[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › RNA arbovirüsleri

# RNA arbovirüsleri

- Virüsler

Eklembacaklıların (sivrisinekler, tatarcıklar) ısırığıyla yayılan virüsler. Kolombiya'da dang, Zika, chikungunya, sarı humma ve Oropouche ateşine yol açarlar.

Güncellendi 1 Kas 2026

## Nedir

Bu grup, doğada kan emen eklembacaklılar ile omurgalılar arasındaki bir döngüde sürdürülen RNA virüslerini bir araya getirir. Farklı ailelere (flavivirüsler, alfavirüsler, ortobunyavirüsler) aittirler; ancak yayılma yolunu, benzer bir erken ateşli hastalık tablosunu ve korunmanın temeli olarak vektör kontrolünü paylaşırlar.

## Ortak özellikleri

- RNA genomu ve lipit zarf
- Vektörle bulaşır (Aedes, Haemagogus, Sabethes, Culicoides)
- Baş ağrısı, miyalji, artralji ya da döküntüyle seyreden akut ateş
- İlk haftada RT-PCR, sonrasında seroloji
- Standart önlemler: kişiden kişiye solunum yoluyla bulaş yok

## Temel noktalar

- Aedes aegypti dang, Zika, chikungunya ve kentsel sarı hummayı taşır; gündüz ısırır
- Flavivirüsler (dang, Zika, sarı humma) IgM serolojisinde çapraz reaksiyon verir
- Chikungunya şiddetli, sakatlayıcı eklem ağrısıyla; dang ise ateş düşerken görülen plazma sızıntısıyla öne çıkar
- Oropouche esas olarak Aedes ile değil, Culicoides paraensis tatarcığıyla yayılır

## Gruptaki mikroorganizmalar

- [**Dang virüsü** Aedes aegypti sivrisineğiyle yayılan bir virüs. Yüksek ateş ve vücut ağrılarına, bazı kişilerde de şoka varabilen plazma sızıntısına yol açar. Sınav önceliği: yüksek](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/dang-virusu/)
- [**Zika virüsü** Aedes sivrisinekleriyle, ayrıca cinsel yolla ve anneden fetüse yayılan bir virüs. Genellikle hafiftir, ancak gebelikte mikrosefaliye yol açabilir. Sınav önceliği: yüksek](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/zika-virusu/)
- [**Chikungunya virüsü** Aedes sivrisinekleriyle yayılan ve çok şiddetli eklem ağrısıyla ani ateşe yol açan bir virüs; bazı kişilerde ağrı aylarca ya da yıllarca sürer. Sınav önceliği: yüksek](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/chikungunya-virusu/)
- [**Sarı humma virüsü** Maymunlar ve orman sivrisinekleriyle doğada sürdürülen bir flavivirüs. Sarılık, kanama ve organ yetmezliğine yol açabilir; tek doz aşı ömür boyu korur. Sınav önceliği: yüksek](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/sar-humma-virusu/)
- [**Oropouche virüsü** Esas olarak küçük, ısıran bir tatarcıkla yayılan bir virüs. Çoğu zaman günler ya da haftalar sonra yineleyen, danga benzer bir ateşe yol açar. Tamamlayıcı](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/oropouche-virusu/)

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Dang, Zika ve chikungunya hangi vektörü paylaşır?

Aedes sivrisinekleri, özellikle gündüz ısıran ve su tutan kaplarda üreyen Aedes aegypti (ve Aedes albopictus).

## Zika IgM'si neden dangla karıştırılabilir?

Her ikisi de flavivirüstür; bu nedenle antikorlar, özellikle daha önceki bir enfeksiyon ya da başka bir flavivirüse karşı aşılamadan sonra, çapraz reaksiyon verir.

## Ateşin ilk günlerinde bir arbovirüsü en iyi hangi test doğrular?

İlk hafta boyunca virüsün kanda RT-PCR ile doğrudan saptanması; seroloji daha sonra daha yararlıdır.

[← Tüm mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Dengue: Symptoms, Prevention and Treatments](https://www.paho.org/en/topics/dengue) (Pan American Health Organization (PAHO), 2025); [Oropouche virus disease](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/oropouche-virus-disease) (World Health Organization (WHO), 2024); [Yellow Fever](https://www.paho.org/en/topics/yellow-fever) (Pan American Health Organization (PAHO), 2025).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/rna-arbovirusleri/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/rna-arbovirusleri/