[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › Hücre içi ve atipik bakteriler

# Hücre içi ve atipik bakteriler

- Bakteriler

Hücrelerin içinde yaşayan ya da duvarı olmayan bakteriler: Chlamydia, Rickettsia, Coxiella, Ehrlichia ve Mycoplasma.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

Bu grup, rutin yöntemlerin göstermediği ya da üretemediği bakterileri bir araya getirir: zorunlu hücre içi olanlar (Chlamydia, Rickettsia, Orientia, Ehrlichia, Anaplasma, Coxiella) ve hücre duvarı olmayan mikoplazmalar. Bu nedenle beta-laktamlar başarısız olur; tetrasiklinler ve makrolidler gibi hücre içinde etkili ilaçlar kullanılır.

## Ortak özellikleri

- Rutin agarda üremezler: tanı PCR ya da serolojiyle konur
- Beta-laktamlar etkisizdir (duvar yoktur ya da hücre içinde gizlidirler)
- Riketsiyalar, Ehrlichia ve Coxiella için temel ilaç doksisiklindir
- Birçoğu keneler, pireler, bitler ya da akarlarla bulaşır

## Temel noktalar

- Atipik pnömoni: Mycoplasma, Chlamydia pneumoniae, C. psittaci, Legionella, Coxiella
- Chlamydia: enfektif elementer cisim ve bölünen retiküler cisim
- Kene ısırığından sonra ateş, baş ağrısı ve döküntü: laboratuvar beklenmeden doksisikline başlanır
- Coxiella vektöre gerek duymaz: hayvan doğumlarından kalan tozla solunur

## Gruptaki mikroorganizmalar

- [**Chlamydia trachomatis** Cinsel yolla bulaşan en sık bakteri: sıklıkla sessizdir ama kısırlığa yol açabilir; gözde trahomaya da neden olur. Sınav önceliği: yüksek](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/chlamydia-trachomatis/)
- [**Mycoplasma pneumoniae** Çocuklarda ve genç erişkinlerde «ayakta pnömoni» yapan, hücre duvarı olmayan çok küçük bir bakteri; penisilin onu etkilemez. Sınav önceliği: orta](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/mycoplasma-pneumoniae/)
- [**Chlamydia pneumoniae / Chlamydia psittaci** Atipik pnömoniye yol açan iki klamidya: biri öksürükle insandan insana geçer; diğeri papağan ve güvercin gibi kuşlardan gelir. Sınav önceliği: orta](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/chlamydia-pneumoniae-chlamydia-psittaci/)
- [**Rickettsia rickettsii / Rickettsia typhi** Kan damarlarının içinde yaşayan bakteriler; keneler veya pireler yoluyla yayılır ve ölümcül olabilen döküntülü ateşe yol açarlar. Sınav önceliği: orta](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/rickettsia-rickettsii-rickettsia-typhi/)
- [**Mycoplasma genitalium / Ureaplasma** Genital mikoplazmalar: M. genitalium kalıcı üretrite yol açar ve giderek daha dirençli hâle gelir; Ureaplasma genellikle bir kolonizandır. Sınav önceliği: orta](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/mycoplasma-genitalium-ureaplasma/)
- [**Coxiella burnetii** Keçi, koyun ve sığır doğumlarının tozuyla solunan çok dayanıklı bir bakteri; Q ateşine ve bazen endokardite yol açar. Tamamlayıcı](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/coxiella-burnetii/)
- [**Ehrlichia / Anaplasma** Beyaz kan hücrelerinin içinde yaşayan, kenelerle bulaşan bakteriler; lökosit ve trombosit düşüklüğüyle seyreden ateşe yol açarlar. Tamamlayıcı](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/ehrlichia-anaplasma/)
- [**Orientia tsutsugamushi** Akar larvalarıyla (hasat akarları) yayılan, ısırık yerinde siyah bir kabukla seyreden çalılık tifüsüne yol açan bakteri. Tamamlayıcı](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/orientia-tsutsugamushi/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Amoksisilin Mycoplasma pnömonisini neden tedavi etmez?

Mycoplasma'nın beta-laktamların hedefi olan peptidoglikan duvarı yoktur.

## Riketsiyal hastalıkta, çocuklarda bile, hangi antibiyotik kullanılır?

Doksisiklin; çünkü tedavisiz ölüm riski diş renklenmesi riskinden çok daha ağır basar.

## Bu gruptaki hangi bakteri vektörsüz, solunum yoluyla bulaşır?

Keçi, koyun ve sığırların plasentalarında, doğum sıvılarında ve gübresinde bulunan Coxiella burnetii.

[← Tüm mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [About Mycoplasma pneumoniae Infection | M. pneumoniae | CDC](https://www.cdc.gov/mycoplasma/about/index.html) (Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2025); [About Rocky Mountain Spotted Fever | Rocky Mountain Spotted Fever (RMSF) | CDC](https://www.cdc.gov/rocky-mountain-spotted-fever/about/index.html) (Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2024); [About Q fever | Q Fever | CDC](https://www.cdc.gov/q-fever/about/index.html) (Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/hucre-ici-ve-atipik-bakteriler/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/hucre-ici-ve-atipik-bakteriler/