[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Küfler ve dermatofitler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/kufler-ve-dermatofitler/) › Mucorales (Rhizopus, Mucor)

# Mucorales (Rhizopus, Mucor)

- Mantar
- Sınav önceliği: orta

Damarları istila edip dokuyu çok hızlı yıkan toprak küfleri; özellikle diyabetik ketoasidozda sinüslerden göz çukuruna ve beyne ilerler.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: mukormikoz, zigomikoz, kara mantar

## Hızlı bilgi

**Type**
Mantar · [Küfler ve dermatofitler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/kufler-ve-dermatofitler/)

**Gram / shape**
Az bölmeli ya da bölmesiz

**Spread**
Yaralara · Nadiren yutma yoluyla

**Causes**
Mukormikoz · Diyabetik ketoasidoz

**Treatment**
Acil durumdur

Bu sayfada

- Temeller Temel noktalar
- Özet bilgi
- Morfoloji
- Bulaş
- Virülans faktörleri
- Yol açtığı hastalıklar
- Tanı
- Korunma
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili
- Renklerin anlamı

- Klinik Klinik tablo

- Tedavi Tedavi

## Temel noktalar

- Ketoasidozdaki diyabetik hastada damakta ya da burunda siyah eskar
- Dik açıyla dallanan, neredeyse bölmesiz, geniş, şerit benzeri hifler
- Damarları istila eder: hızlı nekroz
- Cerrahi artı lipid amfoterisin B
- Vorikonazol etki etmez; galaktomannan negatif
- Deferoksamin ve demir yüklenmesiyle risk artar

## Özet bilgi

**Şekil**
Az bölmeli ya da bölmesiz, neredeyse dik açıyla dallanan geniş, şerit benzeri hifler

**Aile**
Mucoraceae ve ilişkili aileler (Mucorales)

**Tip**
Mucorales takımına ait küfler (filamentöz mantarlar)

**Boyama**
Biyopside H&E, PAS ve gümüş (GMS); direkt incelemede kalkoflor

**Boyut**
Geniş hifler, yaklaşık 6–25 µm

## Morfoloji

- Şerit gibi yassılaşmış, geniş, düzensiz hifler
- Neredeyse hiç bölme yok (pausiseptat)
- 90°'ye yakın açıyla dallanma
- Kültürde sporangiumlarla çok hızlı, pamuk benzeri üreme

## Bulaş

- Topraktan ve çürüyen organik maddeden sporların solunması
- Yaralara, yanıklara ya da travmaya inokülasyon
- Nadiren yutma yoluyla
- Kişiden kişiye bulaşmaz

**Rezervuar:** Toprak, çürüyen bitki artıkları, kompost

### İzolasyon önlemleri

Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları.

- Standart

## Virülans faktörleri

- Kan damarlarının invazyonu: dokuda tromboz, enfarktüs ve siyah nekroz
- Serbest demiri kullanır: asidoz onu transferrinden serbestleştirir; deferoksamin mantar için siderofor gibi davranır
- Asidik, yüksek glukozlu ortamda çoğalır; bu ortam nötrofil işlevini de bozar

## Yol açtığı hastalıklar

- Mukormikoz: rinoserebral (diyabetteki klasik form), pulmoner, kutanöz, gastrointestinal ve yaygın
- Diyabetik ketoasidoz: rinoserebral mukormikozun başlıca zemini

## Klinik tablo

- Dekompanse diyabetik hastada yüz ağrısı, koyu akıntılı burun tıkanıklığı ve periorbital şişlik
- Damakta ya da konkalarda siyah eskar
- Görme kaybı, oftalmopleji ve kranial sinir felçleri
- Çok hızlı ilerleme: saatler ile günler arası

## Tanı

- Acil biyopsi: damarları istila eden geniş, şerit benzeri, seyrek bölmeli hifler
- Doku kültürü (hifler görülse bile negatif olabilir)
- Yayılımı belirlemek için sinüs ve orbitanın BT ya da MR'ı
- Galaktomannan ve beta-D-glukan Mucorales'i saptamaz

## Tedavi

Acil durumdur: geniş cerrahi debridman, birinci basamakta lipid amfoterisin B, alternatif ya da ardışık tedavi olarak posakonazol veya isavukonazol; ketoasidoz düzeltilir ve immünosüpresyon azaltılır. Vorikonazol Mucorales'e etkili değildir.

Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler.

Farmakolojide:

- [Amfoterisin B](https://durgical.com/tr/farmakoloji/amfoterisin-b/)
- [Posakonazol](https://durgical.com/tr/farmakoloji/posakonazol/)
- [İsavukonazol](https://durgical.com/tr/farmakoloji/isavukonazol/)

## Korunma

- İyi diyabet kontrolü ve ketoasidozun hızla tedavisi
- Kortikosteroidlerin dikkatli kullanımı
- Toprakla kirlenmiş yara ve yanıkların bakımı

## Akılda tutmak için

Mucor tatlıyı, ekşiyi ve demiri sever: yüksek şeker, ketoasidoz ve serbest demir onun ziyafetidir; yediği yerde siyah bir eskar bırakır.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Rinoserebral mukormikozun tipik hastası kimdir?

Ketoasidozdaki diyabetik bir kişi (ayrıca transplantasyon, nötropeni ya da demir yüklenmesi).

## Mucorales hifleri biyopside nasıl görünür?

Geniş, şerit benzeri, az bölmeli ya da bölmesiz, neredeyse dik açıyla dallanan ve damarları istila eden hifler.

## Ketoasidoz neden mukormikozu kolaylaştırır?

Asidoz, mantarın üremek için kullandığı demiri transferrinden serbestleştirir ve nötrofil işlevini bozar.

## Hangi azolün Mucorales'e karşı etkinliği yoktur?

Vorikonazol; posakonazol ve isavukonazol etkilidir.

## Mukormikoz tedavisinin iki temel direği nedir?

Altta yatan hastalığın düzeltilmesiyle birlikte acil cerrahi debridman ve lipid amfoterisin B.

## İlişkili

- [Aspergillus fumigatus](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/aspergillus-fumigatus/)

## Renklerin anlamı

**Gram pozitif**
Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır.

**Gram negatif**
Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır.

**Aside dirençli**
Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası.

[← Gruba dön: Küfler ve dermatofitler](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/kufler-ve-dermatofitler/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Mucormycosis Basics](https://www.cdc.gov/mucormycosis/about/index.html) (CDC, 2024); [Mucormycosis Risk Factors](https://www.cdc.gov/mucormycosis/risk-factors/index.html) (CDC, 2024); [Clinical Overview of Mucormycosis](https://www.cdc.gov/mucormycosis/hcp/clinical-overview/index.html) (CDC, 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/mucorales/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/mucorales/