[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › Hemoflagellatlar (tripanozomlar ve Leishmania)

# Hemoflagellatlar (tripanozomlar ve Leishmania)

- Parazitler

Kanda ya da hücre içinde yaşayan, kinetoplastlı, kamçılı protozoonlar; böceklerle bulaşırlar: triatominler, tatarcıklar ve çeçe sineği.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

Bunlar insanı enfekte eden tripanozomatidlerdir: Trypanosoma cruzi (Chagas hastalığı), Trypanosoma brucei (Afrika uyku hastalığı) ve Leishmania türleri. Her biri böcek vektör ile insan konak arasında form değiştirir. Kolombiya'da Chagas hastalığı ve leyşmanyaz bildirimi zorunlu halk sağlığı olaylarıdır.

## Ortak özellikleri

- Giemsa boyamasında görülen tek bir kamçı ve bir kinetoplast (yoğun bir mitokondriyal DNA kitlesi).
- Evreye özgü formlar: tripomastigot (dalgalı membranlı kamçı), epimastigot, promastigot ve amastigot (serbest kamçısı yok, hücre içi).
- Vektörle bulaşır: triatomin böcekleri (T. cruzi), Lutzomyia/Phlebotomus tatarcıkları (Leishmania), Glossina sinekleri (T. brucei).
- T. cruzi ve Leishmania amastigotları mikroskopta birbirine benzer; onları doku ve bağlam ayırır.

## Temel noktalar

- T. cruzi: tripomastigot kanda dolaşır ama bölünmez; hücre içinde (kalp, düz kas) amastigot olarak çoğalır.
- Leishmania: promastigot tatarcıkta yaşar; amastigot insan makrofajlarının içinde yaşar.
- T. brucei kanda, lenfte ve BOS'ta hücre dışı tripomastigot olarak bölünür; T. cruzi bölünmez.
- Kolombiya: Chagas Orinoquía'da ve Doğu And Dağları'nda; kutanöz leyşmanyaz neredeyse tüm ülkede.

## Gruptaki mikroorganizmalar

- [**Trypanosoma cruzi** Chagas hastalığının paraziti. Triatomin böceklerinin (Kolombiya'da «pito») dışkısı, kontamine besinler ve anneden bebeğe bulaşır. Sınav önceliği: yüksek](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/trypanosoma-cruzi/)
- [**Leishmania (Viannia) panamensis, L. braziliensis ve L. guyanensis** Ormanlık alanlarda tatarcıklarla bulaşan ve deride kronik ülserlere yol açan parazitler; bazı türler daha sonra burun ve ağza zarar verir. Sınav önceliği: yüksek](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/leishmania-panamensis-l-braziliensis-ve-l-guyanensis/)
- [**Leishmania infantum** Karaciğer, dalak ve kemik iliğini istila eden bir Leishmania. Çoğunlukla küçük çocuklarda ateş, çok büyük dalak ve anemi yapar; tedavisiz genellikle ölümcüldür. Sınav önceliği: yüksek](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/leishmania-infantum/)
- [**Trypanosoma brucei gambiense ve T. b. rhodesiense** Çeçe sineğiyle yayılan bir Afrika paraziti. Önce ateş ve lenf bezi şişliği yapar, sonra beyni istila ederek uyku düzenini bozar. Sınav önceliği: orta](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/trypanosoma-brucei-gambiense-ve-t-b-rhodesiense/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## İnsan makrofajlarının içinde Leishmania'nın hangi evresi bulunur?

Amastigot: küçük, oval, bir çekirdek ve bir kinetoplast içeren, serbest kamçısı olmayan form.

## Hangi tripanozom kanda ve BOS'ta hücre dışında çoğalır?

Trypanosoma brucei. T. cruzi yalnızca hücre içinde, amastigot olarak bölünür.

## Her hemoflagellatı hangi vektör bulaştırır?

T. cruzi: triatomin (öpücük) böcekleri; Leishmania: tatarcıklar (Amerika kıtasında Lutzomyia); T. brucei: çeçe sineği (Glossina).

[← Tüm mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [CDC - DPDx - American Trypanosomiasis](https://www.cdc.gov/dpdx/trypanosomiasisamerican/index.html) (CDC, 2024); [CDC - DPDx - Leishmaniasis](https://www.cdc.gov/dpdx/leishmaniasis/index.html) (CDC, 2024); [CDC - DPDx - Trypanosomiasis, African](https://www.cdc.gov/dpdx/trypanosomiasisafrican/index.html) (CDC, 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/hemoflagellatlar/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/hemoflagellatlar/