[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Enterobacterales](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/enterobacterales/) › Salmonella Typhi # Salmonella Typhi - Bakteri ## Gram negatif? Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. ## Temas? Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. - Sınav önceliği: yüksek Yalnızca insanı enfekte eden ve tifoya yol açan bir Salmonella: kirli su ya da besinlerden kaynaklanan uzun süreli yüksek ateş. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: Salmonella enterica serovar Typhi, Salmonella Paratyphi, tifo basili ## Hızlı bilgi **Type** Bakteri · [Enterobacterales](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/enterobacterales/) **Gram / shape** Gram negatif · Çomak **Spread** Fekal-oral · Bezli ya da inkontinan hastalarda **Causes** Tifo ve paratifo **Treatment** Yerel dirence göre seçilen antibiyotikler Bu sayfada - Temeller Temel noktalar - Özet bilgi - Morfoloji - Bulaş - Virülans faktörleri - Yol açtığı hastalıklar - Tanı - Korunma - Kolombiya'da - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili - İlişkili hastalıklar - Renklerin anlamı - Klinik Klinik tablo - Tedavi Tedavi ## Temel noktalar - Yalnızca insan: kaynak her zaman hasta bir kişi ya da taşıyıcıdır. - Basamaklı ateş, göreceli bradikardi ve gül lekeleri: tifo. - İlk hafta kan kültürü; kemik iliği kültürü en duyarlısıdır. - Özellikle safra taşı varlığında kronik safra kesesi taşıyıcılığı («Tifo Mary» öyküsü). - Üçüncü hafta civarında terminal ileumun (Peyer plakları) perforasyonu. ## Özet bilgi **Gram** Gram negatif **Şekil** Çomak **Oksijen** Fakültatif anaerob **Aile** Enterobacteriaceae **Boyama** Gram: kırmızı çomaklar ## Morfoloji - Hareketli Gram-negatif çomak (kamçılar, H antijeni) - Laktoz fermente etmez; H2S üretir (XLD'de siyah merkezli koloniler) - Vi antijeni taşıyan kapsül ## Bulaş - Fekal-oral: dışkı ya da kanalizasyonla kirlenmiş su veya besinler - Ellerini yıkamayan taşıyıcı gıda çalışanları - Bezli ya da inkontinan hastalarda (standart önlemlere ek olarak) temas önlemleri **Rezervuar:** Yalnızca insan: hastalar ve kronik taşıyıcılar (safra kesesi) ### İzolasyon önlemleri Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları. **Temas** Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. ## Virülans faktörleri - Vi kapsülü: komplemana ve fagositoza direnir - M hücreleri aracılığıyla Peyer plaklarını invaze eder (tip III sekresyon sistemi) - Makrofajların içinde yaşamını sürdürür ve karaciğere, dalağa ve kemik iliğine taşınır - Özellikle taş varlığında safra kesesini kolonize ederek kronik taşıyıcılar oluşturur - LPS: ateş ve sistemik toksisite ## Yol açtığı hastalıklar - Tifo ve paratifo (enterik ateş) [Tifo (enterik ateş) →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tifo/) ## Klinik tablo - Günler içinde basamak basamak yükselen ateş, baş ağrısı, halsizlik ve karın ağrısı - Nabzın ateşe göre beklenenden yavaş olması (göreceli bradikardi) - Karında gül lekeleri (roseola), hepatosplenomegali, kabızlık ya da ishal - Üçüncü hafta civarında komplikasyonlar: bağırsak kanaması ve perforasyonu ## Tanı - Kan kültürü: ilk haftadaki temel test - Kemik iliği kültürü: antibiyotikten sonra bile en duyarlı test - Dışkı ve idrar kültürleri daha geç pozitifleşir; taşıyıcıları bulmak için yararlıdır - Widal testi doğru sonuç vermez ve tanıyı doğrulamaz ## Tedavi Yerel dirence göre seçilen antibiyotikler: üçüncü kuşak sefalosporinler (seftriakson), azitromisin ya da hâlâ etkili oldukları yerlerde florokinolonlar; yaygın ilaç direnci olan suşlarda karbapenemler. Güney Asya'da direnç sıktır; Pakistan'da yaygın ilaca dirençli suşlar bildirilmiştir. Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler. Farmakolojide: - [Seftriakson](https://durgical.com/tr/farmakoloji/seftriakson/) - [Azitromisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/azitromisin/) - [Siprofloksasin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/siprofloksasin/) - [Meropenem](https://durgical.com/tr/farmakoloji/meropenem/) ## Korunma - Güvenli su ve sanitasyon - Gıda çalışanlarının hijyeni ve taşıyıcıların kontrolü - Aşılar: konjuge (TCV), enjektabl Vi polisakkarit ve canlı oral - Seyahat edenler için: iyi pişmiş besinler, kaynağı belirsiz buz ya da sudan kaçınma **Aşı:** 6 aylıktan itibaren tek dozluk tifo konjuge aşısı (TCV), Vi polisakkarit aşısı ve canlı oral aşı. Kolombiya'da rutin PAI takviminde yer almaz; seyahat edenlerde ve risk gruplarında kullanılır. ## Kolombiya'da Tifo ve paratifo SIVIGILA'da (INS) bildirimi zorunlu bir olaydır; vakalar arıtılmamış su ve gıda kaynaklı salgınlarla ilişkilidir. ## Akılda tutmak için «Tifo merdiveni çıkar»: ateş her gün bir basamak tırmanır, nabız geride kalır ve sahanlıkta gül lekeleri belirir. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Salmonella Typhi'nin tek rezervuarı nedir? Safra kesesinde bakteri taşıyan kronik taşıyıcılar dahil insan. ## Tifonun ilk haftasında en yararlı test hangisidir? Kan kültürü; kemik iliği kültürü en duyarlısıdır. ## Tifoya hangi klasik kardiyovasküler bulgu eşlik eder? Göreceli bradikardi: vücut sıcaklığına göre beklenenden yavaş nabız. ## Üçüncü hafta civarında hangi ciddi komplikasyon ortaya çıkar? Peyer plaklarının bulunduğu ileumda bağırsak kanaması ya da perforasyonu. ## Enjektabl aşıların temelini hangi kapsüler antijen oluşturur? Vi antijeni. ## İlişkili - [Tifo dışı Salmonella](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/tifo-d-s-salmonella/) - [Shigella](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/shigella/) ## İlişkili hastalıklar - [Tifo (enterik ateş)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/tifo/) ## Renklerin anlamı **Gram pozitif** Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır. **Gram negatif** Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. **Aside dirençli** Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası. **Temas** Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. **Damlacık** Bir metreden yakın mesafede cerrahi maske; tek kişilik oda. **Havayolu** N95 solunum maskesi ve negatif basınçlı oda. [← Gruba dön: Enterobacterales](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/enterobacterales/) Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [Typhoid](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/typhoid) (WHO, 2023); [About Typhoid Fever and Paratyphoid Fever](https://www.cdc.gov/typhoid-fever/about/index.html) (CDC, 2024); [Fichas y Protocolos](https://www.ins.gov.co/buscador-eventos/Paginas/Fichas-y-Protocolos.aspx) (Instituto Nacional de Salud (INS), Colombia, 2026). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/salmonella-typhi/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/salmonella-typhi/