Zona aşısı (rekombinant)
Viral aşılar
Viral aşılar
AS01B adjuvanlı rekombinant glikoprotein E. Canlı değildir; yaşlı erişkinlerde zonayı ve postherpetik nevraljiyi önler.
Diğer adı: Rekombinant zona aşısı (RZV), Herpes zoster alt birim aşısı, Canlı zona aşısı (ZVL, J07BK02, ABD'de artık üretilmiyor)
Hızlı bilgi
- Group
- Viral aşılar
- Target
- Varisella-zoster virüsü glikoproteini E (gE)
- Key effects
- Enjeksiyon yerinde ağrı · Miyalji ve yorgunluk
- Monitor
- İkinci dozun tamamlanması
- ATC
- J07BK03
Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.
Etki mekanizması
Şekil, bir insan antikor parçasına bağlı varisella-zoster virüsü gE alanını gösterir; gE, rekombinant zona aşısının antijenidir.
Suçiçeğinden sonra virüs duyu ganglionlarında latent kalır. Yaşla veya bağışıklık zayıfladıkça T hücre kontrolü azalır ve virüs bir dermatom boyunca zona olarak yeniden aktifleşir. Glikoprotein E ile güçlü bir adjuvan, gE'ye özgü T hücrelerini ve antikorları güçlendirerek kontrolü yeniden sağlar. Canlı olmadığı için suçiçeğine yol açamaz ve düşük doz immünsüpresyon alan kişilerde kullanılabilir.
- Duyu ganglionlarındaki latent VZV, T hücre kontrolü azaldığında yeniden aktifleşir
- AS01B adjuvanlı rekombinant gE enjekte edilir
- gE'ye özgü T hücreleri ve antikorlar güçlenir
- Yeniden aktivasyon ve postherpetik nevralji olasılığı azalır
Endikasyonlar
- Yaşlı erişkinlerde herpes zosterin önlenmesi Herpes zoster (zona) →
- En sık komplikasyon olan postherpetik nevraljinin önlenmesi
Yan etkiler
Sık
- Enjeksiyon yerinde ağrı (çok sık)
- Miyalji ve yorgunluk
- İkinci dozdan sonra daha belirgin sistemik reaksiyonlar
Kontrendikasyonlar
- Önceki bir doza veya bir bileşene karşı ağır alerjik reaksiyon
Önemli etkileşimler
- Daha önce yapılmış canlı zona aşısı
- Canlı aşıyı almış kişiler de rekombinant seriyi alır
- Düşük doz immünsüpresif tedavi
- Engel değildir: rekombinant aşı canlı değildir
Neler izlenir
- Her dozdan sonra lokal ve sistemik reaksiyonlar
- İkinci dozun tamamlanması
Uygulama ve güvenlik
- İntramüsküler yol
- Suçiçeği aşısıyla karıştırmayın
- Seri numarasını ve ürünü kaydedin
Gebelik ve emzirme
Gebelikte veri yoktur; aşılama gebelik sonrasına ertelenebilir.
Hemşirelik bakımı
- Her dozdan sonra kolda ağrı, miyalji ve yorgunluğun sık görüldüğünü belirtin
- Daha önce zona geçirmiş olmak aşıyı atlamak için bir neden değildir
- Kişiye ikinci dozu tamamlamasını hatırlatın
Farmakokinetik
- Etki başlangıcı ve süresi
- İki dozluk seri; 50 yaş ve üzeri erişkinlerde postherpetik nevraljiye karşı etkinlik %91,2 (CDC)
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Varisella-zoster virüsü nerede latent kalır?
Duyu ganglionlarında; bir dermatom boyunca zona olarak yeniden aktifleşir.
Rekombinant zona aşısı neden düşük doz immünsüpresyonla birlikte verilebilir?
Canlı virüs değil, yalnızca glikoprotein E ve bir adjuvan içerir.
Zonanın en sık komplikasyonu nedir?
Postherpetik nevralji.
İlişkili ilaçlar
İlişkili hastalıklar
İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: Chapter 23: Zoster | Pink Book | CDC (Centers for Disease Control and Prevention, 2021); ATCDDD - ATC/DDD Index (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.