Mucorales (Rhizopus, Mucor)
- Mantar
- Sınav önceliği: orta
Damarları istila edip dokuyu çok hızlı yıkan toprak küfleri; özellikle diyabetik ketoasidozda sinüslerden göz çukuruna ve beyne ilerler.
Diğer adları: mukormikoz, zigomikoz, kara mantar
Hızlı bilgi
- Type
- Mantar · Küfler ve dermatofitler
- Gram / shape
- Az bölmeli ya da bölmesiz
- Spread
- Yaralara · Nadiren yutma yoluyla
- Causes
- Mukormikoz · Diyabetik ketoasidoz
- Treatment
- Acil durumdur
Özet bilgi
- Şekil
- Az bölmeli ya da bölmesiz, neredeyse dik açıyla dallanan geniş, şerit benzeri hifler
- Aile
- Mucoraceae ve ilişkili aileler (Mucorales)
- Tip
- Mucorales takımına ait küfler (filamentöz mantarlar)
- Boyama
- Biyopside H&E, PAS ve gümüş (GMS); direkt incelemede kalkoflor
- Boyut
- Geniş hifler, yaklaşık 6–25 µm
Morfoloji
- Şerit gibi yassılaşmış, geniş, düzensiz hifler
- Neredeyse hiç bölme yok (pausiseptat)
- 90°'ye yakın açıyla dallanma
- Kültürde sporangiumlarla çok hızlı, pamuk benzeri üreme
Bulaş
- Topraktan ve çürüyen organik maddeden sporların solunması
- Yaralara, yanıklara ya da travmaya inokülasyon
- Nadiren yutma yoluyla
- Kişiden kişiye bulaşmaz
Rezervuar: Toprak, çürüyen bitki artıkları, kompost
İzolasyon önlemleri
Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları.
- Standart
Virülans faktörleri
- Kan damarlarının invazyonu: dokuda tromboz, enfarktüs ve siyah nekroz
- Serbest demiri kullanır: asidoz onu transferrinden serbestleştirir; deferoksamin mantar için siderofor gibi davranır
- Asidik, yüksek glukozlu ortamda çoğalır; bu ortam nötrofil işlevini de bozar
Yol açtığı hastalıklar
- Mukormikoz: rinoserebral (diyabetteki klasik form), pulmoner, kutanöz, gastrointestinal ve yaygın
- Diyabetik ketoasidoz: rinoserebral mukormikozun başlıca zemini
Klinik tablo
- Dekompanse diyabetik hastada yüz ağrısı, koyu akıntılı burun tıkanıklığı ve periorbital şişlik
- Damakta ya da konkalarda siyah eskar
- Görme kaybı, oftalmopleji ve kranial sinir felçleri
- Çok hızlı ilerleme: saatler ile günler arası
Tanı
- Acil biyopsi: damarları istila eden geniş, şerit benzeri, seyrek bölmeli hifler
- Doku kültürü (hifler görülse bile negatif olabilir)
- Yayılımı belirlemek için sinüs ve orbitanın BT ya da MR'ı
- Galaktomannan ve beta-D-glukan Mucorales'i saptamaz
Tedavi
Acil durumdur: geniş cerrahi debridman, birinci basamakta lipid amfoterisin B, alternatif ya da ardışık tedavi olarak posakonazol veya isavukonazol; ketoasidoz düzeltilir ve immünosüpresyon azaltılır. Vorikonazol Mucorales'e etkili değildir.
Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler.
Farmakolojide:
Korunma
- İyi diyabet kontrolü ve ketoasidozun hızla tedavisi
- Kortikosteroidlerin dikkatli kullanımı
- Toprakla kirlenmiş yara ve yanıkların bakımı
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Rinoserebral mukormikozun tipik hastası kimdir?
Ketoasidozdaki diyabetik bir kişi (ayrıca transplantasyon, nötropeni ya da demir yüklenmesi).
Mucorales hifleri biyopside nasıl görünür?
Geniş, şerit benzeri, az bölmeli ya da bölmesiz, neredeyse dik açıyla dallanan ve damarları istila eden hifler.
Ketoasidoz neden mukormikozu kolaylaştırır?
Asidoz, mantarın üremek için kullandığı demiri transferrinden serbestleştirir ve nötrofil işlevini bozar.
Hangi azolün Mucorales'e karşı etkinliği yoktur?
Vorikonazol; posakonazol ve isavukonazol etkilidir.
Mukormikoz tedavisinin iki temel direği nedir?
Altta yatan hastalığın düzeltilmesiyle birlikte acil cerrahi debridman ve lipid amfoterisin B.
İlişkili
← Gruba dön: Küfler ve dermatofitler
Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: Mucormycosis Basics (CDC, 2024); Mucormycosis Risk Factors (CDC, 2024); Clinical Overview of Mucormycosis (CDC, 2024).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.