Kuduz aşısı
Viral aşılar
Viral aşılar
İnaktive hücre kültürü aşısı. Yara yıkama ve ağır maruziyetlerde kuduz immünoglobulini ile birlikte, belirtiler başladığında ölümcül olan bir hastalığı önler.
Diğer adı: İnsan diploid hücre aşısı (HDCV), Saflaştırılmış tavuk embriyo hücre aşısı (PCECV), Saflaştırılmış Vero hücre aşısı
Hızlı bilgi
- Group
- Viral aşılar
- Target
- Kuduz virüsü glikoproteini (G)
- Used for
- Maruziyet sonrası profilaksi
- Key effects
- Enjeksiyon yerinde ağrı · Baş ağrısı
- Monitor
- Maruziyet kategorisi ve hayvanın durumu
- ATC
- J07BG
Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.
Etki mekanizması
Şekil, nötralizan bir antikora bağlı füzyon öncesi kuduz glikoprotein trimerini gösterir; aşı antikorları bu proteini hedefler.
Virüs sinirler boyunca beyne ilerler; merkezi sinir sistemine ulaşıp belirtiler ortaya çıktığında kuduz ölümcüldür. Maruziyet sonrası aşılama işe yarar, çünkü kuluçka süresi glikoprotein G'ye karşı nötralizan antikor oluşturmak için zaman tanır. Ağır maruziyetlerde yaraya infiltre edilen kuduz immünoglobulini, aşının kendi antikorları ortaya çıkana kadar anında antikor koruması sağlar.
- Virüsü uzaklaştırmak için yara hemen yıkanır
- Yaradaki immünoglobulin virüsü yerel olarak nötralize eder (kategori III)
- Aşı birkaç gün içinde glikoprotein G'ye karşı antikor oluşturur
- Virüs sinir sistemine ulaşmadan nötralize edilir
Endikasyonlar
- Maruziyet sonrası profilaksi: DSÖ kategori II (küçük sıyrıklar, ısırmadan dişleme) aşı ile; kategori III (deriyi geçen ısırıklar, mukozaya veya bütünlüğü bozulmuş deriye tükürük, yarasa teması) aşı ve immünoglobulin ile
- Mesleki riski yüksek kişilerde (laboratuvar, hayvan kontrolü, yaban hayatı çalışmaları) maruziyet öncesi profilaksi
Yan etkiler
Sık
- Enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık ve şişlik
- Baş ağrısı, miyalji
Kontrendikasyonlar
- Gebelik maruziyet sonrası profilaksi için bir kontrendikasyon değildir
- Önceki bir alerjik reaksiyondan sonra, kuduzun ölümcül olduğu göz önünde bulundurularak karar tedavi ekibi tarafından verilir
Önemli etkileşimler
- Kuduz immünoglobulini
- Tamamlayıcı; ancak aşıyı nötralize edebileceği için asla aşıyla aynı enjektörde veya aynı bölgede verilmez
- Önceden kuduz aşısı yapılmış olması
- Daha önce aşılanmış kişilere immünoglobulin verilmez; bunlara yalnızca kısa bir aşı kürü gerekir
Neler izlenir
- Maruziyet kategorisi ve hayvanın durumu
- Kürün takvime uygun tamamlanması
Uygulama ve güvenlik
- Deltoide intramüsküler (küçük çocuklarda uyluğun anterolateral yüzü); asla gluteal bölgeye yapılmaz
- İmmünoglobulin yaranın içine ve çevresine verilir, asla aşıyla aynı enjektörde veya aynı bölgede değil
- İlk yardım olarak yarayı en az 15 dakika sabun ve suyla yıkayın
- Kürün tamamlanması için her dozun tarihini kaydedin
Gebelik ve emzirme
Gebelik maruziyet sonrası profilaksi için bir kontrendikasyon değildir.
Hemşirelik bakımı
- Yarayı hemen ve iyice yıkayın
- Maruziyeti sınıflandırın (kategori I, II veya III) ve sürveyansa bildirin
- Maruziyet sonrası profilaksinin acil olduğunu ve tamamlanması gerektiğini açıklayın
- Hayvan ısırıklarının önlenmesini ve evcil hayvanların aşılanmasını öğretin
Farmakokinetik
- Etki başlangıcı ve süresi
- Aktif antikorların ortaya çıkması günler alır; ağır maruziyetlerde immünoglobulin bu boşluğu kapatır
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Isırıktan sonra yapılan bir aşı kuduzu neden hâlâ önleyebilir?
Virüs sinirler boyunca yavaş ilerler; kuluçka süresi, virüs beyne ulaşmadan nötralizan antikor üretmek için zaman tanır.
DSÖ kategori III maruziyet neyi gerektirir?
Yara yıkama, hemen aşılama ve yaraya infiltre edilen kuduz immünoglobulini (veya monoklonal antikorlar).
Aşı neden kalçaya veya immünoglobulinle aynı bölgeye enjekte edilmez?
Gluteal bölge hiçbir zaman kullanılmaz (CDC) ve aynı bölgede veya aynı enjektörde verilen immünoglobulin aşıyı nötralize edebilir.
İlişkili ilaçlar
İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: Rabies (World Health Organization, 2025); Rabies | CDC Yellow Book™ (Centers for Disease Control and Prevention, 2025); ATCDDD - ATC/DDD Index (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.