[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Mikrobiyoloji](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/) › [RNA arbovirüsleri](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/rna-arbovirusleri/) › Zika virüsü

# Zika virüsü

- Virüs
- Zarflı
- Sınav önceliği: yüksek

Aedes sivrisinekleriyle, ayrıca cinsel yolla ve anneden fetüse yayılan bir virüs. Genellikle hafiftir, ancak gebelikte mikrosefaliye yol açabilir.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: ZIKV

## Hızlı bilgi

**Type**
Virüs · [RNA arbovirüsleri](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/rna-arbovirusleri/)

**Gram / shape**
Küresel

**Spread**
Aedes aegypti · Dikey · Cinsel

**Causes**
Zika · Konjenital Zika sendromu

**Treatment**
Özgül bir antiviral yoktur

Bu sayfada

- Temeller Temel noktalar
- Özet bilgi
- Morfoloji
- Bulaş
- Virülans faktörleri
- Yol açtığı hastalıklar
- Tanı
- Korunma
- Kolombiya'da
- Akılda tutmak için
- Kendinizi sınayın
- İlişkili
- İlişkili hastalıklar
- Renklerin anlamı

- Klinik Klinik tablo

- Tedavi Tedavi

## Temel noktalar

- Aedes ile, cinsel yolla ve dikey olarak yayılan flavivirüs
- Konjenital sendrom: ağır mikrosefali, subkortikal kalsifikasyonlar, göz lezyonları, artrogripozis
- Erişkinlerde Guillain–Barré sendromuyla ilişkili
- IgM dangla çapraz reaksiyon verir: akut evrede PCR daha özgüldür

## Özet bilgi

**Şekil**
Küresel, ikozahedral kapsit

**Genom**
Tek iplikli, pozitif polariteli RNA

**Zarf**
Zarflı

**Aile**
Flaviviridae, Orthoflavivirus cinsi

**Boyut**
Yaklaşık 50 nm

## Morfoloji

- Yüzey proteini E'yi taşıyan, yapısal olarak dang virüsüne yakın zarflı virüs
- Tek bir serotip

## Bulaş

- Aedes aegypti (başlıca) ve Aedes albopictus ısırığı
- Dikey: gebelikte anneden fetüse
- Cinsel
- Kan transfüzyonu; olasılıkla organ nakli

**Rezervuar:** Kentsel döngüde insanlar; Afrika silvatik döngüsünde insan dışı primatlar

**Vektör:** Aedes aegypti, Aedes albopictus

### İzolasyon önlemleri

Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları.

- Standart

## Virülans faktörleri

- Fetal nöral progenitör hücrelere tropizm: büyümelerini durdurur ve onları öldürür; bu nedenle beyin daha az büyür
- Plasentayı geçer ve semende haftalarca kalabilir
- Enfeksiyon sonrası bağışıklık yanıtı periferik sinirlere saldırabilir (Guillain–Barré)

## Yol açtığı hastalıklar

- Zika: hafif ateş, kaşıntılı döküntü ve pürülan olmayan konjonktivit [Zika virüsü enfeksiyonu →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/zika-virusu-enfeksiyonu/)
- Konjenital Zika sendromu: mikrosefali, beyin kalsifikasyonları, göz lezyonları, kontraktürler ve işitme kaybı
- Guillain–Barré sendromu ve diğer nörolojik komplikasyonlar [Guillain-Barré sendromu →](https://durgical.com/tr/hastaliklar/guillain-barre-sendromu/)

## Klinik tablo

- Enfeksiyonların yaklaşık yarısı ya da daha fazlası asemptomatiktir
- Kaşıntılı makülopapüler döküntü, hafif ateş, pürülan olmayan konjonktivit, hafif artralji
- Anne hiç belirti göstermemiş olsa bile doğumsal anomaliler görülebilir
- Gebelikte fetal kayıp, ölü doğum ve erken doğumla da ilişkilidir

## Tanı

- Akut evrede kan ya da idrarda RT-PCR
- Dangla çapraz reaksiyon veren ve nötralizasyon testleri gerektirebilen serum IgM'si
- Maruz kalan gebeliklerde mikrosefali ve kalsifikasyonlar için seri obstetrik ultrasonografi

## Tedavi

Özgül bir antiviral yoktur: dinlenme, sıvı ve ateş ile ağrı için parasetamol. Dang dışlanana kadar NSAİİ'lerden kaçınılır. Maruz kalan yenidoğanlar nörogelişim, görme ve işitme açısından izlenir.

Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler.

## Korunma

- Aedes üreme yerlerinin kontrolü ve ısırıklardan korunma, özellikle gebelikte
- Partner bulaşın olduğu bir bölgede bulunduysa gebelik boyunca prezervatif ya da cinsel perhiz
- Kullanılabilir bir aşı yoktur

## Kolombiya'da

Kolombiya 2015 ve 2016'da mikrosefali ve Guillain–Barré sendromunda artışla birlikte büyük bir Zika salgını yaşadı; INS, Zika'yı ve ilişkili doğumsal anomalileri SIVIGILA aracılığıyla izler.

## Akılda tutmak için

Zika «inşaatçıları devre dışı bırakır»: beyni inşa eden fetal hücreleri kapatır, bu yüzden baş küçük kalır.

## Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

## Zika'yı diğer arbovirüslerden hangi yayılma yolları ayırır?

Aedes sivrisineğinin yanı sıra cinsel yolla ve gebelikte anneden fetüse yayılır.

## Konjenital Zika sendromunun başlıca bulguları nelerdir?

Mikrosefali, beyin kalsifikasyonları, göz lezyonları, eklem kontraktürleri (artrogripozis), artmış kas tonusu ve işitme kaybı.

## Zika ile hangi erişkin nörolojik komplikasyonu ilişkilidir?

Guillain–Barré sendromu, akut enfeksiyon sonrası inflamatuvar poliradikülonöropati.

## İlişkili

- [Dang virüsü](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/dang-virusu/)
- [Chikungunya virüsü](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/chikungunya-virusu/)

## İlişkili hastalıklar

- [Zika virüsü enfeksiyonu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/zika-virusu-enfeksiyonu/)
- [Guillain-Barré sendromu](https://durgical.com/tr/hastaliklar/guillain-barre-sendromu/)

## Renklerin anlamı

**Gram pozitif**
Kalın peptidoglikan duvar: mor boyanır.

**Gram negatif**
Dış zarlı ince duvar: pembe boyanır.

**Aside dirençli**
Lipidden zengin duvar (mikobakteriler): Ziehl-Neelsen boyası.

[← Gruba dön: RNA arbovirüsleri](https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/gruplar/rna-arbovirusleri/)

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: [Zika virus](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/zika-virus) (World Health Organization (WHO), 2025); [Appendix A: Type and Duration of Precautions Recommended for Selected Infections and Conditions](https://www.cdc.gov/infection-control/hcp/isolation-precautions/appendix-a-type-duration.html) (CDC, 2024).

## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

---
Source: https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/zika-virusu/
License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/mikrobiyoloji/zika-virusu/