[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [Enterobacterales](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/enterobacterales/) › Tifo dışı Salmonella # Tifo dışı Salmonella - Bakteri ## Gram negatif? Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. ## Temas? Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. - Sınav önceliği: orta Yumurta, tavuk ve sürüngenlerden bulaşan, ateşli ishale yol açan Salmonella; bebeklerde, yaşlılarda ve bağışıklığı baskılanmışlarda kana geçebilir. Güncellendi 1 Kas 2026 Diğer adları: Salmonella Enteritidis, Salmonella Typhimurium ## Hızlı bilgi **Type** Bakteri · [Enterobacterales](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/enterobacterales/) **Gram / shape** Gram negatif · Çomak **Spread** Kontamine hayvansal besinler · Hayvanlarla temas **Causes** Ateş · Bebeklerde **Treatment** Rehidratasyon ve elektrolit replasmanı Bu sayfada - Temeller Temel noktalar - Özet bilgi - Morfoloji - Bulaş - Virülans faktörleri - Yol açtığı hastalıklar - Tanı - Korunma - Kolombiya'da - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - İlişkili - İlişkili hastalıklar - Renklerin anlamı - Klinik Klinik tablo - Tedavi Tedavi ## Temel noktalar - Yumurta, tavuk ve kaplumbağa: tifo dışı Salmonella. - Yüksek inokülum gerektirir; mide asidi korur, proton pompası inhibitörleri riski artırır. - Orak hücre hastalığında Salmonella osteomiyeliti. - Antibiyotik yalnızca yüksek riskli ya da invaziv olgularda; aksi hâlde taşıyıcılığı uzatır. - Proteus gibi laktoz fermente etmez ve H2S üretir. ## Özet bilgi **Gram** Gram negatif **Şekil** Çomak **Oksijen** Fakültatif anaerob **Aile** Enterobacteriaceae **Boyama** Gram: kırmızı çomaklar ## Morfoloji - Hareketli Gram-negatif çomak - Laktoz fermente etmez; H2S üretir - Binlerce serotip; en sık görülenler Enteritidis ve Typhimurium ## Bulaş - Kontamine hayvansal besinler: yumurta, kanatlı eti, et ve çiğ süt - Hayvanlarla temas; özellikle kaplumbağalar ve diğer sürüngenler, kuşlar ve evcil hayvanlar - Fekal-oral yolla kişiden kişiye; bezli ya da inkontinan hastalarda (standart önlemlere ek olarak) temas önlemleri **Rezervuar:** Kanatlılar, domuzlar, sığırlar ve evcil hayvanlar (sürüngenler, kuşlar, köpekler, kediler) ### İzolasyon önlemleri Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları. **Temas** Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. ## Virülans faktörleri - Tip III sekresyon sistemiyle ileum ve kolon epitelini invaze eder - Makrofajlarda yaşamını sürdürür; bu, yüksek riskli hastalardaki bakteriyemiyi açıklar - Aside duyarlıdır: antasitler ve proton pompası inhibitörleri riski artırır - LPS: ateş ## Yol açtığı hastalıklar - Ateş, kramp ve bazen kanlı ishalle seyreden akut gastroenterit [Akut (viral) gastroenterit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-gastroenterit/) - Orak hücre hastalığında klasik olan osteomiyelit [Osteomiyelit →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/osteomiyelit/) - Bebeklerde, yaşlılarda ve bağışıklığı baskılanmışlarda (HIV) bakteriyemi ve invaziv enfeksiyon [Sepsis ve septik şok →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sepsis-ve-septik-sok/) ## Klinik tablo - Kontamine besini yedikten 6–72 saat sonra başlangıç - 2–7 gün süren ishal, ateş, karın ağrısı, bulantı ve kusma ## Tanı - Seçici besiyerlerinde (XLD, Hektoen, SS) dışkı kültürü: siyah merkezli koloniler - Yüksek ateş, uç yaş ya da immünosüpresyon varsa kan kültürü - Dışkı PCR panelleri ## Tedavi Rehidratasyon ve elektrolit replasmanı. Sağlıklı kişilerdeki hafif hastalıkta, bakteri atılımını uzattığı ve direnci kolaylaştırdığı için antibiyotik kullanılmaz; antibiyotikler yüksek riskli hastalara ya da invaziv enfeksiyona saklanır (duyarlılığa göre florokinolonlar, üçüncü kuşak sefalosporinler ya da azitromisin). Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler. Farmakolojide: - [Seftriakson](https://durgical.com/tr/farmakoloji/seftriakson/) - [Siprofloksasin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/siprofloksasin/) - [Azitromisin](https://durgical.com/tr/farmakoloji/azitromisin/) ## Korunma - Yumurta ve kanatlı etini iyice pişirmek; çiğ ve pişmiş besinleri ayrı tutmak - Pastörize süt ve güvenli su - Sürüngenlere ya da evcil hayvanlara dokunduktan sonra el yıkama - Tüm gıda zinciri boyunca kontrol ## Kolombiya'da SIVIGILA'ya (INS) bildirilen gıda kaynaklı hastalık salgınlarında sık görülen bir etkendir. ## Akılda tutmak için «Yumurta, tavuk ve kaplumbağa»: Salmonella'yı eve getiren kahvaltı, öğle yemeği ve ailenin evcil hayvanı. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Tifo dışı Salmonella'yı hangi klasik kaynaklar bulaştırır? Az pişmiş yumurta, kanatlı eti ve diğer hayvansal ürünler ile kaplumbağa gibi sürüngenlerle temas. ## Hafif Salmonella gastroenteritinde neden antibiyotik verilmez? Hastalığı neredeyse hiç kısaltmazlar, bakteri atılımını uzatır ve direnci kolaylaştırırlar. ## Orak hücre hastalığında hangi kemik enfeksiyonu Salmonella ile ilişkilidir? Osteomiyelit. ## Hangi yaygın ilaçlar salmonelloz riskini artırır? Proton pompası inhibitörleri gibi mide asidini azaltanlar. ## İlişkili - [Salmonella Typhi](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/salmonella-typhi/) - [Campylobacter jejuni](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/campylobacter-jejuni/) - [Shigella](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/shigella/) ## İlişkili hastalıklar - [Akut (viral) gastroenterit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/akut-gastroenterit/) - [Osteomiyelit](https://durgical.com/tr/hastaliklar/osteomiyelit/) - [Sepsis ve septik şok](https://durgical.com/tr/hastaliklar/sepsis-ve-septik-sok/) ## Renklerin anlamı **Gram pozitif** Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır. **Gram negatif** Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır. **Aside dirençli** Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası. **Temas** Önlük ve eldiven; hastaya özel ekipman. C. difficile için su ve sabunla el yıkama. **Damlacık** Bir metreden yakın mesafede cerrahi maske; tek kişilik oda. **Havayolu** N95 solunum maskesi ve negatif basınçlı oda. [← Gruba dön: Enterobacterales](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/enterobacterales/) Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez. Kaynaklar: [Salmonella (non-typhoidal)](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/salmonella-(non-typhoidal)) (WHO, 2018); [Fichas y Protocolos](https://www.ins.gov.co/buscador-eventos/Paginas/Fichas-y-Protocolos.aspx) (Instituto Nacional de Salud (INS), Colombia, 2026). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/tifo-d-s-salmonella/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/tifo-d-s-salmonella/