Durgical
TR
Uygulama

Zaleplon

  • Z-ilacı hipnotiklerZ-ilacı hipnotikler

Uykuya dalma süresini kısaltan ancak toplam uykuyu uzatmayan, çok kısa etkili bir Z-ilacı. Uykuda araç kullanma gibi karmaşık uyku davranışlarına yol açabilir.

Güncellendi

Hızlı bilgi

Group
Z-ilacı hipnotikler
Target
GABA-A reseptörü (α1 içeren), benzodiazepin bölgesi
Key effects
Baş ağrısı ve baş dönmesi · Uyku hali · Bulantı
Monitor
Uykuya dalma ve ertesi gün uyanıklık
ATC
N05CF03

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Etki mekanizması

Şekil, başka bir Z-ilacı olan zolpidemi insan GABA-A reseptöründe göstermektedir; zaleplon aynı benzodiazepin bölgesine etki eder.

3B hedef: GABA-A reseptörü (α1 içeren), benzodiazepin bölgesi. PDB yapısı 8DD2 (RCSB PDB, kamu malı). Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin

Zaleplon, α1 alt birimini içeren GABA-A reseptörlerinin benzodiazepin bölgesine (omega-1 bölgesi) bağlanan, benzodiazepin olmayan bir ilaçtır (pirazolopirimidin). GABA'nın klorür akımını güçlendirir. Çok kısa etkisi uykuya dalmayı hızlandırır ancak toplam uyku süresini uzatmaz.

  1. α1 içeren GABA-A reseptörlerine (omega-1 bölgesi) bağlanır
  2. GABA'nın klorür akımı güçlenir
  3. Uyku daha erken gelir; etki birkaç saat içinde sona erer

Endikasyonlar

Yan etkiler

Sık

  • Baş ağrısı ve baş dönmesi
  • Uyku hali
  • Bulantı
  • Amnezi ve karıncalanma

Kontrendikasyonlar

  • Zaleplona karşı aşırı duyarlılık

Önemli etkileşimler

Alkol ve diğer MSS depresanları
Artan (aditif) sedasyon ve bozulma
Simetidin
Daha yüksek zaleplon düzeyleri; daha düşük başlangıç dozu
Rifampisin (güçlü CYP3A4 indükleyicisi)
Zaleplon düzeylerinde belirgin düşme

Neler izlenir

  • Uykuya dalma ve ertesi gün uyanıklık
  • Olağandışı gece davranışları ve duygudurum

Uygulama ve güvenlik

  • Ağızdan, yatmadan hemen önce ya da yatağa girip uykuya dalamadıktan sonra verilir
  • Ağır, yüksek yağlı bir yemekle birlikte veya hemen sonrasında alınmaz
  • Kontrole tabi ilaç (ABD'de Schedule IV)

Gebelik ve emzirme

Gebe kadınlarda çalışma yoktur ve kullanımı önerilmez; emzirme döneminde kaçınılır.

Hemşirelik bakımı

  • Vermeden önce yatakta tam bir gece geçirmenin mümkün olduğunu kontrol edin
  • Alkol ve diğer sedatifleri sorgulayın
  • Uykuda araç kullanmayı veya tam uyanık değilken yapılan diğer eylemleri bildirmeyi öğretin
  • Uykusuzluk 7 ila 10 günden sonra sürerse yeniden değerlendirin

Farmakokinetik

Emilim
Biyoyararlanımı yaklaşık %30'dur; ağır, yüksek yağlı bir yemek emilimini geciktirir ve pik düzeyi düşürür
Metabolizma
Başlıca aldehit oksidaz ile, CYP3A4'ün rolü daha küçüktür
Yarılanma ömrü
Yaklaşık 1 saat

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Zaleplon toplam uyku süresini neden artırmaz?

Yarı ömrü yaklaşık bir saattir; bu nedenle yalnızca uykuya dalmaya yardım eder.

Zaleplonu başlıca hangi enzim metabolize eder?

Aldehit oksidaz (CYP3A4'ün rolü daha küçüktür).

Hangi GABA-A alt birim bölgesini tercih eder?

α1 (omega-1) benzodiazepin bölgesini.

İlişkili ilaçlar

İlişkili hastalıklar

← Gruba dön: Z-ilacı hipnotikler

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: DailyMed - ZALEPLON capsule (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); ATCDDD - ATC/DDD Index (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026).

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.