[Durgical](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [DurgiPedia](https://durgical.com/tr/durgipedia/) › [Semiyoloji](https://durgical.com/tr/semiyoloji/) › [Sinir sistemi](https://durgical.com/tr/semiyoloji/areas/neuro/) › Mental durum: oryantasyon, dikkat ve tarama testleri # Mental durum: oryantasyon, dikkat ve tarama testleri - Muayene tekniği Hastanın bilincinin, dikkatinin, oryantasyonunun, belleğinin ve dilinin değerlendirilmesi. Güncellendi 1 Kas 2026 **3B olarak görün:** [Frontal lob (lobus frontalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/frontal-lob/) · [Temporal lob (lobus temporalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/temporal-lob/) · [Parietal lob (lobus parietalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/parietal-lob/) ## Temel noktalar - Önce bilinç ve dikkat; dikkati dağınık bir hasta diğer tüm testlerde başarısız olur. - Dikkat: 100'den geriye doğru 7'şer çıkarma, 'DÜNYA' kelimesini tersten heceleme veya yılın aylarını tersten sayma. - Deliryum: akut başlangıç, dalgalı seyir ve dikkatsizlik, bunlara eşlik eden dağınık düşünce veya bilinç değişikliği; tıbbi bir acil durumdur. - Demans: aylar veya yıllar içinde ilerleyici bilişsel gerileme, dikkat erken dönemde görece korunmuş. - MMSE ve MoCA'nın ikisi de 30 üzerinden puanlanır; MoCA hafif bozulmaya daha duyarlıdır. - Kişiye oryantasyon kaybı yalnızca ağır durumlarda görülür. Bu sayfada - Temeller Temel noktalar - Nedir - Referans anatomi - Teknik, adım adım - Anormal bulgular - Sık yapılan hatalar - Akılda tutmak için - Kendinizi sınayın - 3B olarak görün - İlişkili konular - İlişkili hastalıklar ## Nedir Mental durum muayenesi beynin şu anda nasıl çalıştığını tanımlar: bilinç düzeyi, dikkat, oryantasyon, bellek, dil ve muhakeme. Her zaman bilinç ve dikkatle başlar, çünkü bunlar bozuksa diğer testler yorumlanamaz. Deliryumu (akut ve dalgalı) demanstan (kronik) ayırmak en önemli kullanımlarından biridir. ## Referans anatomi - Bilinç: beyin sapının retiküler aktive edici sistemi ve onun talamus ile kortekse projeksiyonları. - Epizodik bellek: hipokampus ve medial temporal lob. - Dil: dominant hemisferin Broca alanı (frontal, ifade) ve Wernicke alanı (temporal, anlama). - Dikkat, muhakeme ve planlama: prefrontal korteks. ## Teknik, adım adım - Bilinç düzeyi: 'uykulu' gibi kelimelere güvenmek yerine yanıtı tanımlayın (sesle, dokunmayla veya ağrıyla gözlerini açıyor). - Dikkat: hastadan üç kelimeyi hemen tekrarlamasını, 100'den geriye doğru 7'şer çıkarmasını veya 'DÜNYA' kelimesini tersten hecelemesini isteyin. - Oryantasyon: 'Bana adınızı söyler misiniz? Bugün ayın kaçı? Şu anda neredeyiz?' - Yakın bellek: üç kelime verin ve 3 ila 5 dakika sonra tekrar sorun. - Dil: akıcılığı not edin, hastadan nesneleri adlandırmasını, bir cümleyi tekrarlamasını ve üç aşamalı bir komutu yerine getirmesini isteyin. - Sözel akıcılık: bir dakikada olabildiğince çok hayvan adı saymak. - Görsel-uzamsal ve yürütücü işlevler: bir çizimi kopyalamak veya belirli bir saati gösteren bir saat çizmek. - Duygudurumu, düşünce içeriğini, muhakemeyi ve içgörüyü kaydedin. ## Anormal bulgular - Ekspresif (Broca) afazi: seyrek, zorlanarak konuşma, anlama korunmuş; dominant frontal lezyonu düşündürür. - Reseptif (Wernicke) afazi: akıcı ama anlamsız konuşma, anlama zayıf; dominant temporal lezyonu düşündürür. - Akut, dalgalı, geceleri kötüleşen konfüzyon: enfeksiyon, ilaçlar, yoksunluk, elektrolit bozuklukları veya hipoglisemiye bağlı deliryum. - Yakın olayların ilerleyici biçimde unutulması, oryantasyon erken dönemde korunmuş: Alzheimer hastalığı gibi bir demans. ## Sık yapılan hatalar - Testleri eğitim düzeyini, dili veya işitme ya da görme kaybını hesaba katmadan yorumlamak. - Konfüzyonu deliryum aramadan yaşa bağlamak. - Dalgalanma gösteren bir hastayı yalnızca bir kez değerlendirmek; deliryum berrak bir anda gözden kaçabilir. ## Akılda tutmak için 'Uyanık, dikkatli, oryante, hatırlıyor, konuşuyor': ilki başarısızsa geri kalanı sayılmaz. ## Kendinizi sınayın Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun. ## Dikkat neden bellekten önce test edilir? Dikkati dağınık bir hasta bilgiyi kaydedemez ve bellek testinde ve neredeyse diğer tüm testlerde başarısız olur; dikkatsizlik aynı zamanda deliryumun temel özelliğidir. ## Deliryumu demanstan hangi özellikler ayırır? Deliryum saatler veya günler içinde başlar, dalgalanır ve dikkati ve bilinci bozar; demans aylar veya yıllar içinde ilerler ve başlangıçta dikkat görece korunur. ## Wernicke alanı lezyonu ne tür bir afaziye yol açar? Akıcı, reseptif bir afazi: hasta akıcı konuşur ama anlamsız kelimeler kullanır ve söyleneni zayıf anlar. ## 3B olarak görün Durgical'ın 3B anatomisinde bulunduğu yapılar. - [Frontal lob (lobus frontalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/frontal-lob/) - [Temporal lob (lobus temporalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/temporal-lob/) - [Parietal lob (lobus parietalis)](https://durgical.com/tr/anatomi/parietal-lob/) ## İlişkili konular - [Nörolojik muayene: sıralama ve tarama muayenesi](https://durgical.com/tr/semiyoloji/norolojik-muayene-s-ralama-ve-tarama-muayenesi/) - [İnmeyi tanımak: BE-FAST ve NIH İnme Ölçeği](https://durgical.com/tr/semiyoloji/inmeyi-tan-mak-be-fast-ve-nih-inme-olcegi/) - [Kafa içi basınç artışı sendromu](https://durgical.com/tr/semiyoloji/kafa-ici-bas-nc-art-s-sendromu/) ## İlişkili hastalıklar - [Deliryum](https://durgical.com/tr/hastaliklar/deliryum/) - [Demans (majör nörobilişsel bozukluk)](https://durgical.com/tr/hastaliklar/demans/) - [Alzheimer hastalığı](https://durgical.com/tr/hastaliklar/alzheimer-hastal-g/) - [Hepatik ensefalopati](https://durgical.com/tr/hastaliklar/hepatik-ensefalopati/) [← Tüm semiyoloji](https://durgical.com/tr/semiyoloji/) Klinik muayeneye dair eğitim amaçlı içeriktir; eğitici gözetiminde öğrenilir ve uygulanır. Bir sağlık profesyonelinin değerlendirmesinin yerini tutmaz ve kendi kendine tanı koymak için kullanılmaz. Kaynaklar: [How To Assess Mental Status](https://www.msdmanuals.com/professional/neurologic-disorders/neurologic-examination/how-to-assess-mental-status) (MSD Manual Professional Edition, 2024); [Delirium](https://medlineplus.gov/ency/article/000740.htm) (MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, 2024). ## **Bir hata mı buldunuz?** Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek. Hata bildir Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır. --- Source: https://durgical.com/tr/semiyoloji/mental-durum-oryantasyon-dikkat-ve-tarama-testleri/ License: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/). Cite as: DurgiPedia (durgical.com), https://durgical.com/tr/semiyoloji/mental-durum-oryantasyon-dikkat-ve-tarama-testleri/