Oksimetazolin
Nazal dekonjestanlar
Nazal dekonjestanlar
Uzun etkili bir nazal dekonjestan sprey; rebound tıkanıklığı önlemek için en fazla 3 gün kullanılır.
Hızlı bilgi
- Group
- Nazal dekonjestanlar
- Target
- Alfa-1A ve alfa-2A adrenerjik reseptörler
- Used for
- Soğuk algınlığında burun tıkanıklığı
- Key effects
- Burunda yanma · Hapşırma · Burun akıntısı
- Monitor
- Kullanım gün sayısı
- ATC
- R01AA05
Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.
Etki mekanizması
Şekil, G proteiniyle kompleks halindeki insan alfa-1A adrenerjik reseptörüne bağlı oksimetazolini göstermektedir (kriyo-elektron mikroskopisi).
Oksimetazolin, burun mukozası damarlarındaki alfa-1 ve alfa-2 adrenerjik reseptörleri doğrudan uyaran bir imidazolindir. Damarlar dakikalar içinde büzülür, mukoza şişliği azalır ve burun saatlerce açık kalır. Birkaç günden uzun kullanımda ilacın etkisi geçince damarlar rebound yapar ve tıkanıklık kötüleşir (rinitis medikamentoza). Özellikle küçük çocuklar tarafından yutulursa santral alfa-2 reseptörlerine etki ederek sedasyon, yavaş kalp hızı ve düşük kan basıncına yol açabilir.
- Oksimetazolin burun mukozasına püskürtülür
- Burun damarlarındaki alfa reseptörlerini aktive eder
- Damarlar büzülür ve şişlik azalır
- Birkaç günden uzun kullanım rebound tıkanıklığa yol açar
Endikasyonlar
- Soğuk algınlığında burun tıkanıklığı Soğuk algınlığı (akut viral rinofarenjit) →
- Alerjik rinitte burun tıkanıklığı (kısa süreli) Alerjik rinit →
- Sinüs tıkanıklığı ve basıncı Akut rinosinüzit →
Yan etkiler
Sık
- Burunda yanma, batma veya kuruluk
- Hapşırma
- Burun akıntısı
Kontrendikasyonlar
- 3 günden uzun kullanım
- Hekim önermedikçe 6 yaş altındaki çocuklar
- Kalp hastalığı, hipertansiyon, tiroid hastalığı, diyabet ve prostat büyümesinde dikkat
- MAO inhibitörleri
Önemli etkileşimler
- MAO inhibitörleri
- Kan basıncında tehlikeli yükselme riski
- Diğer dekonjestanlar veya sempatomimetikler
- Aditif kardiyovasküler etkiler
Neler izlenir
- Kullanım gün sayısı
- Hipertansif hastalarda kan basıncı
Uygulama ve güvenlik
- Yalnızca burun spreyi; yutulmaz
- En fazla 3 gün kullanılır
- Enfeksiyon yayılmasını önlemek için her şişe yalnızca bir kişi tarafından kullanılır
Gebelik ve emzirme
Kısa süreli topikal kullanım gebelikte bazen kabul edilir; karar hekime aittir.
Hemşirelik bakımı
- 3 günlük sınırı öğretin ve rebound tıkanıklığı açıklayın
- Çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın
- Hipertansiyon, kalp hastalığı ve MAO inhibitörlerini sorun
Farmakokinetik
- Emilim
- Lokal etki eder; bir kısmı mukozadan emilir veya yutulur
- Etki başlangıcı ve süresi
- Dakikalar içinde, saatlerce sürer
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Oksimetazolin burun spreyinin olağan en uzun kullanım süresi nedir ve neden?
3 gün, çünkü daha uzun kullanım rebound tıkanıklığa yol açar.
Oksimetazolin hangi reseptörleri uyarır?
Alfa-1 ve alfa-2 adrenerjik reseptörler.
Küçük bir çocuk oksimetazolin yutarsa ne olabilir?
Santral alfa-2 uyarımına bağlı sedasyon, yavaş kalp hızı ve düşük kan basıncı.
İlişkili ilaçlar
İlişkili hastalıklar
← Gruba dön: Nazal dekonjestanlar
İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: Oxymetazoline Nasal Spray: MedlinePlus Drug Information (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2016); Decongestants - NHS (NHS, 2026); ATCDDD - ATC/DDD Index (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.