[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Stafilokoklar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/stafilokoklar/) › Staphylococcus aureus # Staphylococcus aureus - Bakteri ## Gram pozitif? Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır. ## Temas? Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. - Sınav önceliği: yüksek Deride ve burunda sık bulunan, çıban, selülit, kemik enfeksiyonu, endokardit ve toksik şoka yol açan bir bakteri; bazı suşları dirençlidir (MRSA). Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: altın sarısı stafilokok, MRSA (metisiline dirençli), MSSA (metisiline duyarlı) ## Hızlı bilgi **Type** Bakteri · [Stafilokoklar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/stafilokoklar/) **Gram / shape** Gram pozitif · Kümeler hâlinde koklar **Spread** Enfekte deriyle ya da taşıyıcılarla **Causes** Selülit · Osteomiyelit · Septik artrit **Treatment** MSSA Bu sayfada - Temeller Temel noktalar - Özet bilgi - Morfoloji - Bulaş - Virülans faktörleri - Yol açtığı hastalıklar - Tanı - Korunma - Kolombiya'da - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili - İlişkili hastalıklar - Renklerin anlamı - Klinik Klinik tablo - Tedavi Tedavi ## Temel noktalar - Katalaz-pozitif + koagülaz-pozitif = S. aureus. - MRSA: mecA, beta-laktamları zayıf bağlayan PBP2a'yı kodlar. - TSST-1 bir süperantijendir: toksik şok (tamponlar, burun tamponu, yaralar). - Önceden oluşmuş toksine bağlı besin zehirlenmesi: saatler içinde kusma. - Osteomiyelit ve akut endokarditin önde gelen nedeni; damar içi madde kullananlarda triküspit kapak. ## Özet bilgi **Gram** Gram pozitif **Şekil** Kümeler hâlinde koklar **Oksijen** Fakültatif anaerob **Aile** Staphylococcaceae **Boyama** Gram-pozitif; katalaz ve koagülaz-pozitif ## Morfoloji - Üzüm salkımı benzeri kümeler hâlinde Gram-pozitif koklar - Kanlı agarda altın sarısı, beta-hemolitik koloniler - Mannitol tuzlu agarda mannitolü fermente eder ## Bulaş - Enfekte deriyle ya da taşıyıcılarla (burun delikleri) doğrudan temas - Kontamine nesneler ve yüzeyler - Hastanede sağlık çalışanlarının elleri - Önceden oluşmuş enterotoksin içeren besinler (besin zehirlenmesi) ### İzolasyon önlemleri Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları. **Temas** Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. ## Virülans faktörleri - Protein A: IgG'nin Fc kısmına bağlanır ve opsonizasyonu engeller - Koagülaz: bakteriyi koruyan bir fibrin kılıf oluşturur - TSST-1 ve enterotoksinler: T hücrelerini toplu hâlde aktive eden süperantijenler - Isıya dayanıklı enterotoksinler: yemekten birkaç saat sonra kusma - Eksfoliyatif toksinler: çocuklarda haşlanmış deri sendromu - Panton-Valentine lökosidini: akyuvarları öldürür; toplum kökenli MRSA ile ilişkilidir ## Yol açtığı hastalıklar - Selülit, çıbanlar ve deri apseleri [Bacak selüliti →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bacak-seluliti/) - Osteomiyelit (önde gelen neden) [Osteomiyelit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/osteomiyelit/) - Septik artrit [Dizin Septik Artriti →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/dizin-septik-artriti/) - Özellikle damar içi madde kullananlarda enfektif endokardit [Enfektif endokardit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/enfektif-endokardit/) - Toksik şok sendromu [Toksik şok sendromu →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/toksik-sok-sendromu/) - Meme apsesi ve mastit [Meme apsesi →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/meme-apsesi/) - Tek başına ya da S. pyogenes ile birlikte impetigo [İmpetigo →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/impetigo/) ## Klinik tablo - İrinle dolu, fluktuasyon veren bir apse - Ateş, düşük kan basıncı ve avuç içi ile ayak tabanında soyulan kırmızı döküntü (toksik şok) - Yemekten kısa süre sonra ani kusma (besin zehirlenmesi) ## Tanı - Gram boyama: kümeler hâlinde Gram-pozitif koklar - Katalaz-pozitif ve koagülaz-pozitif - Kanlı agarda ve mannitol tuzlu agarda kültür - MRSA'yı doğrulamak için mecA ya da PBP2a saptanması - Bakteriyemi ya da endokarditten şüphelenildiğinde kan kültürleri ## Tedavi MSSA: antistafilokokal penisilinler (oksasilin) ya da birinci kuşak sefalosporinler (sefazolin). MRSA: tutulum yerine göre vankomisin, linezolid ya da daptomisin; deri enfeksiyonunda klindamisin ve diğer oral ajanlar da kullanılır. MRSA, PBP2a aracılığıyla neredeyse tüm beta-laktamlara direnir; apselerin drenajı tedavinin parçasıdır. Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler. Farmakolojide: - [Beta-laktamlar](https://durgical.com/tr/farmakoloji/gruplar/beta-laktamlar/) - [Oksasilin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/oksasilin/) - [Sefazolin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/sefazolin/) - [Vankomisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/vankomisin/) - [Linezolid](https://durgical.com/tr/farmakoloji/linezolid/) - [Daptomisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/daptomisin/) - [Klindamisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/klindamisin/) ## Korunma - El hijyeni - Akıntılı yaraların örtülmesi - MRSA'lı hastalarda temas önlemleri - Havlu ve kişisel eşyaların paylaşılmaması ## Kolombiya'da Toplum kökenli MRSA Kolombiya'da dolaşımdadır ve daha önce hastaneyle teması olmayan kişilerde deri ve yumuşak doku enfeksiyonlarına yol açar. ## Akılda tutmak için Kalkanlı (protein A) ve fibrin pelerinli (koagülaz) altın bir şövalye düşünün: bağışıklık sisteminden saklanır ve nereye düşerse oraya yerleşir. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## MRSA'nın metisiline direncini hangi gen açıklar? Beta-laktamlara afinitesi düşük bir penisilin bağlayan protein olan PBP2a'yı kodlayan mecA. ## Toksik şok sendromuna S. aureus'un hangi toksini yol açar? T hücrelerini yoğun biçimde aktive edip sitokin saldıran bir süperantijen olan TSST-1. ## S. aureus besin zehirlenmesi neden bu kadar hızlı başlar? Isıya dayanıklı enterotoksin besinde zaten oluşmuştur; bakterinin bağırsakta üremesi gerekmez. ## Hemşirelik MRSA'lı bir hastada hangi önlemleri uygular? Standart önlemler artı temas önlemleri: önlük ve eldiven, hastaya özel ekipman ve el hijyeni. ## İlişkili - [Staphylococcus epidermidis](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/staphylococcus-epidermidis/) - [Streptococcus pyogenes](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/streptococcus-pyogenes/) ## İlişkili hastalıklar - [Bacak selüliti](https://durgical.com/tr/hastaliklar/bacak-seluliti/) - [Osteomiyelit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/osteomiyelit/) - [Dizin Septik Artriti](https://durgical.com/tr/hastaliklar/dizin-septik-artriti/) - [Enfektif endokardit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/enfektif-endokardit/) - [Toksik şok sendromu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/toksik-sok-sendromu/) - [Meme apsesi](https://durgical.com/tr/hastaliklar/meme-apsesi/) - [İmpetigo](https://durgical.com/tr/hastaliklar/impetigo/) ## Renklerin anlamı **Gram pozitif** Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır. **Gram negatif** Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. **Aside dirençli** Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası. **Temas** Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. **Damlacık** Bir metreden yakın mesafede cerrahi maske; tek kişilik oda. **Havayolu** N95 solunum maskesi ve negatif basınçlı oda. [← Gruba dön: Stafilokoklar](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/stafilokoklar/) Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) Basics](https://www.cdc.gov/mrsa/about/index.html) (CDC, 2025); [Staphylococcal Infections](https://medlineplus.gov/staphylococcalinfections.html) (MedlinePlus (NLM), 2025); [Toxic shock syndrome: MedlinePlus Medical Encyclopedia](https://medlineplus.gov/ency/article/000653.htm) (MedlinePlus (NLM), 2024); [Food poisoning: MedlinePlus Medical Encyclopedia](https://medlineplus.gov/ency/article/001652.htm) (MedlinePlus (NLM), 2024). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/staphylococcus-aureus/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/staphylococcus-aureus/