Durgical
TR
Uygulama

Modafinil

  • Uyanıklığı artıran ajanlar ve narkolepsi ilaçlarıUyanıklığı artıran ajanlar ve narkolepsi ilaçları

Narkolepsi, uyku apnesi ve vardiyalı çalışmada aşırı uykululuğa karşı uyanıklık ilacı. Dopamin geri alımını bloke eder; ciddi döküntüler nadir ama tehlikelidir.

Güncellendi

Hızlı bilgi

Group
Uyanıklığı artıran ajanlar ve narkolepsi ilaçları
Target
Dopamin taşıyıcısı (DAT)
Used for
Narkolepside aşırı uykululuk
Key effects
Baş ağrısı · Bulantı · Sinirlilik ve anksiyete
Monitor
Deri döküntüsü
ATC
N06BA07

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Etki mekanizması

Kesin mekanizması bilinmemektedir. Modafinil dopamin taşıyıcısına bağlanır ve dopamin geri alımını bloke eder; böylece uyanıklığı destekleyen devrelerde dopamin sinapsta daha uzun kalır; doğrudan bir dopamin reseptör agonisti değildir.

  1. Dopamin taşıyıcısına (DAT) bağlanır
  2. Nörona daha az dopamin geri alınır
  3. Uyanıklığı destekleyen sinyal artar; gündüz uykululuğu azalır

Endikasyonlar

Yan etkiler

Sık

  • Baş ağrısı
  • Bulantı
  • Sinirlilik ve anksiyete
  • Uykusuzluk
  • Baş dönmesi ve rinit

Kontrendikasyonlar

  • Modafinil ya da armodafinile bilinen aşırı duyarlılık

Önemli etkileşimler

Hormonal kontraseptifler
Daha az etkili; tedavi sırasında ve kesildikten sonra bir ay boyunca başka bir yöntem kullanılır
Siklosporin
Daha düşük siklosporin düzeyleri
CYP2C19 substratları (fenitoin, diazepam, omeprazol)
Bu ilaçların daha yüksek düzeyleri

Neler izlenir

  • Gündüz uykululuğu ve araç kullanma güvenliği
  • Deri döküntüsü, duygudurum ve psikiyatrik belirtiler
  • Kalp hastalığında kalp hızı ve kan basıncı

Uygulama ve güvenlik

  • Ağızdan sabah, vardiyalı çalışma bozukluğunda ise vardiyadan önce verilir
  • Kontrole tabi ilaç (ABD'de Schedule IV)

Gebelik ve emzirme

Hayvan verileri olası fetal zarara işaret etmektedir; ayrıca hormonal kontrasepsiyonu güvenilmez kılar.

Hemşirelik bakımı

  • İlk döküntü, büller ya da ağız yaralarında ilacı kesip tıbbi yardım alması öğretilir
  • Hormonal olmayan ya da ek bir kontraseptif yöntem konusunda danışmanlık verilir
  • Psikoz, depresyon, mani ve kalp hastalığı sorgulanır
  • Uyku apnesinde CPAP'ın yerini tutmadığı hatırlatılır

Farmakokinetik

Metabolizma
Çoğunlukla karaciğerde (yaklaşık %90); CYP3A4'ü indükler ve CYP2C19'u inhibe eder
Eliminasyon
Metabolitler idrarla; %10'dan azı değişmemiş ilaç olarak
Yarılanma ömrü
Tekrarlanan dozlardan sonra yaklaşık 15 saat

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Modafinil hangi taşıyıcıyı bloke eder?

Dopamin taşıyıcısını (DAT).

Kontrasepsiyon danışmanlığı neden modafinil tedavisinin bir parçasıdır?

Tedavi sırasında ve sonrasında bir ay boyunca hormonal kontraseptiflerin etkinliğini azaltır.

Modafinil obstrüktif uyku apnesinde hava yolunu tedavi eder mi?

Hayır. Rezidüel uykululuğu tedavi eder; hava yolu tedavisi sürdürülür.

İlişkili ilaçlar

İlişkili hastalıklar

← Gruba dön: Uyanıklığı artıran ajanlar ve narkolepsi ilaçları

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: DailyMed - MODAFINIL tablet (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); ATCDDD - ATC/DDD Index (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.