Ksilazin
Kötüye kullanılan maddeler
Kötüye kullanılan maddeler
Yasa dışı fentanil ve eroine katılan veteriner sedatifi («tranq»). Opioid değil, alfa-2 agonistidir: nalokson etkisini geri çevirmez; yaralara yol açar.
Diğer adı: Tranq, Tranq dope (fentanille karıştırılmış)
Hızlı bilgi
- Group
- Kötüye kullanılan maddeler
- Target
- Santral alfa-2 adrenerjik reseptörler (klonidin gibi)
- Used for
- İnsanlarda onaylı kullanımı yoktur · Klinik önemi
- Key effects
- Derin sedasyon · Bradikardi ve hipotansiyon
- Monitor
- Nalokson sonrası solunum · Kalp hızı · Yaralar
Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.
Etki mekanizması
Şekil, insanda kullanılan başka bir alfa-2 agonisti olan deksmedetomidini insan alfa-2A reseptörüne bağlı olarak göstermektedir; bu reseptörde ksilazin ile bir yapı mevcut değildir.
Ksilazin 1972'de yalnızca hayvanlarda kullanılmak üzere sedatif ve analjezik olarak onaylanmıştır. Klonidin gibi beyin sapındaki alfa-2 adrenerjik reseptörleri aktive eder; bu da beyinde noradrenalin ve dopamin salınımını hızla azaltır. Sonuç sedasyon, yavaş solunum, bradikardi ve hipotansiyondur. Başka beyin reseptörlerine de bağlanabilir. Opioid olmadığı için nalokson etkilerini geri çevirmez; ancak genellikle opioidler de bulunduğundan nalokson yine de verilir.
- Ksilazin beyin sapındaki alfa-2 reseptörlerini aktive eder
- Noradrenalin ve dopamin salınımı azalır
- Sedasyon, yavaş solunum, bradikardi, hipotansiyon
- Nalokson ksilazini değil, opioidi geri çevirir
Endikasyonlar
- İnsanlarda onaylı kullanımı yoktur; yalnızca veteriner sedatif ve analjeziktir
- Klinik önemi: naloksona zayıf yanıt veren opioid aşırı dozları ve enjeksiyonla madde kullanan kişilerde kronik nekrotik yaralar Opioid doz aşımı →
Yan etkiler
Sık
- Derin sedasyon
- Bradikardi ve hipotansiyon
- Hipotermi ve miyozis
- Yüksek kan şekeri
Kontrendikasyonlar
- İnsanlarda hiçbir kullanım için onaylı değildir
- Veteriner antagonistleri (yohimbin, tolazolin) insanlarda kullanılmaz
Önemli etkileşimler
- Fentanil, eroin ve diğer opioidler
- Daha derin sedasyon ve solunum depresyonu; karma aşırı dozlar
- Nalokson
- Yalnızca opioid kısmını geri çevirir; hasta sedatize kalabilir
- Benzodiazepinler, alkol ve diğer sedatifler
- Aditif MSS ve solunum depresyonu
Neler izlenir
- Nalokson sonrası solunum, oksijen satürasyonu ve bilinç düzeyi
- Kalp hızı, kan basıncı, vücut ısısı ve glukoz
- Yaralar: boyut, enfeksiyon, cerrahi bakım gereksinimi
- Opioid kullanım bozukluğu tedavisi sırasında yoksunluk bulguları
Gebelik ve emzirme
İnsanda güvenlilik verisi yoktur; gebelikte kullanımı yenidoğan yoksunluğuna ve diğer zararlara yol açan opioidlerle birlikte bulunur.
Hemşirelik bakımı
- Şüphelenilen her opioid aşırı dozunda nalokson verin ve solunumu ventilasyonla destekleyin
- Nalokson sonrasında sedasyonun sürebileceğini öngörün; izlemeye devam edin
- Ksilazinin rutin toksikoloji taramalarında saptanmadığını unutmayın
- Erken yara bakımı sağlayın ve hastaya yaraları için sağlık hizmetine başvurmasını öğretin
- Opioidlerle açıklanamayan yoksunluk açısından izleyin
Farmakokinetik
- Emilim
- Genellikle opioidlerle birlikte enjekte edilir; ayrıca içilir, burundan çekilir veya yutulur
- Eliminasyon
- Hızla temizlenir; bu da saptanmasını zorlaştırır
- Yarılanma ömrü
- Kısa (yaklaşık 23 ila 50 dakika)
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Ksilazinin etki mekanizması nedir?
Klonidin gibi santral bir alfa-2 adrenerjik agonisttir; noradrenalin ve dopamin salınımını azaltır.
Ksilazinden şüphelenildiğinde nalokson verilmeli midir?
Evet; ksilazini geri çevirmez, ancak genellikle opioidler de bulunur; buna solunum desteği eklenir.
Hangi deri bulgusu tekrarlayan ksilazin maruziyetini düşündürür?
Enjeksiyon yerlerinden uzakta da ortaya çıkabilen ağır nekrotik ülserler.
İlişkili ilaçlar
İlişkili hastalıklar
← Gruba dön: Kötüye kullanılan maddeler
İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: FDA warns about the risk of xylazine exposure in humans (U.S. Food and Drug Administration, 2022); Xylazine (National Institute on Drug Abuse (NIDA), 2026).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.