Sestodlar (tenyalar)
- Parazitler
Sindirim kanalı olmayan yassı, segmentli solucanlar. İnsan erişkin tenyayı bağırsakta ya da, daha kötüsü, larvasını dokularda barındırabilir.
Nedir
Sestodlar, bağırsağa tutunan bir skoleks ve bir segment (proglottid) zincirinden oluşan şerit biçimli yassı solucanlardır. Besinleri yüzeylerinden emerler. Ağır hastalık, insan ara konak olduğunda ve larva dokularda kist oluşturduğunda ortaya çıkar.
Ortak özellikleri
- Şerit biçimli gövde: skoleks, boyun ve proglottidler.
- Sindirim kanalı yok; besinler tegümentten emilir.
- Hermafrodit.
- Hymenolepis nana dışında ara konaklı döngüler (domuz, sığır, köpek, balık).
Gruptaki mikroorganizmalar
- Taenia soliumDomuz tenyası. Az pişmiş domuz eti bağırsakta tenyaya yol açar; yumurtalarını yutmak beyinde kistler (nörosistiserkoz) oluşturur; önemli bir epilepsi nedenidir.Sınav önceliği: yüksek
- Taenia saginataSığır tenyası. Bağırsakta yıllarca yaşar ve az belirti verir; domuz tenyasından farklı olarak insanda kist yapmaz.Sınav önceliği: orta
- Echinococcus granulosusKüçük bir köpek tenyası. Bir kişi yumurtalarını yutarsa karaciğer ya da akciğerde yıllarca büyüyen kistler gelişir (kist hidatik).Sınav önceliği: orta
- Hymenolepis nanaÇocuklarda en küçük ve en sık tenya. Başka bir hayvana gerek olmadan kişiden kişiye geçer ve aynı çocuğu içeriden yeniden enfekte edebilir.Sınav önceliği: orta
- Dibothriocephalus latusİnsanın en uzun tenyası; çiğ ya da az pişmiş balıktan gelir. B12 vitaminini çalarak megaloblastik anemiye yol açabilir.Tamamlayıcı
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Bir sestod insanda ne zaman ağır hastalığa yol açar?
İnsan ara konak olduğunda ve larva, sistiserkoz ya da kist hidatikte olduğu gibi dokuda kistler oluşturduğunda.
Hangi sestodun ara konağa gereksinimi yoktur?
Hymenolepis nana.
Bağırsak tenyalarının çoğu için hangi ilaç kullanılır?
Prazikuantel.
Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: CDC - DPDx - Taeniasis (CDC, 2024); Taeniasis/cysticercosis (WHO, 2022); Echinococcosis (WHO, 2021).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.