[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Trematodlar (kelebekler)](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/trematodlar/) › Fasciola hepatica

# Fasciola hepatica

- Parazit
- Sınav önceliği: orta

Çiğ su teresi ya da başka su bitkileriyle insana geçen bir çiftlik hayvanı yassı solucanı. Karaciğerde tünel açar ve safra yollarında yaşar.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: koyun karaciğer kelebeği, fasiyoliyaz

## Hızlı bilgi

**Type**
Parazit · [Trematodlar (kelebekler)](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/trematodlar/)

**Gram / shape**
Sefalik konisi

**Spread**
Yüzen metaserkerler içeren su içmek

**Causes**
Fasiyoliyaz · Biliyer tıkanmaya bağlı akut kolanjit

**Treatment**
Seçilecek ilaç triklabendazoldür

Bu sayfada

- Temeller Temel noktalar
- Özet bilgi
- Morfoloji
- Bulaş
- Yaşam döngüsü
- Virülans faktörleri
- Yol açtığı hastalıklar
- Tanı
- Korunma
- Kolombiya'da
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili
- İlişkili hastalıklar
- Renklerin anlamı

- Klinik Klinik tablo

- Tedavi Tedavi

## Temel noktalar

- Çiğ su teresi → fasiyoliyaz.
- Belirgin eozinofiliyle akut hepatik evre; seroloji yumurtalardan önce pozitifleşir.
- Büyük, operkülü olan yumurta.
- Triklabendazol; prazikuantel işe yaramaz.
- Enfekte karaciğer yemeye bağlı psödofasiyoliyaz.

## Özet bilgi

**Şekil**
Sefalik konisi, ağız ve ventral çekmenleri olan yassı yaprak biçimi

**Aile**
Fasciolidae

**Tip**
Hepatik trematod (karaciğer kelebeği), hermafrodit

**Boyut**
Erişkin 2–3 cm

## Morfoloji

- Büyük yumurta (130–150 × 60–90 µm), elipsoid, operkülü olan ve embriyonlaşmamış.
- Fasciolopsis buski yumurtasına çok benzer.
- Safra yollarında yassı, yaprak biçimli erişkin.

## Bulaş

- Metaserker taşıyan çiğ su teresi ya da başka su bitkilerini yemek.
- Yüzen metaserkerler içeren su içmek.
- İnsandan insana bulaşmaz.

**Rezervuar:** Sığır ve koyun (başlıca); Diğer otçullar; Ara konak olarak Lymnaeidae salyangozları

### İzolasyon önlemleri

Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları.

- Standart

## Yaşam döngüsü

- Embriyonlaşmamış yumurtalar çiftlik hayvanı ya da insan dışkısıyla atılır ve tatlı suda olgunlaşır.
- Mirasidyum bir Lymnaeidae salyangozunu enfekte eder ve orada çoğalır (sporokist, redi, serker).
- Serkerler salyangozdan çıkar ve su teresi gibi su bitkileri üzerinde metaserker olarak kistleşir.
- Bitkiler yendiğinde metaserker duodenumda kistten çıkar ve duvarı geçerek peritona ulaşır.
- Karaciğer kapsülünü deler, parankim içinde göç eder ve safra yollarına ulaşır.
- Safra yollarında olgunlaşır ve 3–4 ay sonra yumurtlamaya başlar.

## Virülans faktörleri

- Akut evre: parankim içindeki göç dokuyu harap eder ve hemorajik izler bırakır.
- Kronik evre: erişkinler safra yollarını iltihaplandırır ve tıkar.
- Taşları, kolanjiti, pankreatiti ve fibrozu kolaylaştırır.
- Deri, akciğer ya da diğer organlara ektopik göç.

## Yol açtığı hastalıklar

- Fasiyoliyaz, akut hepatik ve kronik biliyer
- Biliyer tıkanmaya bağlı akut kolanjit [Akut kolanjit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-kolanjit/)

## Klinik tablo

- Akut evre: ateş, sağ üst kadran ağrısı, hassas hepatomegali, ürtiker ve belirgin eozinofili.
- Kronik evre: aralıklı biliyer kolik, sarılık, anemi.
- Yıllarca sessiz kalabilir.

## Tanı

- Seroloji (immünoblotla doğrulanan EIA): akut evrede, yumurtalar ortaya çıkmadan önce pozitiftir.
- Kronik evrede dışkıda, duodenal aspiratta ya da safrada yumurtalar.
- Karaciğerde hipodens izler gösteren BT; ERCP kelebekleri gösterebilir.
- Psödofasiyoliyaz: enfekte karaciğer yedikten sonra dışkıda yumurtalar; karaciğerden kaçınıldıktan sonra test tekrarlanır.

## Tedavi

Seçilecek ilaç triklabendazoldür; prazikuantel Fasciola'ya karşı etkili değildir. Biliyer tıkanma ERCP gerektirebilir.

Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler.

## Korunma

- Çiftlik hayvanı bulunan bölgelerden gelen çiğ su teresi ya da su bitkilerini yememek.
- Su bitkilerini pişirmek ve güvenli su kullanmak.
- Çiftlik hayvanlarını tedavi etmek ve salyangozları kontrol etmek.

## Kolombiya'da

Yüksek And süt bölgelerinde (Boyacá, Cundinamarca, Antioquia, Nariño) önemli bir çiftlik hayvanı parazitidir. İnsan olguları sporadik olarak bildirilir, büyük olasılıkla yetersiz tanı alır ve su teresi yemekle ilişkilidir.

## Akılda tutmak için

Çiğ su teresi, tünellerle oyulmuş karaciğer: Fasciola safraya yerleşmeden önce karaciğeri kazar.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Fasciola hepatica'yı tipik olarak hangi besin bulaştırır?

Metaserker taşıyan çiğ su teresi ya da başka su bitkileri.

## Akut fasiyoliyazda seroloji neden yararlıdır?

Antikorlar, kelebek yumurtlamaya başlamadan önce, 2–4 haftada ortaya çıkar.

## Fasiyoliyazda seçilecek ilaç nedir?

Triklabendazol; prazikuantel Fasciola'ya karşı etkili değildir.

## Psödofasiyoliyaz nedir?

Gerçek bir enfeksiyon olmadan, enfekte karaciğer yedikten sonra dışkıda Fasciola yumurtalarının bulunması.

## İlişkili

- [Schistosoma mansoni / S. haematobium / S. japonicum](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/schistosoma-mansoni-s-haematobium-s-japonicum/)
- [Clonorchis sinensis / Opisthorchis spp.](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/clonorchis-sinensis-opisthorchis-spp/)
- [Paragonimus spp.](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/paragonimus-spp/)

## İlişkili hastalıklar

- [Akut kolanjit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-kolanjit/)

## Renklerin anlamı

**Gram pozitif**
Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır.

**Gram negatif**
Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır.

**Aside dirençli**
Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası.

[← Gruba dön: Trematodlar (kelebekler)](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/trematodlar/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [CDC - DPDx - Fascioliasis](https://www.cdc.gov/dpdx/fascioliasis/index.html) (CDC, 2019); [Foodborne trematode infections](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/foodborne-trematode-infections) (WHO, 2021).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/fasciola-hepatica/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/fasciola-hepatica/