkin-d-s-lenfoma/)
- Nazofarenks karsinomu [Nazofarenks karsinomu →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/nazofarenks-karsinomu/)

## Klinik tablo

- Ergenler ve genç erişkinler: ateş, eksüdatif farenjit, servikal lenfadenopati ve yorgunluk
- Rüptür riski taşıyan splenomegali: sürdüğü sürece temas sporlarından kaçınılır
- Bakteriyel olduğu varsayılan bir boğaz ağrısı için amoksisilin veya ampisilin verilirse döküntü
- Diğer ilişkiler: Hodgkin lenfoması, transplantasyon sonrası lenfoproliferatif hastalık ve HIV'de oral tüylü lökoplaki

## Tanı

- Heterofil antikor testi: tipik mononükleozu destekler ama küçük çocuklarda sıklıkla negatiftir
- Yaymada atipik lenfositlerle birlikte lenfositoz
- Anti-EBNA olmadan anti-VCA IgM: yeni primer enfeksiyon
- Anti-EBNA ile birlikte anti-VCA IgG: geçirilmiş enfeksiyon; anti-EBNA aylar sonra ortaya çıkar

## Tedavi

Rutin bir antiviral yoktur: bakım destekleyicidir. Kortikosteroidler, çok büyük tonsillere bağlı havayolu obstrüksiyonu gibi komplikasyonlara saklanır.

Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler.

## Korunma

- Akut hastalık sırasında mutfak gereçlerini paylaşmamak ve öpüşmemek
- Hastanede standart önlemler

## Akılda tutmak için

EBV B'ye yönelir: B hücrelerine CD21 aracılığıyla girer; testi «hetero»dur, çünkü başka bir türün eritrositlerine karşı antikorları arar.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## EBV B hücrelerine girmek için hangi reseptörü kullanır?

CD21, yani tip 2 kompleman reseptörü (CR2).

## Mononükleozlu bir hastaya amoksisilin verilirse ne olur?

Sıklıkla yaygın makülopapüler bir döküntü ortaya çıkar; bu, mutlaka penisilin alerjisi anlamına gelmez.

## Hangi antikor tablosu yeni bir primer EBV enfeksiyonunu gösterir?

Anti-EBNA antikorları olmadan pozitif anti-VCA IgM.

## İlişkili

- [Sitomegalovirüs](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/sitomegalovirus/)
- [İnsan herpesvirüsü 8](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/insan-herpesvirusu-8/)

## İlişkili hastalıklar

- [Enfeksiyöz mononükleoz](https://durgical.com/tr/hastaliklar/enfeksiyoz-mononukleoz/)
- [Hodgkin dışı lenfoma](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hodgkin-d-s-lenfoma/)
- [Nazofarenks karsinomu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/nazofarenks-karsinomu/)

## Renklerin anlamı

**Gram pozitif**
Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır.

**Gram negatif**
Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır.

**Aside dirençli**
Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası.

[← Gruba dön: İnsan herpesvirüsleri](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/insan-herpesvirusleri/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Clinical Overview of Epstein-Barr Virus (EBV)](https://www.cdc.gov/epstein-barr/hcp/clinical-overview/index.html) (CDC, 2024); [Laboratory Testing for Epstein-Barr Virus (EBV)](https://www.cdc.gov/epstein-barr/php/laboratories/index.html) (CDC, 2024); [Mononucleosis](https://medlineplus.gov/ency/article/000591.htm) (MedlinePlus (NLM), 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/epstein-barr-virusu/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/epstein-barr-virusu/