Biperiden
Antiparkinson antikolinerjikler
Antiparkinson antikolinerjikler
DSÖ temel ilaçlar listesinde yer alan santral bir antikolinerjik; parkinsonizm ve antipsikotiklere bağlı akut distonide ağızdan veya enjeksiyonla verilir.
Hızlı bilgi
- Group
- Antiparkinson antikolinerjikler
- Target
- Muskarinik asetilkolin reseptörleri (M1 gösterilmiştir)
- Used for
- Parkinson hastalığı
- Key effects
- Ağız kuruluğu · İdrar yapmaya başlamada güçlük
- Monitor
- Enjeksiyon sonrası distoninin yanıtı
- ATC
- N04AA02
Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.
Etki mekanizması
Şekil, insan M1 reseptöründeki başka bir muskarinik antagonist olan tiotropiyumu göstermektedir; biperiden aynı asetilkolin bağlanma bölgesini bloke eder.
Biperiden, beyne giren ve striatumdaki muskarinik reseptörleri bloke eden tersiyer amin yapısında bir antimuskariniktir; dopamin-asetilkolin dengesinin bir kısmını yeniden kurar. Enjektabl formu akut distonik reaksiyonlarda hızla etki eder.
- Bir dopamin blokeri veya Parkinson hastalığı asetilkolini karşısız bırakır
- Biperiden striatumdaki muskarinik reseptörleri bloke eder
- Distonik spazmlar, tremor ve rijidite hafifler
Endikasyonlar
- Parkinson hastalığı (DSÖ temel ilacı) Parkinson hastalığı →
- Antipsikotiklerin yol açtığı akut distoni ve parkinsonizm Antipsikotiklere bağlı hareket bozuklukları (distoni, akatizi, parkinsonizm, tardif diskinezi) →
Yan etkiler
Sık
- Ağız kuruluğu, bulanık görme, kabızlık
- İdrar yapmaya başlamada güçlük
- Uyuşukluk ve baş dönmesi
Kontrendikasyonlar
- Kapalı açılı glokom
- Dikkat: prostat büyümesi, bağırsak tıkanıklığı, yaşlılar, demans
- Tardif diskinezide kullanılmaz (kötüleştirebilir)
Önemli etkileşimler
- Diğer antikolinerjikler (trisiklikler, antihistaminikler, bazı antipsikotikler)
- Aditif antikolinerjik yük
- Alkol ve sedatifler
- Daha fazla sedasyon
Neler izlenir
- Enjeksiyon sonrası distoninin yanıtı
- Mental durum ve biliş
- İdrar yapma ve bağırsak alışkanlığı
Uygulama ve güvenlik
- Akut distonide intravenöz veya intramüsküler enjeksiyonla verilir
- Oral tedavi kademeli olarak kesilir
Gebelik ve emzirme
İnsan verisi sınırlıdır; yalnızca açıkça gerekliyse kullanılır.
Hemşirelik bakımı
- Enjeksiyondan sonra kan basıncını, nabzı ve sedasyonu kontrol edin
- Yaşlı hastaları konfüzyon ve idrar retansiyonu açısından izleyin
- Antipsikotiklere bağlı distoninin korkutucu ama tedavi edilebilir olduğunu açıklayın
Farmakokinetik
- Emilim
- Ağızdan veya akut distonide intravenöz ya da intramüsküler yoldan verilir
- Dağılım
- Yağda çözünür; beyne girer
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Hangi akut antipsikotik reaksiyonu parenteral biperiden ile tedavi edilir?
Akut distoni (örneğin tortikollis veya okülojirik kriz).
Hangi antikolinerjik antiparkinson ilacı DSÖ temel ilaçlar listesindedir?
Biperiden (tabletler ve enjeksiyon).
Hangi göz hastalığı biperiden kullanımını kontrendike kılar?
Kapalı açılı glokom.
İlişkili ilaçlar
İlişkili hastalıklar
- Parkinson hastalığı
- Antipsikotiklere bağlı hareket bozuklukları (distoni, akatizi, parkinsonizm, tardif diskinezi)
← Gruba dön: Antiparkinson antikolinerjikler
İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: eEML - Electronic Essential Medicines List (World Health Organization, 2025); ATCDDD - ATC/DDD Index (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.