Şalazyon ve hordeolum (arpacık) !
Arpacık (hordeolum), göz kapağı bezinin ağrılı enfeksiyonudur; şalazyon ise tıkanmış bir kapak bezinden oluşan sert, genellikle ağrısız bir şişliktir.
Güncellendi 2026-10-29
İlgili yapılar
Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.
- Göz kapakları (palpebrae)
- Orbikülaris okuli kası (m. orbicularis oculi)
- Kornea
- Gözyaşı boşaltım yolları
Nedir
İki sık göz kapağı şişliği. Hordeolum (arpacık), bir göz kapağı bezinin akut ağrılı enfeksiyonudur; şalazyon ise tıkanmış bir meibom bezinden kaynaklanan sert, genellikle ağrısız, steril bir granülomdur.
Kimleri etkiler
Her ikisi de her yaşta çok sıktır ve çoğunlukla birinci basamakta görülür. Şalazyon, blefariti veya rozaseası olan erişkinlerde daha sıktır.
Nedenler
- Hordeolum: bakteriyel enfeksiyon, genellikle Staphylococcus aureus
- Dış hordeolum: kirpik dibindeki Zeis veya Moll bezi
- İç hordeolum: meibom bezi
- Şalazyon: lipogranülomatöz inflamasyonla birlikte tıkanmış meibom bezi; iç hordeolumu izleyebilir
Risk faktörleri
- Blefarit ve meibom bezi disfonksiyonu
- Rozasea ve seboreik dermatit
- Önceden geçirilmiş şalazyon veya hordeolum
- Yetersiz göz kapağı hijyeni, gözleri ovuşturma, eski göz makyajı ürünleri
- Diyabet ve immünsüpresyon (tekrarlayan arpacıklar)
Patofizyoloji
Hordeolumda bakteriler bir bezi enfekte ederek akut inflamasyonla birlikte küçük bir apse oluşturur. Şalazyonda koyu salgılar bir meibom bezini tıkar; lipit çevre dokuya sızarak kronik granülomatöz bir reaksiyon başlatır, bu nedenle şişlik serttir ve hassas değildir.
Sınıflandırma
- Hordeolum: dış veya iç
- Şalazyon: akut (iltihaplı) veya kronik
- Tekrarlayan lezyonlar
Belirti ve bulgular
- Hordeolum: kapak kenarında kırmızı, hassas, ağrılı şişlik; çoğu zaman sarı bir uç ile
- Hordeolum: sulanan göz ve yabancı cisim hissi
- Şalazyon: kapak içinde sert, yuvarlak, ağrısız, yavaş büyüyen şişlik
- Büyük şalazyon: korneaya bası nedeniyle bulanık görme (astigmatizma)
Tanı
- Klinik
- Kapağın, ters çevrilmesi dahil, muayenesiyle tanı konur. Hassasiyet ve akut başlangıç hordeolumu, sert ve ağrısız nodül şalazyonu düşündürür.
- Tetkikler
- Genellikle gerekmez. Tekrarlayan veya atipik lezyonlarda sebase bez karsinomu veya bazal hücreli karsinomu dışlamak için histopatoloji.
- Görüntüleme
- Gerekmez. Yalnızca orbital selülitten şüpheleniliyorsa orbita BT'si.
Ayırıcı tanı
- Preseptal selülit
- Sebase bez karsinomu
- Bazal hücreli karsinom
- Molluscum contagiosum
- Ksantelazma
- Dakriyosistit (iç köşede)
Tedavinin amacı
Ağrı ve şişliği gidermek, tıkalı bezi boşaltmak, tekrarı önlemek için altta yatan blefariti tedavi etmek ve atipik lezyonlarda maligniteyi dışlamak.
Tedavi
- Konservatif
- Günde birkaç kez sıcak kompres, nazik kapak masajı ve kapak hijyeni; lezyonların çoğu günler (hordeolum) ile haftalar (şalazyon) içinde geçer.
- Medikal
- Komplike olmayan hordeolumda antibiyotik gerekmez; preseptal selülit gelişirse sistemik antibiyotik verilir. Eşlik eden rozasea veya meibom bezi hastalığında tetrasiklin grubu ilaçlar.
- Girişim
- Geçmeyen şalazyon: iç kapaktan insizyon ve küretaj veya lezyon içine kortikosteroid enjeksiyonu.
- Girişim
- Uç veren ancak boşalmayan hordeolum: küçük insizyon ve drenaj. Sıkmaktan kaçınılır.
Komplikasyonlar
- Preseptal selülit
- Tekrarlama
- Çocuklarda büyük lezyona bağlı astigmatizma veya ambliyopi
- Steroid enjeksiyonu sonrası ciltte depigmentasyon
- Gözden kaçan sebase karsinom
Prognoz
Mükemmeldir. Hordeolumların çoğu bir-iki hafta içinde boşalır ve şalazyonların çoğu sıcak kompresle haftalar ile aylar içinde geçer; tedavi edilmeyen blefaritte tekrarlar sıktır.
Korunma
- Blefaritte düzenli göz kapağı hijyeni ve sıcak kompres
- Göz makyajını temizlemek ve eski ürünleri yenilemek
- Rozasea ve seboreik dermatitin tedavisi
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Hordeolum ile şalazyon arasındaki temel klinik fark nedir?
Hordeolum akut, kırmızı ve ağrılıdır (enfeksiyon); şalazyon ise tıkanmış bir meibom bezinden kaynaklanan sert, genellikle ağrısız bir granülomdur.
Hordeolumların çoğuna hangi mikroorganizma yol açar?
Staphylococcus aureus.
İç ve dış hordeolumda hangi bezler tutulur?
İç: meibom bezleri. Dış: kirpik kenarındaki Zeis veya Moll bezleri.
Aynı yerde tekrarlayan şalazyonda hangi malignite akla gelmelidir?
Sebase bez karsinomu; lezyondan biyopsi alınır.
Her iki lezyonun birinci basamak tedavisi nedir?
Kapak masajıyla birlikte sıcak kompres ve göz kapağı hijyeni.
İlgili hastalıklar
Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.
Kaynaklar: Chalazion (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2023); Hordeolum (Stye) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.