[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Mayalar ve maya benzeri mantarlar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/mayalar-ve-maya-benzeri-mantarlar/) › Pneumocystis jirovecii # Pneumocystis jirovecii - Mantar - Sınav önceliği: orta Kültürü yapılamayan atipik bir mantar; ileri evre HIV'de ya da diğer immünsüpresyonlarda ağır pnömoniye yol açar. Trimetoprim-sülfametoksazol ile önlenir. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: Pneumocystis, eski adıyla P. carinii ## Hızlı bilgi **Type** Mantar · [Mayalar ve maya benzeri mantarlar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/mayalar-ve-maya-benzeri-mantarlar/) **Gram / shape** Yuvarlak ya da fincan biçimli **Spread** Hava yoluyla **Causes** Pneumocystis pnömonisi · AIDS tanımlayıcı hastalık **Treatment** Trimetoprim-sülfametoksazol Bu sayfada - Temeller Temel noktalar - Özet bilgi - Morfoloji - Bulaş - Virülans faktörleri - Yol açtığı hastalıklar - Tanı - Korunma - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili - İlişkili hastalıklar - Renklerin anlamı - Klinik Klinik tablo - Tedavi Tedavi ## Temel noktalar - Gümüşle boyanan ve kültürü yapılamayan bir mantar - CD4 200'ün altındaki HIV: trimetoprim-sülfametoksazol profilaksisi - Bilateral buzlu cam, yüksek LDH ve hipoksemi - Hipoksemi belirginse kortikosteroid - Azoller ve amfoterisin B işe yaramaz (ergosterol yok) ## Özet bilgi **Şekil** Yuvarlak ya da fincan biçimli, bazen ezilmiş kistler **Aile** Pneumocystidaceae (Taphrinomycotina) **Tip** Atipik mantar (bir zamanlar protozoon sanılırdı); kistler ve trofik formlar; kültürü yapılamaz **Boyama** Gümüş (GMS): kist duvarı; Giemsa: trofik formlar; direkt immünofloresan **Boyut** Yaklaşık 4–7 µm'lik kistler ## Morfoloji - Gümüşle boyanan, sıklıkla buruşuk ya da fincan biçimli görünen kalın duvarlı kistler - Giemsa ile boyanan küçük trofik formlar - Zarında ergosterol yerine kolesterol bulunur - Kültür besiyerlerinde üremez ## Bulaş - Hava yoluyla, kişiden kişiye - Sağlıklı erişkinler onu belirtisiz taşıyabilir ve bulaştırabilir - Çocukların çoğu ilk yıllarında hastalanmadan enfekte olur **Rezervuar:** İnsanlar (asemptomatik taşıyıcılar) ### İzolasyon önlemleri Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları. - Standart ## Virülans faktörleri - Tip I pnömositlere tutunur ve alveolleri köpüklü bir eksüdayla doldurur - Ergosterolü olmadığından azollerden ve amfoterisin B'den kaçar - Bağışıklık yanıtından kaçan değişken yüzey glikoproteinleri ## Yol açtığı hastalıklar - Pneumocystis pnömonisi: kuru öksürük, ateş ve hipoksemiyle giden ilerleyici nefes darlığı [Pneumocystis pnömonisi (PCP) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pneumocystis-pnomonisi/) - AIDS tanımlayıcı hastalık; tipik olarak CD4 200 hücre/µL'nin altındayken [HIV enfeksiyonu ve AIDS →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hiv-enfeksiyonu-ve-aids/) ## Klinik tablo - Neredeyse normal akciğer muayenesine karşın eforla desatürasyon - Grafide ya da BT'de bilateral buzlu cam opasiteleri - Pnömotoraks riski - HIV'i olmayan kişilerde (nakil, steroid) seyir daha hızlı ve daha ağırdır ## Tanı - Gümüş (GMS) ya da direkt immünofloresan ile bronkoalveoler lavaj veya indüklenmiş balgam - Solunum yolu örneğinde PCR - Yükselmiş serum beta-D-glukan (destekleyici) - Yükselmiş LDH ve BT'de bilateral buzlu cam ## Tedavi Trimetoprim-sülfametoksazol (folat sentezi inhibitörleri) seçkin tedavidir; alternatifler pentamidin, atovakuon ve klindamisinle birlikte primakindir. Orta ya da ağır hipoksemide kortikosteroid eklenir. Klasik antifungaller etkisizdir. Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler. Farmakolojide: - [Dapson](https://durgical.com/tr/farmakoloji/dapson/) - [Atovakon](https://durgical.com/tr/farmakoloji/atovakon/) - [Pentamidin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/pentamidin/) ## Korunma - CD4 200 hücre/µL'nin altındaki HIV'de, nakil alıcılarında ve uzun süreli kortikosteroid kullanımında trimetoprim-sülfametoksazol profilaksisi - Profilaksi alternatifleri: dapson, atovakuon ya da inhale pentamidin - CD4'ü yeniden yükseltmek için antiretroviral tedavi - Bağışıklığı baskılanmış diğer hastalarla aynı odayı paylaşmaktan kaçının ## Akılda tutmak için 200'ün altında gümüş kistler: kistler gümüş boyasıyla parlar ve CD4 200'ün altına düştüğünde profilaksi başlar. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## HIV'li kişilerde Pneumocystis profilaksisi hangi CD4 sayısında başlanır? CD4 200 hücre/µL'nin altında olduğunda (orofaringeal kandidiyazda da). ## Pneumocystis pnömonisinin tedavisinde ve önlenmesinde hangi ilaç sınıfı kullanılır? Folat sentezini bloke eden bir kombinasyon olan trimetoprim-sülfametoksazol. ## Pneumocystis neden amfoterisin B'ye ya da azollere yanıt vermez? Zarında, bu antifungallerin hedefi olan ergosterol yerine kolesterol bulunur. ## Bronkoalveoler lavajda Pneumocystis kistlerini hangi boya gösterir? Gomori metenamin gümüş (GMS); direkt immünofloresan da kullanılır. ## İlişkili - [Cryptococcus neoformans](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/cryptococcus-neoformans/) - [Histoplasma capsulatum](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/histoplasma-capsulatum/) ## İlişkili hastalıklar - [Pneumocystis pnömonisi (PCP)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/pneumocystis-pnomonisi/) - [HIV enfeksiyonu ve AIDS](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hiv-enfeksiyonu-ve-aids/) ## Renklerin anlamı **Gram pozitif** Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır. **Gram negatif** Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. **Aside dirençli** Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası. [← Gruba dön: Mayalar ve maya benzeri mantarlar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/mayalar-ve-maya-benzeri-mantarlar/) Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [Pneumocystis Pneumonia Basics](https://www.cdc.gov/pneumocystis-pneumonia/about/index.html) (CDC, 2024); [Pneumocystis jirovecii pneumonia: MedlinePlus Medical Encyclopedia](https://medlineplus.gov/ency/article/000671.htm) (MedlinePlus (NLM), 2024). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/pneumocystis-jirovecii/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/pneumocystis-jirovecii/